Falsztyn

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Artykuł 49°25′39″N 20°16′27″E
- błąd 39 m
WD 49°25'39.0"N, 20°16'27.1"E
- błąd 14 m
Odległość 0 m
Falsztyn
wieś
Ilustracja
Widok ogólny wsi. W głębi Pasmo Lubania
Państwo  Polska
Województwo  małopolskie
Powiat nowotarski
Gmina Łapsze Niżne
Liczba ludności (2006) 325
Strefa numeracyjna 18
Tablice rejestracyjne KNT
SIMC 0442985
Położenie na mapie gminy Łapsze Niżne
Mapa lokalizacyjna gminy Łapsze Niżne
Falsztyn
Falsztyn
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Falsztyn
Falsztyn
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Falsztyn
Falsztyn
Położenie na mapie powiatu nowotarskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu nowotarskiego
Falsztyn
Falsztyn
Ziemia49°25′39″N 20°16′27″E/49,427500 20,274167

Falsztyn (słow. Falštín, słow. Falstin) – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie nowotarskim, w gminie Łapsze Niżne. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa nowosądeckiego.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Falsztyn znajduje się w regionie geograficznym Kotlina Nowotarska i na północnych stokach Pienin Spiskich oraz w regionie historyczno-etnograficznym Spisz[1][2]. Od północy i zachodu otoczony jest wapiennymi skałami.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Został założony prawdopodobnie w XV wieku przez osadników niemieckich, o czym świadczy nazwa wsi, pochodząca od niem. Falkenstein, później Falkstein ("Sokoli Kamień"). 1589 Falsztyn należał od dóbr zamku niedzickiego. W 1589 istniejący tu folwark został sprzedany przez Olbrachta Łaskiego Jerzemu Horvathowi. Do 1931 w Falsztynie utrzymała się pańszczyzna. Badania archeologiczne świadczą, że w średniowieczu we wsi istniało opactwo, prawdopodobnie zburzone przez husytów. Niedaleko wsi, na brzegu Dunajca, znajdują się Zielone Skałki (eksklawa Pienińskiego Parku Narodowego).

Kultura[edytuj | edytuj kod]

We wsi jest używana gwara spiska, zaliczana przez polskich językoznawców jako gwara dialektu małopolskiego języka polskiego, przez słowackich zaś jako gwara przejściowa polsko-słowacka[3].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Jerzy Kondracki: Geografia regionalna Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 1998. ISBN 83-01-12479-2.
  2. Falsztyn w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego. T. II: Derenek – Gżack. Warszawa 1881.
  3. Júlia Dudášová-Kriššáková, Goralské nárečia z pohľadu súčasnej slovenskej jazykovedy, Prešov: Vydavateľstvo Prešovskej univerzity v Prešove, 2016, s. 20-24, ISBN 978-80-555-1714-8 (słow.).