Wilanów

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Wilanów
Dzielnica Warszawy
Ilustracja
Fragment dzielnicy, po lewej Świątynia Opatrzności Bożej
Herb
Herb
Państwo

 Polska

Województwo

 mazowieckie

Miasto

Warszawa

W granicach Warszawy

14 maja 1951[1]

SIMC

0988856[2]

Zarządzający

Ludwik Rakowski

Powierzchnia

36,73 (1.01.2021)[3] km²

Populacja 
• liczba ludności


43 423 (1.01.2021)[3]

• gęstość

1182 (1.01.2021)[3] os./km²

Tablice rejestracyjne

WW...F, WW...G, WW...H, WW...J, WW...W, WW... GA-GJ

Położenie na mapie Warszawy
Położenie na mapie
Strona internetowa
Portal Polska
Pałac w Wilanowie od strony ogrodu
Siedziba Urzędu Dzielnicy Wilanów

Wilanówdzielnica Warszawy położona w lewobrzeżnej części miasta. Jest jedną z 18 jednostek pomocniczych m.st. Warszawy[4].

Do 1951 miejscowość była siedzibą gminy wiejskiej Wilanów.

Informacje ogólne[edytuj | edytuj kod]

Podział według miejskiego systemu informacji

Według Systemu MSI Wilanów dzieli się na osiem obszarów[5]:

Wilanów graniczy:

Historia[edytuj | edytuj kod]

Wilanów był jedną z najstarszych osad w okolicach Warszawy. Do drugiej połowy XVII w. używano nazwy Milanów. Wieś Milanowo do 1338 roku była własnością opactwa benedyktynów w Płocku[6][7]. W 1338 r. stał się własnością księcia czerskiego i sochaczewskiego Trojdena. Kolejni właściciele Milanowa to między innymi: Milanowscy, Leszczyńscy, Krzyccy.

Wieś szlachecka Milianowo w 1580 znajdowała się w powiecie warszawskim ziemi warszawskiej województwa mazowieckiego[8]. Na terenie Wilanowa występowało także osadnictwo olęderskie[9].

Pierwotnie nazwa brzmiała Milanowo lub Milanów. Pojawia się ona kilkukrotnie w średniowiecznych zapiskach jako: Mylynow (1350), Milonowo (1377), Milonów (1422), Milonowo (1426). Pochodzi ona od nazwy osobowej Milon lub Milan, wywodzącej się prawdopodobnie z imion złożonych typu Milosław, Milobrat. Obecna forma powstała najprawdopodobniej poprzez nawiązanie do nazwy pałacu Villa Nova[10], po jego powstaniu w XVII wieku[11].

W 1677 r. dwór w Milanowie został odkupiony przez Jana III Sobieskiego (za pośrednictwem Marka Matczyńskiego), jako Villa Nova (Wilanów). W 1720 r. teren wraz z pałacem kupiła Elżbieta Helena Sieniawska. W latach 1730–1733 Wilanów dzierżawił August II Mocny. Następnie dobra wilanowskie przechodziły przez ręce rodów Czartoryskich, Lubomirskich oraz Potockich. W 1892 r., zgodnie z testamentem Aleksandry z Potockich dobra zostały przekazane hrabiemu Ksaweremu Branickiemu. Wilanów pozostawał w posiadaniu Branickich od 1892 roku do końca II wojny światowej.

Podczas okupacji niemieckiej na terenie Wilanowa Niemcy utworzyli dwa obozy pracy dla ludności żydowskiej oraz oddział roboczy jeńców radzieckich – filię obozu w Beniaminowie[12].

W 1945 r. cały zespół pałacowo-ogrodowy Wilanowa przeszedł na własność państwa, stając się oddziałem Muzeum Narodowego w Warszawie, który od 1995 jest samodzielną instytucją jako Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie (do września 2013 działające pod nazwą Muzeum Pałac w Wilanowie).

 Osobny artykuł: Pałac w Wilanowie.

W 2005[13] przy ul. Sytej uruchomiono Oczyszczalnię Ścieków „Południe“, do której przesyłane są ścieki z południowej części lewobrzeżnej Warszawy[14].

Rada Dzielnicy[edytuj | edytuj kod]

Ugrupowanie Kadencja 2002–2006[15] Kadencja 2006–2010[16] Kadencja 2010–2014[17] Kadencja 2014–2018[18] Kadencja 2018–2023[19]
Sojusz Lewicy Demokratycznej 2 1 (LiD)
Prawo i Sprawiedliwość 3 4 3 3 2
Nasz Wilanów 2
Jutro Wilanowa i Powsina 1
Platforma Obywatelska 4 8 7 11 13
Wilanów Zielony 1
Wilanów Niski 1
Nasze Osiedle 1
Wilanów Wysoki i Domki 1
Przyszłość Wilanowa 1
Niezależny Wilanów Wysoki i Niski 2
Stowarzyszenie Mieszkańców Miasteczka Wilanów 2 7 5
Warszawska Wspólnota Samorządowa 1
Pozytywny Wilanów 1

Ważniejsze obiekty[edytuj | edytuj kod]

 Z tym tematem związana jest kategoria: Wilanów.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 5 maja 1951 r. w sprawie zmiany granic miasta stołecznego Warszawy (Dz.U. z 1951 r. nr 27, poz. 199).
  2. Wyszukiwarka TERYT, Główny Urząd Statystyczny [dostęp 2022-10-12].
  3. a b c Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2021 roku. Tabl. 21 Powierzchnia, ludność oraz lokaty według gmin. [w:] Główny Urząd Statystyczny [on-line]. stat.gov.pl, 22 lipca 2021. [dostęp 2020-08-27].
  4. Art. 5 i 14 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy (Dz.U. z 2018 r. poz. 1817)
  5. Dzielnica Wilanów. [w:] Zarząd Dróg Miejskich [on-line]. zdm.waw.pl. [dostęp 2016-07-16].
  6. Kazimierz Pacuski, Początki benedyktyńskiego opactwa św. Wojciecha na grodzie płockim, w:Notatki Płockie, 40/4-165, 1995, s. 6.
  7. błąd Pacuskiego, wieś ta nazywała się Wilanowem od XVII wieku a nie do XVII wieku jak podaje
  8. Adolf Pawiński, Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. 5: Mazowsze, Warszawa 1895, s. 261.
  9. Grzegorz Lisicki: Co Warszawie zostało po Olendrach: Gouda, wierzby, Kępa. wyborcza.pl, 22 kwietnia 2012. [dostęp 2019-08-31].
  10. dosłownie nowy dom wiejski lub folwark, także jako nowa wieś
  11. Kazimierz Rymut: Nazwy miast Polski. Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1987, s. 263. ISBN 83-04-02436-5.
  12. Czesław Pilichowski: Obozy hitlerowskie na ziemiach polskich 1939–1945. Informator encyklopedyczny. Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1979, s. 556. ISBN 83-01-00065-1.
  13. Oczyszczalnia Południe już startuje. [w:] Urząd m.st. Warszawy [on-line]. um.warszawa.pl, 20 czerwca 2005. [dostęp 2020-09-04]. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-09-06)].
  14. Zakład „Południe”. [w:] Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w m.st. Warszawie Spółka Akcyjna [on-line]. mpwik.com.pl. [dostęp 2020-09-04].
  15. Państwowa Komisja Wyborcza: Wybory samorządowe. wybory2002.pkw.gov.pl. [dostęp 2015-10-12].
  16. Geografia wyborcza - Wybory samorządowe - Państwowa Komisja Wyborcza. wybory2006.pkw.gov.pl. [dostęp 2015-10-12].
  17. Wybory Samorządowe 2010 - Geografia wyborcza - Województwo mazowieckie - miasto st. Warszawa - dz. Wilanów. wybory2010.pkw.gov.pl. [dostęp 2015-10-12].
  18. Wyniki wyborów do Rady Dzielnicy Wilanów. www.wilanow.pl. [dostęp 2015-10-12].
  19. Wybory samorządowe 2018, wybory2018.pkw.gov.pl [dostęp 2018-10-23].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]