Edmund Bojanowski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Błogosławiony
Edmund Bojanowski
wyznawca
Ilustracja
Edmund Bojanowski, rysunek z czasopisma „Sobótka” 1871, wykonany na podstawie oryginalnej fotografii.
Data i miejsce urodzenia

14 listopada 1814
Grabonóg

Data i miejsce śmierci

7 sierpnia 1871
Górka Duchowna

Czczony przez

Kościół katolicki

Beatyfikacja

13 czerwca 1999
Warszawa
przez św. Jana Pawła II

Wspomnienie

7 sierpnia

Atrybuty

surdut, dzieci

Szczególne miejsca kultu

Luboń-Żabikowo (sanktuarium)

podpis

Edmund Wojciech Stanisław Bojanowski (ur. 14 listopada 1814 w Grabonogu, zm. 7 sierpnia 1871 w Górce Duchownej) – polski działacz społeczny, twórca ochronek wiejskich, tłumacz, założyciel Zgromadzenia Sióstr Służebniczek Najświętszej Marii Panny, błogosławiony Kościoła katolickiego.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Był synem Walentego i Teresy z Umińskich. Otrzymał wychowanie katolickie. W domu rodzinnym pielęgnowano polskie tradycje patriotyczne. Jak często w swoich listach i pamiętniku podkreślał błogosławiony, będąc dzieckiem, doświadczył łaski uzdrowienia z ciężkiej choroby, dzięki modlitwie matki w sanktuarium w Gostyniu. Rodzice chcieli zapewnić Edmundowi gruntowne wykształcenie. Początkowo pobierał prywatne lekcje w domu. W 1832 roku rozpoczął studia na Uniwersytecie Wrocławskim. W pierwszych latach nauki był wolnym słuchaczem, uzupełniając równocześnie średnie wykształcenie. Formalnie studentem został w 1835. W latach 1836–1838 kontynuował studia w Berlinie, korzystając także z wykładów z historii sztuki, muzyki, psychologii, poezji i logiki. Największą jego pasją stała się wówczas literatura: pisał między innymi artykuły o polskich zabytkach, przetłumaczył na język polski wiersze liryczne, pieśni serbskie i czeskie, a także „Manfreda” George’a Byrona. Poważna choroba uniemożliwiła mu ukończenie studiów filozoficznych, które podjął na uniwersytetach we Wrocławiu i w Berlinie. Problemy zdrowotne uniemożliwiły mu realizację marzeń o kapłaństwie, chociaż podejmował próby studiów seminaryjnych[1].

Był założycielem Zgromadzenia Sióstr Służebniczek Najświętszej Marii Panny. Jako osoba świecka otworzył 3 maja 1850 ochronkę w Podrzeczu, która dała początek Bractwu Ochroniarek, z którego z kolei rozwinęło się przyszłe Zgromadzenie Służebniczek. W Grabonogu założył „Dom miłosierdzia” dla sierot, ponadto apteki dla biednych, wypożyczalnie książek oraz czytelnie[1].

Gromadził zgłaszające się do niego dziewczęta i przygotowywał je do pracy w swoim dziele. W formacji przyszłych sióstr dbał o wychowanie religijne, uczył praktyk pobożnościowych, takich jak modlitwa, rachunek sumienia, czytanie duchowne, medytacja. W napisaniu reguły zgromadzenia współpracował z J. Koźmianem, ks. H. Kajsiewiczem i ks. P. Semenenką. W 1855 arcybiskup poznański Leon Przyłuski udzielił Bojanowskiemu tymczasowego pozwolenia na jej zachowywanie przez siostry. W 1858 abp Przyłuski przyjął zgromadzenie pod opiekę Kościoła, a jego następca, abp Mieczysław Ledóchowski 27 grudnia 1866 zatwierdził definitywnie statuty i konstytucje służebniczek. W 1869 Edmund Bojanowski wstąpił w Gnieźnie do Seminarium duchownego, lecz ze względu na powikłania związane z gruźlicą musiał je opuścić[1].

Przed śmiercią Bojanowskiego, która nastąpiła 7 sierpnia 1871 w Górce Duchownej, zgromadzenie miało w Wielkim Księstwie Poznańskim 22 domy i liczyło 98 sióstr. Za życia Bojanowskiego służebniczki zaczęły pracować także w innych częściach Polski rozbiorowej: w Galicji, w Królestwie Polskim oraz na terenie niemieckiej prowincji Śląsku[1].

Publikacje[edytuj | edytuj kod]

Publikował na łamach wrocławskiej „Marzanny” (m.in. 1934), w almanachu „Pokłosie” którego był założycielem i redaktorem[2], w roczniku „Rok wiejski” wychodzącym w Ostrowie. Do znaczniejszych publikacji należą[3]:

  • 1835 Manfred: poema dramatyczne[4]George’a Byrona (tłumaczenie)
  • 1862 Piosnki wiejskie dla ochronek z przygrywką T. Lenartowicza[5]
  • 1863 Przysłowia dla ochronek[6]
  • 2009 Dzienniki (wydane pośmiertnie w czterech tomach)

Kult[edytuj | edytuj kod]

Od 11 sierpnia 1871 do 11 sierpnia 1930 r. ciało zmarłego spoczywało w kościele św. Barbary w Jaszkowie (gdzie znajdował się nowicjat Sióstr Służebniczek), o czym informuje tablica pamiątkowa[7]. Następnie jego szczątki zostały przeniesione do sarkofagu w przyklasztornej Kaplicy Najświętszego Serca Pana Jezusa w Luboniu-Żabikowie[8].

Papież św. Jan Paweł II 13 czerwca 1999 w Warszawie dokonał beatyfikacji Bojanowskiego[9], a 8 września kaplica w Luboniu, w której znajduje się jego sarkofag, została ustanowiona Sanktuarium Bł. Edmunda Bojanowskiego, by szerzyć kult Bożej Opatrzności, tak obecnego w jego życiu[8].

Wspomnienie liturgiczne w Kościele katolickim obchodzone jest 7 sierpnia.

Jego relikwie znajdują się w parafii pw. św. Małgorzaty w Gostyniu[10], oraz w Parafii pw. Niepokalanego Serca Maryi w Piaskach[11].

Patronat[edytuj | edytuj kod]

Upamiętnienie
Pomnik Edmunda Bojanowskiego na Świętej Górze
Kaplica na warszawskim Ursynowie
Zespół Szkół Integracyjnych Nr 71 im. Edmunda Bojanowskiego w Warszawie
Witraż z wizerunkiem bł. Edmunda Bojanowskiego w kościele św. Wojciecha w Poznaniu

Jest patronem:

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d Marian Fąka: Ziarno wrzucone w ziemię. Wrocław: Siostry Służebniczki NMP, 1988, s. 18–130.
  2. Katarzyna Gmerek, Pokłosie. Zbieranka literacka na korzyść sierot, „Biblioteka”, 14 (23), 2010, ISSN 0551-6579.
  3. Edmund Bojanowski (bł. ; 1814-1871). Katalog Biblioteki Narodowej. [dostęp 2021-01-19].
  4. Manfred. Poema dramatyczne, Byron ; przekł. Edmunda Stanisława Bojanowskiego., polona.pl [dostęp 2020-05-31].
  5. Polona, polona.pl [dostęp 2022-01-19].
  6. Polona, polona.pl [dostęp 2022-01-19].
  7. napis na tablicy in situ
  8. a b Zgromadzenie Sióstr Służebniczek Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny – Luboń – HISTORIA, siostry-maryi.pl [dostęp 2020-12-27] (pol.).
  9. Jan Paweł II: Homilia Jana Pawła II (13 czerwca 1999). www.vatican.va, 1999. [dostęp 2013-10-16].
  10. Dziś wspominamy bł. Edmunda Bojanowskiego | [dostęp 2022-01-19] (pol.).
  11. Bojanowski - bonus - Geocaching Opencaching Polska, opencaching.pl [dostęp 2022-01-19].
  12. Nadanie imienia Niepublicznemu Gimnazjum w Dębnie. ngdebno.pl. [dostęp 2014-10-07]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-10-04)].
  13. Parafia Bł. E Bojanowskiego, www.ebojanowski.pl [dostęp 2022-01-19].
  14. Biuletyny Informacji Publicznej, bip.malopolska.pl [dostęp 2022-01-19].
  15. Szkoła Podstawowa w Szelejewie [dostęp 2022-01-19] (pol.).
  16. Parafia bł. Edmunda Bojanowskiego | Warszawa, Wolica ul. Kokosowa 12 [dostęp 2022-01-19] (pol.).
  17. Uczelnia Szkoła Wyższa Przymierza Rodzin im. Bł. Edmunda Bojanowskiego, www.uczelnie.pl [dostęp 2022-01-19].
  18. Szkoła Podstawowa Integracyjna nr 317 im. Edmunda Bojanowskiego w Warszawie, ul. Deotymy 37, spi317.edupage.org [dostęp 2022-01-19].
  19. Na podstawie Uchwały nr VI/27/11 Rady Miejskiej Białegostoku z dnia 17 stycznia 2011 r. – BIP-Białystok.
  20. Szkoła Podstawowa nr 30 Przy Pogotowiu Opiekuńczym w Białymstoku im. Błogosławionego Edmunda Bojanowskiego w Białymstoku, szkola-podstawowa.com.pl [dostęp 2022-01-19].
  21. Ul. bł. Edmunda Bojanowskiego - Mapa Katowice, plan miasta, ulice w Katowicach - E-turysta, mapy.e-turysta.pl [dostęp 2022-01-19].
  22. Kaplice w śląskich szpitalach [ZDJĘCIA] - zdjęcie nr 3, gazetapl [dostęp 2022-01-19] (pol.).
  23. Krótka historia kapliczki przy Domu Macierzystym Sióstr Służebniczek w Dębicy, ul. Krakowskiej 15. [dostęp 2020-02-09]. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-10-29)].
  24. Szkoła Podstawowa im. bł. Edmunda Bojanowskiego w Bojanowie - Aktualności, spbojanowo.pl [dostęp 2022-01-19].
  25. Katolickie Liceum Ogólnokształcące, pl. Cystersów 1, Henryków, www.eduranking.pl [dostęp 2022-01-19].
  26. Przedszkole Niepubliczne im. bł. Edmunda Bojanowskiego - O NAS, www.przedszkolepiotrkow.pl [dostęp 2022-01-19].
  27. Niepubliczne Przedszkole Ochronka im. bł. Edmunda Bojanowskiego. przedszkolowo.pl. [dostęp 2015-03-03].
  28. sp1 luboń, sp1lubon.szkolnastrona.pl [dostęp 2022-01-19].
  29. Radomicko – Przedszkole im. Edmunda Bojanowskiego. Polskaniezwykla.pl. [dostęp 2018-03-27].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]