Edward Peszkowski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Edward Peszkowski
podpułkownik artylerii podpułkownik artylerii
Data i miejsce urodzenia 30 września 1891
Rzeszów
Data i miejsce śmierci wiosna 1940
Charków
Przebieg służby
Lata służby 1920-1940
Siły zbrojne Wojsko Polskie
Jednostki 22 Pułk Artylerii Polowej,
5 Dywizjon Artylerii Konnej,
1 Pułk Artylerii Motorowej,
24 Dywizja Piechoty
Stanowiska adiutant sztabowy,
kwatermistrz,
dowódca dywizjonu,
zastępca dowódcy pułku
Główne wojny i bitwy I wojna światowa,
wojna polsko-bolszewicka,
wojna polsko-ukraińska,
kampania wrześniowa
Odznaczenia
Złoty Krzyż Zasługi
Kamień przy Dębie Pamięci honorującym Edwarda Peszkowskiego w Sanoku

Edward Zygmunt Peszkowski herbu Jastrzębiec (ur. 30 września 1891 w Rzeszowie, zm. wiosną 1940 w Charkowie) – podpułkownik artylerii Wojska Polskiego, ofiara zbrodni katyńskiej.

Życiorys[edytuj]

Urodził się w Rzeszowie[1][2]. jako syn Władysława i Marii[3][4][5]. Był krewnym Zygmunta i Zdzisława Peszkowskich[6]. W 1913 wstąpił do rzeszowskiego gniazda Polskiego Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”[7].

Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości został przyjęty do Wojska Polskiego. Został awansowany do stopnia kapitana artylerii[8][9]. 1 czerwca 1921 roku pełnił służbę w Oddziale I Sztabu Ministerstwa Spraw Wojskowych w Warszawie. Z racji pełnionej funkcji posiadał tytuł adiutanta sztabowego. Jego oddziałem macierzystym był 21 Pułk Artylerii Polowej w Krakowie[10] (1923[11]). W 1924 roku służył w 22 Pułku Artylerii Polowej w Rzeszowie[12]. 18 lutego 1928 roku został awansowany na majora ze starszeństwem z 1 stycznia 1928 roku i 9. lokatą w korpusie oficerów artylerii[13][14][15]. W 1928 pełnił funkcję kwatermistrza w 5 Dywizjonie Artylerii Konnej w Krakowie[16]. 31 marca 1930 roku został przeniesiony do 1 Pułku Artylerii Górskiej w Stryj na stanowisko dowódcy dywizjonu[17][18]. Następnie został przesunięty na stanowisko zastępcy dowódcy 1 Pułku Artylerii Motorowej w Stryju[19]. Później został awansowany do stopnia podpułkownika artylerii[4].

Po wybuchu II wojny światowej podczas kampanii wrześniowej był w sztabie 24 Dywizji Piechoty[4] w Garnizonie Jarosław. Po agresji ZSRR na Polskę został aresztowany przez sowietów i przewieziony do obozu w Starobielsku[20]. Był przetrzymywany w obozie starobielskim z numerem 3954. Wiosną 1940 roku został zamordowany przez NKWD w Charkowie i pochowany w bezimiennej mogile zbiorowej. Jego szczątki spoczywają w Piatichatkach na Cmentarzu Ofiar Totalitaryzmu w Charkowie.

Jego brat Roman (ur. 1898) został także oficerem Wojska Polskiego i także został zamordowany w ramach zbrodni katyńskiej w Katyniu[21][22].

Upamiętnienie[edytuj]

W dniu 5 października 2007 roku Minister Obrony Narodowej Aleksander Szczygło mianował go pośmiertnie do stopnia pułkownika[23]. Awans został ogłoszony w dniu 9 listopada 2007 roku, w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”.

18 kwietnia 2009, w ramach akcji „Katyń... pamiętamy” / „Katyń... Ocalić od zapomnienia”, w tzw. Alei Katyńskiej na Cmentarzu Centralnym w Sanoku zostało zasadzonych 21 Dębów Pamięci[24][25][26], w tym upamiętniający Edwarda Peszkowskiego (zasadzenia dokonała wiceprezes Fundacji „Golgota Wschodu” w Warszawie, Teresa Walewska-Przyjałkowska)[27][28].

Odznaczenia[edytuj]

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Andrzej Leszek Szcześniak: Katyń. Lista ofiar i zaginionych jeńców obozów Kozielsk, Ostaszków, Starobielsk. Warszawa: Alfa, 1989, s. 335. ISBN 83-7001-294-9.
  2. Inne źródło (strona Katyń Pamiętam) podało miejsce urodzenia Stryj.
  3. Lista Katyńska. sejm-wielki.pl. [dostęp 27 grudnia 2013].
  4. a b c Edward Peszkowski. nekropole.info. [dostęp 27 grudnia 2013].
  5. PESZKOWSKI Edward Zygmunt. katyn-pamietam.pl. [dostęp 27 grudnia 2013].
  6. Grzegorz Łęcicki: Ksiądz Zdzisław Peszkowski 1918–2007. Warszawa: Oficyna Wydawnicza „Rytm”, 2012, s. 20-21. ISBN 978-837399-505-5.
  7. Sprawozdanie z czynności Wydziału Polskiego Towarzystwa Gimnast. "Sokół" w Rzeszowie za rok 1912. Rzeszów: 1913, s. 29.
  8. Rocznik Oficerski 1923. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1923.
  9. Rocznik Oficerski 1924. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1924, s. 742.
  10. Spis oficerów służących czynnie w dniu 1.6.1921 r. Dodatek do Dziennika Personalnego Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 37 z 24 września 1921 roku, s. 306, 812.
  11. Rocznik Oficerski 1923. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1923, s. 755.
  12. Rocznik Oficerski 1924. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1924, s. 678.
  13. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 5 z 21 lutego 1928 roku, s. 48.
  14. Rocznik Oficerski 1928. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1928, s. 457.
  15. Rocznik Oficerski 1932. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1932, s. 182.
  16. Rocznik Oficerski 1928. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1928, s. 422.
  17. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 8 z 31 marca 1930 roku, s. 109.
  18. Rocznik Oficerski 1932, Biuro Personalne Ministerstwa Spraw Wojskowych, Warszawa 1932, s. 182, 712.
  19. Rocznik Oficerski 1932. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1932, s. 712.
  20. Andrzej Leszek Szcześniak: Katyń. Lista ofiar i zaginionych jeńców obozów Kozielsk, Ostaszków, Starobielsk. Warszawa: Alfa, 1989, s. 349. ISBN 83-7001-294-9.
  21. Księga Cmentarna Polskiego Cmentarza Wojennego: Katyń. Rada Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa, 2000. [dostęp 3 marca 2015]. s. 473.
  22. Roman Peszkowski. ko.rzeszow.pl. [dostęp 1 marca 2015].
  23. Decyzja Nr 439/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 października 2007 roku w sprawie mianowania oficerów Wojska Polskiego zamordowanych w Katyniu, Charkowie i Twerze na kolejne stopnie oficerskie. Decyzja nie została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym MON.
  24. Krystyna Chowaniec, Patron sanockiego harcerstwa – ksiądz harcmistrz Zdzisław Peszkowski, Rocznik Sanocki Tom X – Rok 2011, Sanok 2011, s. 17.
  25. Krystyna Chowaniec. Uroczystości dnia Katyńskiego w Sanoku. „Góra Przemienienia”, s. 4-13, Nr 17 (299) z 26 kwietnia 2009. Parafia Przemienienia Pańskiego w Sanoku. 
  26. Marian Struś. Sanok nie zapomni. „Tygodnik Sanocki”, s. 1, 6, Nr 17 (911) z 24 kwietnia 2009. 
  27. Uroczystości Dnia Katyńskiego w Sanoku. ko.rzeszow.pl. [dostęp 27 grudnia 2013].
  28. Krystyna Chowaniec: Dęby Pamięci. Sanok: Komenda Hufca ZHP Ziemi Sanockiej im. ks. hm. Zdzisława Peszkowskiego, 2010, s. 43. ISBN 978-83-931109-3-3.

Bibliografia[edytuj]