Fondaparynuks

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Fondaparynuks
Niepodpisana grafika związku chemicznego; prawdopodobnie struktura chemiczna bądź trójwymiarowy model cząsteczki
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny C31H53N3O49S8
Masa molowa 1508,26 g/mol
Identyfikacja
Numer CAS 104993-28-4
PubChem 5282448[1]
DrugBank DB00569[2]
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)
Klasyfikacja medyczna
ATC B01 AX05
Stosowanie w ciąży kategoria B

Fondaparynuksorganiczny związek chemiczny z grupy oligosacharydów. Jest syntetycznym pentasacharydem o sekwencji identycznej z pantasacharydowymi produktami hydrolizy heparyny, zawiera jednak dodatkową grupę metylową na końcu redukującym[2]. Wybiórczo hamuje aktywny czynnik X (jest inhibitorem czynnika Xa). Jego mechanizm działania polega na odwracalnym połączeniu z cząsteczką antytrombiny, co powoduje zmiany jej konformacji, co zwiększa zdolność unieczynniania czynnika X.

Biologiczny okres półtrwania leku wynosi około 15 godzin, może więc być stosowany 1 raz dziennie. Nie podlega metabolizmowi w organizmie i w postaci niezmienionej zostaje wydalony przez nerki.

Większość badań klinicznych wskazuje, że jest skuteczniejszy od enoksaparyny (jednej z heparyn drobnocząsteczkowych) w zmniejszaniu ryzyka wystąpienia żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (VTE) u osób poddawanych dużym zabiegom ortopedycznym[3][4][5].

Fondaparynuks jest zarejestrowany jako lek pod nazwą Arixtra[2] w profilaktyce przeciwzakrzepowej po dużych operacjach kończyn dolnych i okolic jamy brzusznej, a także osobom o dużym ryzyku VTE. Ponadto stosuje się go po zawale mięśnia sercowego, w chorobie wieńcowej i po zabiegu pomostowania aortalno-wieńcowego (tzw. by-pass). Stosuje się go w dawce 2,5 mg raz dziennie, zazwyczaj podskórnie (w niektórych przypadkach pierwsza dawka dożylnie). Z powodu braku badań nie zaleca się stosowania go u osób poniżej 17 roku życia[6][7].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Fondaparynuks (CID: 5282448) (ang.) w bazie PubChem, United States National Library of Medicine.
  2. a b c d Fondaparynuks (DB00569) – informacje o substancji aktywnej (ang.). DrugBank.
  3. Publikacja w otwartym dostępie – możesz ją bezpłatnie przeczytać Alexander G.G. Turpie i inni, Fondaparinux vs enoxaparin for the prevention of venous thromboembolism in major orthopedic surgery: a meta-analysis of 4 randomized double-blind studies, „Archives of Internal Medicine”, 162 (16), 2016, s. 1833–1840, DOI10.1001/archinte.162.16.1833, PMID12196081. Tłumaczenie na j. polski: Publikacja dostępna po bezpłatnej rejestracji Porównanie fondaparynuksu i enoksaparyny w zapobieganiu żylnej chorobie zakrzepowo-zatorowej po dużych operacjach ortopedycznych - metaanaliza, www.mp.pl [dostęp 2019-03-26].
  4. Publikacja w płatnym dostępie – wymagana płatna rejestracja lub wykupienie subskrypcji Michael Rud Lassen i inni, Postoperative fondaparinux versus preoperative enoxaparin for prevention of venous thromboembolism in elective hip-replacement surgery: a randomised double-blind comparison, „The Lancet”, 359 (9319), 2002, s. 1715–1720, DOI10.1016/S0140-6736(02)08652-X, PMID12049858. Tłumaczenie podsumowania na j. polski: Publikacja dostępna po bezpłatnej rejestracji Fondaparynuks skuteczniej niż enoksaparyna zapobiegał ŻChZZ u chorych poddawanych alloplastyce stawu biodrowego - badanie EPHESUS, www.mp.pl [dostęp 2019-03-26].
  5. Publikacja w otwartym dostępie – możesz ją bezpłatnie przeczytać Wen-Jun Dong i inni, Fondaparinux vs. enoxaparin for the prevention of venous thromboembolism after total hip replacement: A meta-analysis, „Experimental and Therapeutic Medicine”, 12 (2), 2016, s. 969–974, DOI10.3892/etm.2016.3351, PMID27446305, PMCIDPMC4950621.
  6. Arixtra. Charakterystyka produktu leczniczego, Aspen Pharma [dostęp 2019-03-26].
  7. Arixtra, Indeks Leków MP [dostęp 2019-03-26].

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.