Cerkiew Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Krynicy-Zdroju

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Cerkiew Świętych Apostołów Piotra i Pawła
Distinctive emblem for cultural property.svg A-843 z dnia 26.01.1988[1]
Cerkiew parafialna
Ilustracja
Widok od strony frontowej
Państwo  Polska
Miejscowość Krynica-Zdrój
Wyznanie katolickie
Kościół obrządku bizantyjsko-ukraińskiego
Parafia Świętych Apostołów Piotra i Pawła
Wezwanie Świętych Apostołów: Piotra i Pawła
Położenie na mapie Krynicy-Zdroju
Mapa lokalizacyjna Krynicy-Zdroju
Krynica-Zdrój, cerkiew greckokatolicka
Krynica-Zdrój, cerkiew greckokatolicka
Położenie na mapie gminy Krynica-Zdrój
Mapa lokalizacyjna gminy Krynica-Zdrój
Krynica-Zdrój, cerkiew greckokatolicka
Krynica-Zdrój, cerkiew greckokatolicka
Położenie na mapie powiatu nowosądeckiego
Mapa lokalizacyjna powiatu nowosądeckiego
Krynica-Zdrój, cerkiew greckokatolicka
Krynica-Zdrój, cerkiew greckokatolicka
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Krynica-Zdrój, cerkiew greckokatolicka
Krynica-Zdrój, cerkiew greckokatolicka
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Krynica-Zdrój, cerkiew greckokatolicka
Krynica-Zdrój, cerkiew greckokatolicka
Ziemia49°24′12,8″N 20°57′11,2″E/49,403556 20,953111

Cerkiew Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Krynicy-Zdroju - zabytkowa cerkiew greckokatolicka wybudowana w latach 1875–1879, znajdująca się w Krynicy-Zdroju.

Od 1996 pełni funkcje cerkwi parafialnej greckokatolickiej parafii Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Krynicy-Zdroju.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Cerkiew wzniósł w latach 1875–1879[2] ks. Wiktor Żegiestowski ówczesny proboszcz greckokatolicki w Krynicy i dziekan muszyński, wraz ze współpracownikiem Mikołajem Gromosiakiem. Powstała w miejscu dawnej drewnianej, która miała spłonąć pod koniec XVIII w. Konsekracji dokonał metropolita lwowski arcybiskup Józef Sembratowicz. Uważana za największą murowaną cerkiew na Łemkowszczyźnie. Po Akcji Wisła i repatriacji Łemków został przejęty i użytkowany przez kościół rzymskokatolicki. Odnowiony w latach 1959–1962. Od 1987 zaczęto odprawiać w niej nabożeństwa w obrządku wschodnim. 20 grudnia 1996 świątynia ponownie została przejęta przez grekokatolików i stała się cerkwią parafialną[3][4]. W latach 2000–2007 budynek przeszedł gruntowny remont[2].

Architektura i wyposażenie[edytuj | edytuj kod]

Jest to budynek murowany z cegły i kamienia, częściowo otynkowany. Świątynia jednonawowa z transeptem, który zamyka węższe prezbiterium z przylegającą do niego zakrystią. Budowla posiada dach siodłowy z siedmioma baniastymi wieżyczkami ze ślepymi latarniami. Frontowa wieża posiada baniasty hełm z latarnią otoczoną z dwóch stron dwoma mniejszymi przybudówkami zakończonymi podobnie jak wieża główna[4]. Łącznie z dzwonnicą posiada 11 wieżyczek, a więc tyle, ilu apostołów bez Judasza[5]. Świątynia nakryta jest blachą.

We wnętrzu z dawnego wystroju i wyposażenia zachowała się polichromia, górna strefa ikonostasu i cztery drewniane ołtarze boczne z XIX w[4].

Otoczenie[edytuj | edytuj kod]

Obok cerkwi murowana dzwonnica z okresu budowy świątyni. Cerkiew otacza kamienny mur, a na nim metalowy płot. Powyżej cerkwi znajduje się dawny cmentarz, na którym zachowały się pojedyncze łemkowskie nagrobki i krzyże[4].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo małopolskie. 31 grudnia 2017; 6 miesięcy temu. [dostęp 2018-03-19].
  2. a b Rys historyczny. Tablica informacyjna w świątyni, [dostęp: 2018-03-30].
  3. Cerkiew Greckokatolicka p.w. św. Piotra i Pawła. Strona Krynickiej Organizacji Turystycznej. [dostęp 2018-05-30].
  4. a b c d Janusz Michalak: Krynica, Muszyna, Żegiestów, Piwniczna i okolice. Przedsiębiorstwo Roksana, Krosno 1997, s. 68. ISBN 83-87282-39-1.
  5. Zbigniew Muzyk: Cerkwie Sądecczyzny. Wydawnictwo Fundacja, Nowy Sącz 2001, s. 11. ISBN 83-913147-9-0.