Dallas

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy miasta w USA. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Dallas
Siedziba hrabstwa
Panorama miasta
Flag of Dallas.svg Seal of Dallas.svg
Flaga Dallas Pieczęć Dallas
Przydomek: Big D
Państwo  Stany Zjednoczone
Stan  Teksas
Hrabstwo Dallas
Założono 1841
Prawa miejskie 1856
Zarządzający Burmistrz
Mike Rawlings
Powierzchnia
• całkowita
• lądowa
• wód

997,1 km²
887,2 km²
110,0 km²
Wysokość n.p.m. 131 m
Ludność (2010)
• miasto
• gęstość
• aglomeracja

1 197 816
1427,3 os./km²
6 477 315
Kod pocztowy
Nr kierunkowy 214, 469, 972
Kod FIPS 48-19000
GNIS ID 1380944
Strefa czasowa
Czas letni
UTC-6:00
UTC-5:00
Miasta partnerskie
Położenie na mapie Teksasu
Mapa lokalizacyjna Teksasu
Dallas
Dallas
Położenie na mapie Stanów Zjednoczonych
Mapa lokalizacyjna Stanów Zjednoczonych
Dallas
Dallas
Położenie na mapie świata
Mapa lokalizacyjna świata
Dallas
Dallas
Ziemia 32°46′57″N 96°47′51″W/32,782500 -96,797500
Strona internetowa
Portal Portal.svg Stany Zjednoczone

Dallas – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Teksas. Siedziba hrabstwa Dallas. Granice administracyjne Dallas rozciągają się ponadto na terytorium hrabstw Collin, Denton, Kaufman i Rockwall. Powierzchnia miasta wynosi 999,3 km². Jest trzecim miastem w Teksasie i dziewiątym w całym kraju pod względem liczby ludności – w 2010 roku liczyło 1 197 816 osób. Dallas stanowi również centrum regionu metropolitarnego Dallas-Forth Worth-Arlington mającego ponad 6 mln mieszkańców.

Historia[edytuj]

Miasto Dallas zostało założone w 1841 roku, a formalnie zarejestrowane jako miasto od 2 lutego 1856 roku. Jest znane w świecie jako centrum telekomunikacyjne, technologii komputerowej, bankowości i transportu. Jest to serce największego wewnątrz lądowego obszaru metropolitarnego w USA pozbawionego jakiegokolwiek żeglownego połączenia z morzem. Miasto rozwinęło się głównie ze względu na historyczną ważność tego miejsca jako centrum przemysłu naftowego i bawełnianego, położenia przy liniach kolei żelaznej oraz dzięki swoim gospodarczym i finansowym magnatom.

22 listopada 1963 w Dallas zginął w zamachu prezydent Stanów Zjednoczonych John Kennedy.

Gospodarka[edytuj]

Znajdują się tu ośrodki przemysłu lotniczego, elektronicznego i maszynowego.

Transport[edytuj]

Obecnie Dallas jest węzłem transportowym, zwłaszcza lotniczym.

Działa tu również system lekkiej kolei DART Light Rail.

Edukacja[edytuj]

Miasto jest centrum naukowym, jest siedzibą wielu uniwersytetów, m.in.:

Demografia[edytuj]

Według spisu powszechnego z roku 2000 w Dallas mieszkało 1 188 580 osób, w tym 451 833 gospodarstw domowych i 266 580 rodzin. Gęstość zaludnienia 3469,9 osoby na milę kwadratową (1339,7/km²).

Zarejestrowano 451 833 gospodarstw domowych, w których 30,3% posiadało mieszkające z nimi dzieci poniżej 18. roku życia, z czego 38,8% było żyjącymi razem małżeństwami, 14,9% było prowadzone przez samotne matki, a 41% zaklasyfikowano jako nie-rodziny przez Biuro spisowe. Z 451 833 gospodarstw domowych 23 959 zarejestrowano jako związki partnerskie: 18 684 heteroseksualne, 3615 homoseksualne męskie i 1660 homoseksualne żeńskie. 32,9% wszystkich gospodarstw domowych składało się z pojedynczych osób, a 6,5% żyło z osobą 65-letnią bądź starszą.

Zróżnicowanie wiekowe: 26,6% poniżej 18. roku życia, 11,8% – od 18 do 24, 35,3% – od 25 do 44, 17,7% – od 45 do 64 i 8,6% – 65 lat i więcej. Mediana wieku – 30 lat. Na każde 100 kobiet przypadało 101,6 mężczyzn. Na każde 100 kobiet w wieku 18 lat i powyżej przypadało 100,5 mężczyzn.

Według spisu powszechnego z roku 2000 zróżnicowanie ludności pod względem rasy i pochodzenia wyglądało następująco: 50,8% biali, 25,9 Afroamerykanie, 0,5% rdzenni Amerykanie, 2,7% Azjaci, 0,1% ludność pochodząca z wysp Pacyfiku, 17,2% inne rasy oraz 2,7% potomkowie dwóch bądź więcej ras. 35,6% populacji było pochodzenia hiszpańskiego lub latynoamerykańskiego. Prawie 25% ludności jest urodzona poza granicami Stanów Zjednoczonych.

Religia[edytuj]

Na społeczność Dallas duży wpływ wywierają chrześcijańskie kościoły protestanckie. Kościoły metodystów, baptystów i prezbiterian są znane w wielu dzielnicach i są podstawą dwóch dużych prywatnych uniwersytetów (Południowy Uniwersytet Metodystyczny i Uniwersytet Baptystyczny w Dallas). W mieście znajdują się też dwa seminaria ewangelickie – Seminarium Teologiczne w Dallas i Criswell College oraz wiele szkół biblijnych, w tym międzyreligijny Christ For The Nations Institute.

Kościół katolicki jest również znaczącą organizacją, prowadzi humanistyczny Uniwersytet Dallas, na przedmieściach Dallas, w Irving. Katedralne Santuario de Guadalupe w Dzielnicy Sztuki nadzoruje drugą pod względem wielkości zbiorowość katolików w Stanach Zjednoczonych, z 70 parafiami w diecezji Dallas. Towarzystwo Jezusowe prowadzi jezuicką szkołę przygotowawczą w Dallas.

Dallas jest także domem dla trzech wschodnich ortodoksyjnych kościołów (Diecezja Południa).

W hrabstwie i mieście Dallas więcej mieszka katolików niż protestantów, zwykle odwrotnie jest na przedmieściach.

Katedra Nadziei jest kongregacją LGBT w rejonie Oak Lawn. Mówi się ze Katedra Nadziei w Dallas jest największym chrześcijańskim kościołem środowisk LGBT. Zlokalizowana na terenie kampusu Katedry Nadziei kaplica Interfaith Peace Chapel jest – wg niego samego – dziełem życia architekta Philipa Johnsona.

W mieście działa również spora społeczność Mormonów. Kościół Jezusa Chrystusa Świętych Dni Ostatnich posiada 15 diecezji w Dallas i przedmieściach. Dallas Texas Temple jest pierwszą świątynią wybudowaną przez Kościół w Teksasie w 1984 roku.

Świadkowie Jehowy również posiadają znaczną ilość członków w Dallas i przedmieściach.

Ponadto na północy i północnym wschodzie Dallas istnieje duża społeczność muzułmańska, podobnie jak na północnych przedmieściach. Najstarszy meczet w Teksasie znajduje się w Denton, około 64 km na północ od centrum miasta. Najstarszym meczetem w samym mieście jest Masjid Al-Islam na południe od Centrum Dallas.

W Dallas istnieje duża społeczność buddyjska złożona z imigrantów z Tajlandii, Laosu, Kambodży, Wietnamu, Nepalu, Tybetu, Japonii, Chin, Tajwanu i Sri Lanki. Skupiona jest na północnych przedmieściach Garland, Plano i Richardson. Wiele buddyjskich świątyń znajduje się na terenie metropolii, w tym Buddhist Center w Dallas, Lien Hoa Vietnamese Temple w Irving, oraz Kadampa Meditation Center Texas i Wat Buddhamahamunee w Arlington.

Społeczność Sikhów posiada co najmniej trzy Gurudwary w Dallas i okolicznych przedmieściach.

W metropolii Dallas-Fort Worth-Arlington i okolicznych miastach znajduje się też wiele świątyń hinduistycznych: Jain Temple, Sai Baba Temple. ISCKON zwany Ruchem Hare Krishna posiada świątynię wraz ze słynną restauracją – Kalachandji. W 1996 uznana za najlepszą wegetariańską w USA wciąż cieszy się powodzeniem.

Dla ateistów, agnostyków, niewierzących oraz zainteresowanych rozwojem duchowym, lecz odrzucających konkretne religie od 15 lat organizowany jest „The Winter SolstiCelebration”.

Kościół rzymskokatolicki[edytuj]

Siedziba diecezji Dallas.

Polski Narodowy Kościół Katolicki[edytuj]

  • Parafia Matki Bożej Fatimskiej w Dallas

Kościół prawosławny[edytuj]

Sport[edytuj]

Kluby sportowe:

Turniej tenisowy:

Galeria zdjęć[edytuj]

Zobacz też[edytuj]

Występowanie frazy: „Dallas” w tytułach artykułów

Linki zewnętrzne[edytuj]