Cyzapryd

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Cyzapryd
izomer 3R,4S (u góry) i 3S,4R (u dołu)
izomer 3R,4S (u góry) i 3S,4R (u dołu)
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny C23H29ClFN3O4
Masa molowa 465,95 g/mol
Identyfikacja
Numer CAS 81098-60-4
260779-88-2 (monohydrat)
PubChem 2769[1]
DrugBank DB00604[2]
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)
Klasyfikacja medyczna
ATC A03FA02

Cyzapryd, cisapryd, cizapryd, cysapryd – organiczny związek chemiczny, lek prokinetyczny, zwiększający motorykę górnego odcinka przewodu pokarmowego. Jest agonistą receptorów serotoninowych 5HT-4 i zwiększa wydzielanie acetylocholiny w zakończeniach nerwowych śródściennych splotów nerwowych przewodu pokarmowego (pośrednie działanie parasympatykomimetyczne)[3]. Jest ponadto słabym antagonistą receptorów 5HT-3 i 5HT1[4]. Został odkryty w Janssen Pharmaceutica(ang.) w 1980 roku i był sprzedawany pod nazwą handlową Propulsid[potrzebny przypis] aż do 2000 roku, w którym został wycofany, ze względu na silne działania niepożądane[5]. Na polskim rynku dostępny jako lek pod nazwą Gasprid[3].

Działanie[edytuj | edytuj kod]

Działania cyzaprydu, w zależności od narządu docelowego obejmują:

  • w przełyku – pobudzenie perystaltyki, zmniejszenie zalegania pokarmu, zwiększenie napięcia dolnego zwieracza przełyku, zapobieganie refluksowi żołądkowo-przełykowemu
  • w żołądku – zwiększenie napięcia błony mięśniowej, poprawę koordynacji odźwiernikowo-dwunastniczej, zmniejszenie zalegania, zapobieganie zarzucaniu treści dwunastniczej do żołądka; zwiększenie kurczliwość żołądka i dwunastnicy i przyspieszenie ich opróżniania; nie zwiększa wydzielania kwasu solnego
  • w jelicie cienkim i grubym – pobudzenie perystaltyki, przyspieszenie pasażu zawartości.

Cyzapryd nie pobudza receptorów muskarynowych i nikotynowych, nie hamuje też aktywności acetylocholinoesterazy. W dawkach terapeutycznych nie blokuje receptorów dopaminergicznych, a ze względu na małe powinowactwo do nich rzadko zwiększa stężenie prolaktyny w osoczu.

Po podaniu doustnym wchłania się szybko i niemal całkowicie, a początek działania występuje po ok. 30–60 min od przyjęcia. W znacznym stopniu ulega metabolizmowi jelitowemu oraz efektowi pierwszego przejścia w wątrobie, dlatego dostępność biologiczna wynosi 40–50% (dostępność biologiczna jest większa, jeżeli lek przyjmowany jest 15 min przed posiłkiem). W 97% wiąże się z białkami osocza (głównie z albuminą). Osiąga maksymalne stężenie we krwi po 1–2 h. Okres półtrwania wynosi około 10 godzin. Jest metabolizowany przy udziale cytochromu CYP3A4, głównie w procesie utleniającej N-dealkilacji oraz aromatycznej hydroksylacji. Wydalany jest w postaci nieaktywnych metabolitów w 50% z moczem i 50% z kałem. Niewydolność nerek nie wpływa na farmakokinetykę cyzaprydu. U osób z niewydolnością wątroby T1/2 może ulec wydłużeniu[3].

Wskazania[edytuj | edytuj kod]

Leczenie ostrego i ciężkiego zaostrzenia objawowego przewlekłego idiopatycznego lub występującego w przebiegu cukrzycy opóźnienia opróżniania żołądka (gastroparezy), gdy inne metody leczenia są nieskuteczne.

Przeciwwskazania[edytuj | edytuj kod]

  • doustne lub pozajelitowe stosowanie leków, będących silnymi inhibitorami cytochromu P 450 3A4 (CYP 3A4) np. leków przeciwgrzybiczych, pochodnych azolowych, antybiotyków makrolidowych, inhibitorów proteaz HIV, nefazodonu
  • przyjmowanie równocześnie leków, które mogą powodować częstoskurcz komorowy typu torsade de pointes lub wydłużających odstęp QT
  • przyjmowanie acenokumarolu (wzrost ryzyka krwawienia)[4]
  • hipokaliemia lub hipomagnezemia
  • klinicznie istotna bradykardia
  • inne, klinicznie istotne zaburzeniach rytmu
  • niewyrównana niewydolność krążenia
  • wrodzone wydłużenie odstępu QT lub wrodzone wydłużenie odstępu QT w wywiadzie rodzinnym
  • nietolerancja fruktozy, w zespole złego wchłaniania glukozy i galaktozy
  • sytuacja, gdy pobudzenie motoryki przewodu pokarmowego może być niebezpieczne (organiczne niedrożności)[6]

Działania niepożądane[edytuj | edytuj kod]

Często:

  • przemijające kurcze brzucha, burczenie w brzuchu i biegunka

Niezbyt często:

  • wysypka, pokrzywka, świąd
  • łagodne i przemijające bóle głowy lub zawroty głowy
  • zależne od dawki częste oddawanie moczu

Rzadko:

W pojedynczych przypadkach:

Mogą także wystąpić przemijające zaburzenia czynności wątroby z cholestazą lub bez oraz skurcz oskrzeli[3], a także uczucie zmęczenia i zawroty głowy[7]. Działania niepożądane są również związane z blokowaniem kanałów potasowych kardiomiocytów[4]. Odnotowano przypadki wydłużenia odstępu QT lub ciężkie, czasem prowadzące do śmierci komorowe zaburzenia rytmu, jak częstoskurcz komorowy typu torsade de pointes, częstoskurcz komorowy oraz migotanie komór. W większości przypadków działania te wystąpiły u pacjentów, którzy przyjmowali jednocześnie inne leki, w tym inhibitory CYP3A4 lub mieli chorobę serca w wywiadzie albo czynniki ryzyka rozwoju zaburzeń rytmu serca[3].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Cyzapryd (CID: 2769) (ang.) w bazie PubChem, United States National Library of Medicine.
  2. a b c d Cyzapryd (DB00604) – informacje o substancji aktywnej (ang.). DrugBank.
  3. a b c d e Cisapryd, Indeks Leków Medycyny Praktycznej [dostęp 2017-12-11].
  4. a b c Agata Mulak, Leki prokinetyczne w Polsce – kiedy i jak stosować?, „Gastroenterologia Kliniczna. Postępy i Standardy”, 6 (4), 2014, s. 134–142, ISSN 2081-5115 [dostęp 2017-12-12].
  5. MedWatch, Letter -Propulsid Tablets and suspension (cisapride), U.S. Food and Drug Administration [dostęp 2017-12-11].
  6. Gasprid. Charakterystyka produktu leczniczego, Wielka Baza ChPL [dostęp 2017-12-12].
  7. Ernst Mutschler, Włodzimierz Buczko, Farmakologia i toksykologia. Podręcznik, wyd. 2, Wrocław: MedPharm Polska, 2010, ISBN 978-83-60466-81-0, OCLC 704778067.

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.