Acetylocholina

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Acetylocholina
Niepodpisana grafika związku chemicznego; prawdopodobnie struktura chemiczna bądź trójwymiarowy model cząsteczki
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny C7H16NO2
Masa molowa 146,21 g/mol
Identyfikacja
Numer CAS 51-84-3
2260-50-6 (jodek)
52978-03-7 (wodorosiarczan)
60-31-1 (chlorek)
66-23-9 (bromek)
7632-27-1 (fluorek)
927-86-6 (nadchloran)
PubChem 187
DrugBank DB03128
Klasyfikacja medyczna
ATC S01EB09

Acetylocholina, AChorganiczny związek chemiczny, ester kwasu octowego i choliny. Jest neuroprzekaźnikiem syntetyzowanym w neuronach cholinergicznych. Występuje w: połączeniach nerwowo-mięśniowych, synapsach przedzwojowych układu współczulnego, zakończeniach zazwojowych układu przywspółczulnego, a także w różnych strukturach mózgowia[2][3].

Istnieją dwa typy receptorów cholinergicznych:

  • nikotynowe[2][3] – wbudowane w błonę komórki zwoju autonomicznego;
  • muskarynowe[2][3] – występujące w synapsach obwodowych zakończeń przywspółczulnych, wbudowane w błonę komórki efektorowej.

Działanie[edytuj | edytuj kod]

Acetylocholina pobudza mięśnie szkieletowe. Powoduje także rozszerzenie naczyń krwionośnych, przez co obniża ciśnienie tętnicze krwi. Jednocześnie zmniejsza częstość akcji serca oraz siłę jego skurczu. Powoduje także skurcze mięśni gładkich: oskrzeli, jelit (przez co pobudza ich perystaltykę) oraz pęcherza moczowego. Oprócz tego powoduje zwężenie źrenic oraz pobudza funkcje wydzielnicze gruczołów[2][3].

Pomimo tego, acetylocholina nie ma jednak obecnie zastosowania leczniczego, ze względu na krótkie działanie. Ulega ona bowiem bardzo szybko hydrolizie (katalizowanej przez acetylocholinoesterazę) do choliny i kwasu octowego[2][3].

Cholina ulega estryfikacji, to znaczy przyłączeniu grupy acetylowej (reszty kwasu octowego) do grupy hydroksylowej choliny przy udziale acetylotransferazy cholinowej. Powstała acetylocholina jest uwalniana z zakończeń presynaptycznych do przestrzeni synaptycznej przez dopływające impulsy nerwowe, a część jej jest magazynowana w ziarnistościach neuronów. Po wydzieleniu z zakończeń presynaptycznych acetylocholina działa na receptory znajdujące się w zakończeniach postsynaptycznych i jest bardzo szybko rozkładana przez acetylocholinoesterazę.

Jest to jedyny mechanizm unieczynniania acetylocholiny. Szybkość syntezy acetylocholiny zależy od stężenia choliny oraz acetylocholiny w neuronie. Związki fosforoorganiczne (sarin, soman) mają zdolność do inhibicji acetylocholinoesterazy, co warunkuje ich toksyczność.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Farmakopea Polska IX, Polskie Towarzystwo Farmaceutyczne, Warszawa: Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, 2011, s. 4574, ISBN 978-83-88157-77-6.
  2. a b c d e Wielka encyklopedia zdrowia, Wojciech Twardosz (red.), t. I, Ab–Az, Poznań: Wydawnictwo Horyzont, 2002, s. 12–13, ISBN 83-89242-01-X.
  3. a b c d e Mała encyklopedia medycyny, wyd. 4, t. I, A–G, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1988, s. 11, ISBN 83-01-08835-4.

Star of life.svg Przeczytaj ostrzeżenie dotyczące informacji medycznych i pokrewnych zamieszczonych w Wikipedii.