Wola Rzędzińska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Wola Rzędzińska
Neogotycki Kościół Matki Boskiej Nieustającej Pomocy
Neogotycki Kościół Matki Boskiej Nieustającej Pomocy
Państwo  Polska
Województwo małopolskie
Powiat tarnowski
Gmina Tarnów
Liczba ludności (2017) 5982
Strefa numeracyjna (+48) 14
Kod pocztowy 33-150[1]
Tablice rejestracyjne KTA
SIMC 0833148
Położenie na mapie gminy wiejskiej Tarnów
Mapa lokalizacyjna gminy wiejskiej Tarnów
Wola Rzędzińska
Wola Rzędzińska
Położenie na mapie powiatu tarnowskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu tarnowskiego
Wola Rzędzińska
Wola Rzędzińska
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Wola Rzędzińska
Wola Rzędzińska
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Wola Rzędzińska
Wola Rzędzińska
Ziemia50°02′09″N 21°03′36″E/50,035833 21,060000
Strona internetowa miejscowości

Wola Rzędzińskawieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie tarnowskim, w gminie Tarnów. Graniczy z Tarnowem i wsiami: Ładna, Pogórska Wola, Jodłówka-Wałki i Zaczarnie. 31 grudnia 2017 roku wieś liczyła 5982 mieszkańców[2].

Części wsi[edytuj | edytuj kod]

Integralne części wsi Wola Rzędzińska: Bieniówka, Blok, Doroszówka, Dziurówki, Jesionne, Koniec, Mała Chlebówka, Nawsie, Pary, Podkościele, Podlesie, Połcze Drugie, Połcze Pierwsze, Przy Ochronie, Wronówka, Żabno[3][4]

Historia[edytuj | edytuj kod]

Wieś Wola została lokowana w 1577 roku przez Tarnowskich, niedaleko ich rodowego Tarnowa. Nazwę Rzędzińska zawdzięcza pobliskiej wsi Rzędzin (obecnie w granicach Tarnowa). Dokument poborowy z roku 1581 wymienia we wsi 33 zagrodników, 1 komornika z bydłem, 3 komorników bez bydła i 2 rzemieślników. W 1588 roku wieś, w trakcie podziałów majątkowych pomiędzy rodami Tarnowskich i Ostrogskich, przypadła w udziale tym ostatnim. Od roku 1596 wieś była w zasięgu szkoły parafialnej w pobliskim Skrzyszowie.

Budowa kolei z Tarnowa do Lwowa w latach 1850–1855 przyczyniła się do rozwoju Woli Rzędzińskiej. Grupa mieszkańców znalazła pracę przy budowie nasypu, a kilkunastu zatrudniono na kolei. Księga gminna z 1911 roku wymieniała we wsi 292 rolników, 130 wyrobników, 26 kolejarzy, 11 murarzy, 10 szewców, 8 robotników, 7 kowali, 5 stelmachów, 4 cieśli, 3 sklepników, 2 rzeźników, 2 krawców i jedną praczkę. Pierwsza szkoła we wsi powstała w 1859 roku, w drewnianym budynku z jedną salą lekcyjną.

Od 1908 roku istnieje w Woli Rzędzińskiej Ochotnicza Straż Pożarna, rok później założono kółko rolnicze, a w 1910 roku kasę pożyczkową. Od 1916 roku działała we wsi ochronka, a później szkoła prowadzona przez siostry zakonne ze Zgromadzenia Służebniczek NMP. W 1910 roku ustanowiono wikarię, a opiekę nad nią powierzono księdzu Józefowi Stabrawie. Wcześniej posługę duszpasterską w świątyni pełnili księża ze Skrzyszowa. Parafię w Woli Rzędzińskiej, przy istniejącym kościele Matki Boskiej Nieustającej Pomocy erygował w 1925 roku biskup tarnowski Leon Wałęga.

W 1948 roku, na terenie wydzierżawionym od PKP, powstało boisko nowo powstałego klubu LKS Wolania Wola Rzędzińska[5]. W 2010 roku w pobliżu wybudowano boisko „Orlik”. Piłkarze Wolanii grają w IV lidze (grupa małopolska wschód).

W 1968 roku, z inicjatywy Józefa Kuty i Stanisława Bałuta, powstała działająca do dziś orkiestra dęta OSP[6]. Jej pierwszym dyrygentem był Stanisław Bałut, a kolejnymi: Włodzimierz Siedlik, Stanisław Świerk, Antoni Tutaj, Stanisław Zając, obecnie Józef Bałut (bratanek założyciela Orkiestry).

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnowskiego.

Współczesność[edytuj | edytuj kod]

Obecnie Wola Rzędzińska jest dużą podmiejską wsią, należącą do gminy Tarnów, podzieloną na dwa sołectwa: Wola Rzędzińska I i Wola Rzędzińska II. We wsi istnieją dwie szkoły podstawowe i gimnazjum publiczne, dwie parafie rzymskokatolickie, ośrodek zdrowia, apteka, basen i kilka firm produkcyjnych i usługowych. Do największych zalicza się Leier Polska S.A. (dawniej Tarnowskie Zakłady Ceramiki Budowlanej), wytwarzające elementy budowlane, Tarnowskie Zakłady Osprzętu Elektrycznego Tarel czy Zakład Produkcyjno-Handlowe Polmark, produkujące osprzęt elektryczny[7].

Zabytkowe miejsca[edytuj | edytuj kod]

Kościół Matki Boskiej Nieustającej Pomocy

Obecny kościół pw. Matki Boskiej Nieustającej Pomocy zbudowano w latach 1911–1934, w stylu neogotyckim wg projektu Augustyna Tarkowskiego. Jednonawowy kościół, z wysoką czworoboczną wieżą, wymurowano z cegły oraz kamienia, z którego wykonano detale architektoniczne. W ołtarzu głównym umieszczono obraz Matki Boskiej Nieustającej Pomocy z 1902 roku[8].

Cmentarz wojenny

Cmentarz wojenny nr 204 znajduje się obok cmentarza parafialnego. Zaprojektował go Heinrich Schultz na planie prostokąta, ogrodzonego żeliwnymi rurami. Centralne miejsce zajmuje duży, betonowy krzyż. Cmentarz ma powierzchnię 402 metrów kwadratowych. Na cmentarzu pochowano: 7 żołnierzy z armii austro-węgierskiej i 84 żołnierzy rosyjskich, poległych w 1915 roku, w trzech mogiłach zbiorowych i 78 pojedynczych[9].

Pomnik Nieznanego Żołnierza

Obok kościoła pw. Matki Boskiej Nieustającej Pomocy znajduje się pomnik, poświęcony parafianom poległym w czasie obu wojen światowych. Autorami projektu i wykonawcami pomnika byli Bogdana i Anatol Drwalowie, artyści z Tarnowa.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. s. według wyboru. [dostęp 2014-03-09].
  2. Statystyka Gminy Tarnów, 217.117.129.230 [dostęp 2018-01-28] (pol.).
  3. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części. „Dziennik Ustaw”. Nr 29, poz. 200, s. 1867, 2013-02-15. Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji.  Dz.U. z 2013 r. poz. 200.
  4. TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 18.11.2015].
  5. Historia Wolanii w pigułce, www.gmina.tarnow.pl [dostęp 2018-01-28] (pol.).
  6. Orkiestra Dęta OSP w Woli Rzędzińskiej. Oficjalna strona Orkiestry [dostęp 2012-08-15].
  7. Serwis Internetowy Woli Rzędzińskiej [dostęp 2012-08-15].
  8. Marek Sztorc, Wola Rzędzińska, kościół Matki Boskiej Nieustającej Pomocy, www.tarnowskiekoscioly.net [dostęp 2018-01-28] (pol.).
  9. Roman Frodyma: Cmentarze wojenne z I wojny światowej na ziemi tarnowskiej: Przewodnik turystyczny. Krosno: Ruthenus – Rafał Barski, 2006. ISBN 978-83-7530-000-0.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Jan Kuta: Wola Rzędzińska. Wola Rzędzińska: 1994.