Warfaryna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Warfaryna
Enancjomer R
Enancjomer R
Enancjomer S
Enancjomer S
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny C19H16O4
Masa molowa 308,33 g/mol
Identyfikacja
Numer CAS 81-81-2
PubChem 6691[1]
DrugBank APRD00341[2]
Podobne związki
Podobne związki witamina K
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)
Klasyfikacja medyczna
ATC B 01 AA 03
Stosowanie w ciąży kategoria D(Australia), X(US)

Warfarynaorganiczny związek chemiczny, pochodna kumaryny, będąca antagonistą witaminy K. Jest używana w medycynie jako doustny środek przeciwzakrzepowy. Warfaryna hamuje proces tworzenia aktywnej formy witaminy K. Jest związkiem chiralnym, produkt farmaceutyczny jest mieszaniną racemiczną obu enancjomerów[3].

Działanie[edytuj | edytuj kod]

Działa w wyniku hamowania w wątrobie syntezy aktywnych postaci czynników krzepnięcia zależnych od witaminy K (II, VII, IX, X). Występuje w postaci dwóch izomerów: S-warfaryna działa 5-krotnie silniej niż R-warfaryna.

Farmakokinetyka[edytuj | edytuj kod]

Warfaryna podana doustnie powoduje hipoprotrombinemię między 36 h a 72 h. Działanie leku może utrzymywać się przez 4-5 dni po zakończeniu leczenia. Wchłania się prawie całkowicie z przewodu pokarmowego. W 97% łączy się z białkami. Czynna jest wyłącznie frakcja wolna. Warfaryna jest metabolizowana w wątrobie przy udziale CYP2C9 (S-warfaryna) oraz CYP1A2 i CYP3A (R-warfaryna) do nieczynnych metabolitów wydalanych z moczem. Okres półtrwania w fazie eliminacji S-warfaryny wynosi od 18 h do 35 h, a R-warfaryny od 20 h do 70 h. Średni okres półtrwania w fazie eliminacji warfaryny wynosi 40 h. Warfaryna przenika przez barierę łożyskową. Większość źródeł podaje, że lek nie przedostaje się do mleka kobiet karmiących.

Wskazania do zastosowania[edytuj | edytuj kod]

  • leczenie oraz zapobieganie zakrzepicy żył głębokich i zatorowości płucnej
  • wtórne zapobieganie zawałowi mięśnia sercowego i zapobieganie powikłaniom zakrzepowo-zatorowym (udar lub zator w krążeniu obwodowym) po zawale mięśnia sercowego
  • zapobieganie powikłaniom zakrzepowo-zatorowym (udar lub zator w krążeniu obwodowym) u pacjentów z migotaniem przedsionków, z patologią zastawek lub po protezowaniu zastawek serca

Przeciwwskazania[edytuj | edytuj kod]

  • ciąża od 6 do 12 tygodnia i po upływie połowy III trymestru
  • koagulopatie (np.choroba von Willebranda, hemofilie, małopłytkowość, trombocytopatie)
  • ciężka niewydolność i marskość wątroby
  • nieleczone lub niekontrolowane nadciśnienie tętnicze
  • przebyte ostatnio krwawienie wewnątrzczaszkowe, stany predysponujące do krwawień wewnątrzczaszkowych (np. tętniaki tętnic mózgowych) lub krwawień z przewodu pokarmowego czy dróg moczowych
  • tendencja do częstych upadków
  • zabiegi chirurgiczne w obrębie OUN lub oka
  • infekcyjne zapalenie wsierdzia
  • wysięk osierdziowy
  • zespół dementywny
  • psychozy
  • alkoholizm

Dawkowanie[edytuj | edytuj kod]

Dawka początkowa dla osoby dorosłej wynosi 5-10 mg[4]. Mniejszą dawkę początkową stosuje się u osób które w momencie rozpoczęcia leczenia mają wydłużony czas protrombinowy, złe wyniki prób wątrobowych, niewydolność serca, niedowagę oraz u żywionych pozajelitowo, przyjmujących leki zwiększające poziom warfaryny we krwi oraz u osób starszych.

Pełna skuteczność leku obserwowana jest z reguły po 2-3 dniach[4]. Jeśli pacjent wymaga natychmiastowego działania przeciwzakrzepowego powinno się zastosować drobnocząsteczkowe heparyny, a nie leki doustne[4]. U pacjentów nie wymagających natychmiastowego działania można stopniowo zwiększać dawkę warfaryny[4].

Dawka podtrzymująca mieści się zwykle w granicach od 3 do 9 mg dziennie, przyjmowanych jednorazowo, codziennie o tej samej porze[4]. Dawkę dostosowuje się w zależności od czasu protrombinowego pacjenta. W okresie stabilizowania pacjenta czas protrombinowy (wyrażony jako INR) powinno się mierzyć codziennie albo co drugi dzień[4], w miarę postępów leczenia INR należy określać co kilka tygodni[4]. Pacjenci przyjmujący dobrze dobraną, stałą dawkę warfaryny powinni być monitorowani co 3 miesiące[4].

Wartości INR, do których dąży się w terapii różnych chorób są następujące[4] (wyższa wartość INR oznacza dłuższy czas krzepnięcia):

  • INR = 2,5 w terapii: zakrzepicy żył głębokich, zatorach płucnych, migotania przedsionków oraz przed i po kardiowersji elektrycznej
  • INR = 3 po wstawieniu sztucznych zastawek serca
  • INR = 3,5 w terapii: nawracającej zakrzepicy żył głębokich i zatorach płucnych oraz po wstawieniu sztucznej zastawki dwudzielnej

Znaczne wydłużenie czasu protrombinowego, a zatem zwiększenie wartości INR grozi wystąpieniem niebezpiecznych krwawień. W przypadku wystąpienia dużego krwawienia oraz gdy INR jest większy od 5 warfarynę powinno się odstawić[4]. Jeśli występują krwawienia i INR jest większy od 5 oraz jeśli INR jest większy od 8 (niezależnie od wystąpienia krwawień) należy dodatkowo podać witaminę K[4].

Ciąża[edytuj | edytuj kod]

Warfaryna ma działanie teratogenne[4] i nie powinna być stosowana w ciąży. Poza ryzykiem deformacji płodu, lek ten stosowany w trzecim trymestrze ciąży grozi krwawieniami łożyska, płodu i matki[4].

Interakcje[edytuj | edytuj kod]

Środki nasilające działanie warfaryny[edytuj | edytuj kod]

Środki osłabiające działanie warfaryny[edytuj | edytuj kod]

Działania niepożądane[edytuj | edytuj kod]

  • często występujące (1-10%): krwawienia, nudności, wymioty, biegunka
  • rzadko występujące (0,01-0,1%): martwica kumarynowa naskórka, zespół purpurowego palucha
  • bardzo rzadko występujące (<0,01%): zapalenie naczyń, zwapnienia tchawiczne, przemijający wzrost aktywności enzymów wątrobowych, cholestatyczne zapalenie wątroby, przemijające łysienie, wysypka, priapizm, reakcje alergiczne

Preparaty[edytuj | edytuj kod]

  • Warfin (Orion Farma) – Warfarinum natricum, tabletki

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Warfaryna (CID: 6691) (ang.) w bazie PubChem, United States National Library of Medicine.
  2. Warfaryna (APRD00341) – informacje o substancji aktywnej (ang.). DrugBank.
  3. Rote Liste Service GmbH (Hrsg.): Rote Liste 2017 – Arzneimittelverzeichnis für Deutschland (einschließlich EU-Zulassungen und bestimmter Medizinprodukte). Rote Liste Service GmbH, Frankfurt/Main, 2017, Aufl. 57, ​ISBN 978-3-946057-10-9​, s. 226.
  4. a b c d e f g h i j k l m British National Formulary Nr 61. John Martin (red.). Londyn: BJM Group/Pharmaceutical Press, 2011. ISBN 978-0-85369-962-0.

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.