FGM-148 Javelin

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
FGM-148 Javelin
Ilustracja
Państwo

 Stany Zjednoczone

Producent

Lockheed Martin

Przeznaczenie

przeciwpancerny

Lata produkcji

od 1996

Średnica

127 mm

Napęd

silnik rakietowy
paliwo stałe

Zasięg

4750 m

Naprowadzanie

termograficzne/IR

Masa głowicy

8,4 kg

Typ głowicy

tandemowa-kumulacyjna

FGM-148 Javelin (ang. oszczep) – amerykański ręczny przeciwpancerny pocisk kierowany typu F&F.

Historia[edytuj | edytuj kod]

W 1989 roku US Army przyznała konsorcjum Javelin utworzonemu przez Raytheon Texas Instruments (obecnie Missile Systems) z Dallas i Lockheed Martin Electronics and Missiles (obecnie Missiles and Fire Control) z Orlando kontrakt na opracowanie następcy przeciwpancernego systemu rakietowego M47 Dragon.

Javelin wszedł w fazę produkcji seryjnej w 1994 roku, ale pierwsze systemy weszły do służby dopiero ponad półtora roku później, w czerwcu 1996, a pierwsza została w nie wyposażona jednostka w Fort Benning w Georgii. Javelin po raz pierwszy został wykorzystany bojowo podczas operacji Iraqi Freedom w marcu 2003 roku, kiedy to użyły go jednostki US Army, US Marine Corps oraz Australian Special Forces. System produkowany jest w zakładach Lockheeda Martina w Alabamie

Na większą skalę wykorzystywany jest przez siły zbrojne Ukrainy podczas inwazji Rosji, rozpoczętej 24 lutego 2022. 19 marca agencja Unian poinformowała, że Ukraińcy osiągnęli rekordową skuteczność systemu: na 112 prób uzyskano 100 trafień[1].

Budowa i działanie[edytuj | edytuj kod]

System zbudowany jest z:

  • jednostki dowodzenia i odpalania (CLU - ang. Command Launch Unit), będącej pasywnym systemem identyfikacji celu wykorzystującym podczerwień, oraz jednostką kontroli ognia ze zintegrowanym celownikiem dziennym i termowizorem;
  • pocisku Javelin umieszczonego w wyrzutni tubowej ATK.

Po namierzeniu celu i odpaleniu pocisku (jeszcze przed zapłonem silnika), informacje o celu zostają przekazane z CLU do pocisku, gdzie po odpaleniu cel obserwowany jest przez czujnik podczerwieni, przesyłający dane do urządzenia śledzącego, sterującego lotem pocisku i prowadzącego go do celu.

Pocisk jest wyposażony w dwustopniowy układ napędowy. Pierwszy człon odpowiada za wystrzelenie pocisku z tuby na odległość ok. 10 m. Rakieta obraca się wówczas lekko dyszą do dołu i uruchamia właściwy silnik rakietowy, dzięki temu może startować blisko żołnierza, nie powodując oparzeń gazami wylotowymi, a także utrudnia wykrycie strzelca.

Dostępne są dwie trajektorie lotu:

  • pocisk leci do celu po linii prostej;
  • pocisk wznosi się, a następnie spada na cel, dzięki czemu Javelin teoretycznie jest w stanie zniszczyć każdy czołg, gdyż trafia w strop wieży, gdzie pancerz jest najcieńszy.

Pocisk ma dwie głowice, dzięki czemu możliwe jest zniszczenie czołgu chronionego pancerzem reaktywnym. Zadaniem pierwszej głowicy jest detonacja pancerza reaktywnego, a druga głowica zostaje zdetonowana z opóźnieniem, by mieć pewność, że pojazd będzie pozbawiony tego pancerza.

Istnieją wersje wystrzeliwane z przenośnych wyrzutni, z trójnogu (są tam trzy pociski) lub z pojazdów.

Masa rakiety to 11,8 kg, a CLU - 6,4 kg.

Jeden pocisk do wyrzutni Javelin kosztuje 80 000$, a CLU 125 000$[potrzebny przypis]. Do tej pory wyprodukowano ponad 11 000 pocisków.

Zdaniem analityków, Javelin dzięki swojemu sposobowi naprowadzania na widmo termalne i ataku z góry jest w stanie skutecznie zwalczać rosyjskie czołgi T-90 chronione pancerzem reaktywnym i nie jest przeciwko niemu skuteczny ich system samoobrony Sztora[2].

Użytkownicy[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Karolina Trela: Wojna w Ukrainie. Ukraińska armia pobiła rekord celności systemów Javelin. 100 trafień na 112 prób. gazeta.pl, 2022-03-19. [dostęp 2022-03-19]. (pol.).
  2. Jarosław Wolski. Anatomia pancerza T-90 [1]. Obiekt 184 i 188. „Nowa Technika Wojskowa”. 6/2018, s. 33, czerwiec 2018. Warszawa: Magnum-X. 
  3. Jakub Palowski, Estonia otrzymała przeciwpancerne Javeliny. Podarowane przez USA, defence24.pl, 21 marca 2016 [dostęp 2016-03-22] [zarchiwizowane z adresu 2016-03-23] (pol.).
  4. US agrees to provide Ukraine lethal aid, including missiles, report says, foxnews.com, 22 grudnia 2017 [dostęp 2017-12-24] (ang.).
  5. Przeciwpancerne pociski kierowane Javelin zamówione, DziennikZbrojny.pl [dostęp 2021-06-16] (pol.).
  6. Premierowe strzelanie Javelinów w Toruniu - Defence24, www.defence24.pl [dostęp 2021-06-16].
  7. Pierwsze strzelanie z polskich Javelin. „Nowa Technika Wojskowa”. Nr 7/2021, s. 4, lipiec 2021. Magnum-X. 

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]