Cerkiew św. Michała Archanioła w Żegiestowie
- Uzasadnienie: świątynia funkcjonuje obecnie jako kościół katolicki
 nr rej. A-1243/M z dnia 29.04.2011[1]
| |||||||||||||||||||||
.jpg) Elewacja frontowa | |||||||||||||||||||||
| Państwo | |||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Województwo | |||||||||||||||||||||
| Miejscowość | |||||||||||||||||||||
| Wyznanie | |||||||||||||||||||||
| Kościół | |||||||||||||||||||||
| Wezwanie | |||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||
Położenie na mapie gminy Muszyna  | |||||||||||||||||||||
Położenie na mapie Polski  | |||||||||||||||||||||
Położenie na mapie województwa małopolskiego  | |||||||||||||||||||||
Położenie na mapie powiatu nowosądeckiego  | |||||||||||||||||||||
 49°22′39,3″N 20°47′42,7″E/49,377583 20,795194
| |||||||||||||||||||||
Cerkiew św. Michała Archanioła w Żegiestowie – cerkiew greckokatolicka, wzniesiona w latach 1917–1925[2], znajdująca się w Żegiestowie. Po 1947 przejęta i użytkowana przez rzymskokatolicką Parafię św. Anny w Żegiestowie jako kościół parafialny[3].
Wpisana do rejestru zabytków w 2011.
Historia
[edytuj | edytuj kod]Jej początki sięgają roku 1600, gdy w Żegiestowie wybudowano pierwszą cerkiew i powstała parafia unicka[4] co związane było z napływem coraz większej ilości ludności wołoskiej i ruskiej (późniejsi Łemkowie, przeważnie wyznania greckokatolickiego)[5]. Cerkiew została konsekrowana w 1746 przez biskupa krakowskiego J. Korzyckiego. W 1769 drewniana cerkiew spaliła się i nakładem biskupa krakowskiego Kajetana Sołtyka, została zbudowana nowa, murowana. Powiększona następnie za zgodą Konsystorza przemyskiego greckokatolickiego i poświęcona 2 października 1770 roku. Do dzisiejszego dnia przetrwały tylko ruiny tej cerkwi[4].
Powyżej ruin cerkwi znajduje się cmentarz łemkowski z XIX w, na którym zachował się grób żony ostatniego „swiaszczennika", (księdza greckokatolickiego) z Żegiestowa Wsi, Anny Prisłopskiej[5].
Stan po 1945
[edytuj | edytuj kod]Po aresztowaniu grekokatolickich biskupów, Jozafata Kocyłowskiego i Hirohryja Łakoty, pod koniec czerwca 1946 roku, biskup przemyski Franciszek Barda interweniował do władz w sprawie kleru i majątku diecezji unickiej. W piśmie do Państwowego Urzędu Repatriacyjnego zaznaczył, że [...] w razie opuszczenia przez księży ruskich ich cerkwi, świątynie te i wszelki należący do nich majątek ruchomy i nieruchomy, jako będący własnością Kościoła katolickiego, powinien być pozostawiony pod zarządem miejscowego duchowieństwa i biskupa łacińskiego[2].
Staraniem ówczesnego ordynariusza tarnowskiego biskupa Jana Stepy niemal wszystkie cerkwie leżące na terenie powiatu nowosądeckiego zostały do 1948 roku przejęte na użytkowanie przez Kościół rzymskokatolicki. Mimo wprowadzonego we wrześniu 1947 roku dekretu o nacjonalizacji majątku osób wysiedlonych do ZSRR, pod który ówczesne władze, bezprawnie, „podciągały” również majątek wysiedlonych w czasie Akcji „Wisła” na tzw. ziemie odzyskane, zdołał on utrzymać przejętą cerkiew. Sytuacja prawna została unormowana w 1951 roku, kiedy biskup Stepa erygował parafię w Żegiestowie z kościołem w przejętej cerkwi[2].
-
Elewacja wschodnia -
Widok ogólny
.jpg)
.jpg)
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Rejestr zabytków nieruchomych – województwo małopolskie [online], Narodowy Instytut Dziedzictwa, 31 grudnia 2025 [dostęp 2016-12-12].
- ↑ a b c Beskid Niski - kompendium wiedzy o Beskidzie Niskim; górach,ludziach,historii i architekturze [online], www.beskid-niski.pl [dostęp 2025-08-09].
- ↑ Historia Kościoła pw. św. Anny i św. Michała Archanioła. Oficjalna strona parafii. [dostęp 2016-12-12].
- ↑ a b Bozena Szczepaniak, Żegiestów Wieś [online], s. 131-132 [dostęp 2025-08-07].
- ↑ a b Krynica [online], www.krynica.pl [dostęp 2025-08-09].
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Zbigniew Muzyk, Cerkwie, Wydawnictwo Fundacja, Nowy Sącz 1998, wyd. I, s. 9 ISBN 83-907385-6-2
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]