Bitwa pod Wiedniem (film)

Bitwa pod Wiedniem

11 settembre 1683

Gatunek	historyczny kostiumowy
Rok produkcji	2012
Kraj produkcji	Włochy Polska
Język	angielski
Czas trwania	114 min (wersja DVD i Blu-Ray) 132 min (wersja kinowa / VOD) 210 min (wersja reżyserska)
Reżyseria	Renzo Martinelli
Scenariusz	Valerio Manfredi Renzo Martinelli Alessandro Leone Giuseppe Baiocchi
Główne role	F. Murray Abraham Enrico Lo Verso Piotr Adamczyk Alicja Bachleda-Curuś Jerzy Skolimowski Marcin Walewski Daniel Olbrychski Borys Szyc Wojciech Mecwaldowski Edward Linde-Lubaszenko Antonio Cupo
Muzyka	Roberto Cacciapaglia
Zdjęcia	Fabio Cianchetti
Kostiumy	Massimo Cantini Parrini
Montaż	Tommaso Feraboli
Produkcja	Rai Fiction, Rai Cinema, Martinelli Film, Agresywna Banda we współpracy z Włoskim Ministerstwem Kultury i Polskim Instytutem Sztuki Filmowej
Wytwórnia	Monolith Films
Dystrybucja	ITI Cinema
Budżet	12 mln €

Bitwa pod Wiedniem (wł. 11 settembre 1683) – film historyczno-kostiumowy z 2012 roku produkcji włosko-polskiej, w reżyserii Renzo Martinellego.

Produkcja

Bitwa pod Wiedniem to sensacyjna fabuła historyczna, która stanowi koprodukcję włosko-polską współfinansowaną przez Rai Fiction, Rai Cinema, Włoskie Ministerstwo Kultury, Polski Instytut Sztuki Filmowej, Region Piemonte oraz Region Friuli Venezia Giulia z budżetem około 12 milionów euro. Dystrybucją międzynarodową zajęła się spółka Rai Trade. Zdjęcia do filmu rozpoczęły się w maju 2011 roku, natomiast uroczysta premiera w polskich kinach miała miejsce 12 października 2012 roku.

Akcja Bitwy pod Wiedniem rozgrywa się w 1683 roku i przedstawia rzekome okoliczności zachodzące wokół drugiej odsieczy wiedeńskiej pod wodzą króla Jana III Sobieskiego, która powstrzymała atak wojsk tureckich pod wodzą Kary Mustafy na monarchię Habsburgów i zahamowała ekspansję Turków osmańskich na świat chrześcijański. Faktycznym bohaterem filmu jest jednak włoski mnich Marco d’Aviano, który został przedstawiony w produkcji jako jedna z głównych postaci przyczyniających się do porażki Turków.

Zdjęcia kręcono w Polsce i Rumunii w następujących lokacjach: Warszawa (Zamek Królewski, Wilanów), Łańcut, Krasiczyn, Baranów Sandomierski, Kraków (klasztor dominikanów), Bukareszt i Călugăreni.

Obsada

Źródło: Filmweb

• F. Murray Abraham jako Marco d’Aviano
• Enrico Lo Verso jako Kara Mustafa
• Piotr Adamczyk jako Leopold I Habsburg
• Alicja Bachleda-Curuś jako księżna Eleonora Lotaryńska
• Jerzy Skolimowski jako Jan III Sobieski
• Marcin Walewski jako Jakub „Fanfan” Sobieski
• Yorgo Voyagis jako Abul stary
• Daniel Olbrychski jako generał artylerii koronnej Marcin Kazimierz Kątski
• Andrzej Seweryn jako Jan Andrzej Morsztyn
• Borys Szyc jako hetman wielki koronny Mikołaj Sieniawski
• Wojciech Mecwaldowski jako Jerzy Franciszek Kulczycki
• Giorgio Lupano jako feldmarszałek Ernst Rüdiger von Starhemberg
• Krzysztof Kwiatkowski jako książę Saksonii Jan Jerzy III Wettyn
• Antonio Cupo jako Karol Lotaryński
• Federica Martinelli jako Lena, kobieta Abula
• Doru Boguta jako Carlo Cristofori (Marek z Aviano w młodości)
• Stefan Iancu jako syn Kara Mustafy
• Matteo Branciamore jako Eugeniusz Sabaudzki
• Marius Chivu jako ksiądz Cosma
• Philippe Leroy jako ambasador Francji
• Vlad Rădescu jako Ahmed Bey
• Berk Oktay jako Abul młody
• Meltem Cumbul jako Lale
• Ángela Molina jako Rosa Cristofori

Odbiór filmu

Po ukazaniu się na ekranach polskich kin Bitwa pod Wiedniem zebrała miażdżąco negatywne recenzje krytyków. Jacek Szczerba z „Gazety Wyborczej” opisał ten film jako „religijno-militarną bajkę klasy C”, która estetycznie jest podobna do filmów propagandowych z czasów komunistycznej Polski. Negatywnie ocenił również nieudolną próbę uczynienia filmu pełnym rozmachu, na przykład w sposobie kręcenia szarży czy multiplikacji tureckich namiotów. Zdzisław Pietrasik z tygodnika „Polityka” stwierdził, że produkcja nie jest nawet udanym widowiskiem, „za dużo w nim bowiem komputerowych efektów, do złudzenia przypominających grafikę słabych gier komputerowych”. Redaktor pisma „Co Jest Grane”, Paweł T. Felis, drwił zarówno z reżysera o „umiejętnościach średnio zdolnego amatora głuchego na wszystko, co w kinie nazywane bywa »filmowością«”, jak i z całego filmu. Opisał go jako „absolutne kuriozum”, „pseudofilmową maszkarę” oraz „baśń topornie jarmarczną i podszytą prokatolicką ideologią na poziomie socrealistycznych produkcyjniaków”.

Skrytykowane zostało również aktorstwo. Marek Sadowski z „Rzeczpospolitej” bronił wprawdzie F. Murraya Abrahama, który w jego opinii „stworzył niezwykle wyrazisty, psychologicznie prawdziwy wizerunek człowieka umiejącego przekonać ówczesnych władców do swej misji ewangelizacyjnej”, ale z kolei zdaniem Felisa odtwórca głównej roli Marka „zagrywa się prawie na śmierć”. Część krytyków była zgodna, że udział Polaków w Bitwie pod Wiedniem jest wręcz marginalny, co nie dało polskim aktorom pola do popisu.

Odpowiedź na krytykę

Producent Bitwy pod Wiedniem Alessandro Leone postanowił odnieść się do krytyki jego filmu, wydając oświadczenie, w którym stwierdził, że bierze w obronę polskich aktorów grających w filmie, którzy mogli poczuć się niesprawiedliwe dotknięci i poniżeni przez przesadnią krytykę. W jego ocenie taki stosunek mediów stanowi sygnał trudnej chwili dla Polski, która dzisiaj przeżywa nadal sprzeczności przejścia z komunizmu do kapitalizmu, a negatywny odbiór filmu przez polską krytykę wynika z tego, że on jak i reżyser nie są Polakami. Zadeklarował też, że jego celem była promocja Polski jako kraju silnego, nowoczesnego, pozytywnego i nie ciągle zatrzymanego na wizerunku ofiary II wojny światowej. Oświadczenie spotkało się z bardzo negatywnym odbiorem, w odpowiedzi na co Leone ponownie zabrał głos, twierdząc, że krytyka jego słów wynika z chęci pogrążenia nie tylko filmu, ale również wizerunku Włochów w polskim społeczeństwie.

Wyróżnienia

Film w 2013 zdobył Węża w kategorii Najgorszy efekt specjalny (za scenę z rozpaczliwym wilkiem). Bitwa pod Wiedniem łącznie uzyskała osiem nominacji do tych nagród.