Eugeniusz Sabaudzki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Eugeniusz Sabaudzki
Eugène-François de Savoie
Ilustracja
Książę Eugeniusz Sabaudzki (mal. Jacob van Schuppen, 1718)
Data i miejsce urodzenia 18 października 1663
Paryż, Królestwo Francji
Data i miejsce śmierci 24 kwietnia 1736
Wiedeń, Monarchia Habsburgów
Przebieg służby
Lata służby 1683-1736
Główne wojny i bitwy Bitwa pod Wiedniem
Bitwa pod Zentą
Wojna o sukcesję hiszpańską
VI wojna austriacko-turecka

Eugeniusz Sabaudzki, fr. Eugène-François de Savoie, niem. Prinz Eugen von Savoyen, wł. Eugenio di Savoia-Carignano (ur. 18 października 1663 w Paryżu, zm. 24 kwietnia 1736 w Wiedniu) – książę Sabaudii, dowódca cesarskiej armii austriackiej, jeden z najwybitniejszych wodzów w dziejach świata[potrzebny przypis].

Biografia[edytuj]

Jego matka, Olimpia Mancini była siostrzenicą pierwszego ministra Francjikardynała Jules'a Mazarina, ojcem był generał Eugeniusz Maurycy Sabaudzki.

1683-1700[edytuj]

Kiedy Ludwik XIV uniemożliwił mu służbę w swej armii, rozczarowany opuścił Francję i w 1683 został oficerem cesarskiej armii austriackiej. Brał udział w bitwie pod Wiedniem, w 1688 został awansowany na generała, stając na czele wojsk osłaniających Węgry przed najazdem tureckim. Mianowany w 1693 feldmarszałkiem armii cesarskiej, w kilka lat później odniósł wspaniałe zwycięstwo nad Turkami w bitwie pod Zentą (1697).

1701-1714[edytuj]

Znany jako jeden z najwybitniejszych wodzów wojsk sprzymierzonych podczas wojny o sukcesję hiszpańską. Pokonał wojska Francuzów w północnych Włoszech (m.in. w czerwcu 1701 ośmieszył marszałka Catinata doprowadzając do jego dymisji, a w konsekwencji do dalszych klęsk wojsk francuskich, m. in. szczególnie dotkliwej pod Chiari).

W 1703 został przewodniczącym Nadwornej Rady Wojennej, zreorganizował i unowocześnił armię austriacką. W 1704 po połączeniu z angielską armią księcia Marlborough, pokonał Francuzów w Bawarii w bitwie pod Blenheim. Przeniósł następnie działania wojenne do północnych Włoch i Prowansji. W 1706 pobił Francuzów w bitwie pod Turynem, co spowodowało wycofanie wojsk francuskich z Włoch w roku następnym. Wspólnie z ks. Marlborough podjął kampanię we Flandrii, pokonując Francuzów w bitwach pod Oudenarde i Malplaquet.

1714-1736[edytuj]

Militarne sukcesy księcia Eugeniusza przyczyniły się do podpisania korzystnego dla Austrii pokoju w Rastatt (1714). W tym samym roku rozpoczął budowę swojego pałacu belwederskiego w Wiedniu ukończonego w 1723[1].

Był gubernatorem Niderlandów Austriackich, a później wicekrólem Włoch. W latach 1717-1718 ponownie został naczelnym wodzem wojsk cesarskich w wojnie austriacko-tureckiej. 5 sierpnia 1716 pobił Turków w bitwie pod Petrowaradynem, a 22 sierpnia 1717 niespodziewanie zdobył Belgrad, przeprawiając się po moście pontonowym. Dzięki jego sukcesom Austria na mocy pokoju w Pożarewacu uzyskała północną część Serbii i Bośni.

5 stycznia 1719 roku w Wiedniu François-Louis de Pesmes de Saint-Saphorin jako przedstawiciel brytyjski, saski polityk Jakob Heinrich von Flemming i Eugeniusz Sabaudzki podpisali traktat sojuszniczy, którego celem była obrona całości terytorialnej Rzeczypospolitej i wyprowadzenie z niej obcych wojsk[2]. Zdążył jeszcze wziąć udział w wojnie o sukcesję polską. Zmarł w Wiedniu i pochowany został w stołecznej Katedrze św. Szczepana.

Przypisy

  1. Współcześni sugerowali skłonności homoseksualne księcia, gdyż nigdy się nie ożenił, a Belweder przyozdobił jedynie nagimi torsami męskimi[potrzebny przypis].
  2. Historia dyplomacji polskiej. Tom II (1572-1795) pod red. Zbigniewa Wójcika. Warszawa: PWN, 1982, s. 371.

Literatura[edytuj]

  • Alfred Ritter von Arneth: Prinz Eugen von Savoyen: Nach den handschriftlichen Quellen der kaiserlichen Archive (3 tomy), Wien 1858.
  • Max Braubach: Prinz Eugen von Savoyen (5 tomów), Wien 1963–65.
  • Hanne Egghardt: Prinz Eugen: Der Philosoph in Kriegsrüstung, Wien: Kremayr & Scheriau, 2007. ISBN 978-3-218-00770-2
  • Hanne Egghardt: Auf den Spuren Prinz Eugens. Barocke Pracht in und um Wien, Wien: Kremayr & Scheriau, 2008. ISBN 978-3-218-00782-5
  • Karl Gutkas: Prinz Eugen und das barocke Österreich: Ausstellung der Republik Österreich und des Landes Niederösterreich; Marchfeldschlösser Schlosshof und Niederweiden, 22. April bis 26. Oktober 1986, Wien: Niederösterreichisches Landesmuseum, 1986.
  • Franz Herre: Prinz Eugen: Europas heimlicher Herrscher, Stuttgart: Deutsche Verlagsanstalt, 1997. ISBN 3-421-05085-6
  • Georg Piltz: Prinz Eugen von Savoyen: Biografie, Berlin: Verlag Neues Leben, 1991. ISBN 3-355-01192-4
  • Harald Waitzbauer: Das Winterpalais von Prinz Eugen: Barockjuwel im Verborgenen, Wien 1998.


Poprzednik
Heinrich von Mansfeld, książę Fondi
Flag of the Habsburg Monarchy.svg przewodniczący Nadwornej Rady Wojennej
1703-1736
Flag of the Habsburg Monarchy.svg Następca
Dominik von Königsegg-Rothenfels
Poprzednik
Ercole Giuseppe Luigi Turinetti, markiz de Prié
Flag of Austria.svg Namiestnik Niderlandów Austriackich
1717-1724
Flag of Austria.svg Następca
Philipp Wirich von Daun