Gródek (powiat wysokomazowiecki)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy miejscowości w województwie podlaskim, w powiecie wysokomazowieckim. Zobacz też: inne miejscowości o tej nazwie.
Artykuł 52°43′22″N 22°32′41″E
- błąd 38 m
WD 52°40'N, 22°33'E
- błąd 20384 m
Odległość 1292 m
Gródek
wieś
Państwo  Polska
Województwo  podlaskie
Powiat wysokomazowiecki
Gmina Klukowo
Liczba ludności (2011) 200[1][2]
Strefa numeracyjna 86
Kod pocztowy 18-214[3]
Tablice rejestracyjne BWM
SIMC 0398534[4]
Położenie na mapie gminy Klukowo
Mapa konturowa gminy Klukowo, na dole znajduje się punkt z opisem „Gródek”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, po prawej nieco u góry znajduje się punkt z opisem „Gródek”
Położenie na mapie województwa podlaskiego
Mapa konturowa województwa podlaskiego, na dole znajduje się punkt z opisem „Gródek”
Położenie na mapie powiatu wysokomazowieckiego
Mapa konturowa powiatu wysokomazowieckiego, na dole znajduje się punkt z opisem „Gródek”
Ziemia52°43′22″N 22°32′41″E/52,722778 22,544722

Gródekwieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie wysokomazowieckim, w gminie Klukowo[4][5].

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa łomżyńskiego.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Wieś powstała prawdopodobnie w XI w. Grodek był wymieniony wśród włości kościoła płockiego w wieku XIII.

W 1484 roku należał do rodziny Kuczyńskich herbu Ślepowron. W 1547 roku orzeczono, że Stanisław i Klemens z synowcami, mają 50 łanów chełmińskich w Kuczynie, Gródku, Trojanówku, Wichowie i Żabińcu i mają stawić 5 koni na wyprawę wojenną[6].

W XVI i XVII w. dokonano wielu działów. Wzmiankowani są tacy właściciele (często częściowi) jak:

  • 1577 – synowie i wnukowie Stanisława i Klemensa
  • Stanisław, syn Jana Klementowicza (syna Klemensa) wraz z braćmi: Maciejem i Janem
  • 1647 – Marcin, syn Stanisława
  • Stanisław (brata Klemensa)
  • Abraham i jego syn, również Abraham, zwany Malusem

Pod koniec XVII w. większość działów wykupił Walenty Kuczyński, sędzia grodzki, drohicki. Majątek ten odziedziczyli jego synowie Wiktoryn i Marcin. Właścicielem większej części Gródka został Marcin Kuczyński, który zmarł w 1752 roku, nie pozostawiając potomka. Za jego czasów wioska zupełnie zmieniła charakter. Z osady drobnoszlacheckiej stała się wsią dworską zamieszkaną przez chłopów.

Po śmierci Marcina Kuczyńskiego dobra kuczyńskie odziedziczył jego bratanek Kazimierz Kuczyński (syna Wiktoryna). W 1756 dobra klukowskie i kuczyńskie z Gródkiem stały się własnością Józefa Kuczyńskiego, syna Kazimierza, który zginął tragicznie w 1805. Majątek odziedziczył jego bratanek Józef Leon hrabia Starzeński[6].

W roku 1827 miejscowość liczyła 11 domów i 121 mieszkańców.

Do 1857 wieś stanowiła własność hrabiów Starzeńskich, tak jak całe dobra kuczyńskie, następnie przeszła na własność rodziny Leśniewskich. W 1864 roku została uwłaszczona. Powstało 26 gospodarstw rolnych na 264 morgach powierzchni.

Słownik Geograficzny z 1880 roku informuje: Gródek - wieś, powiat mazowiecki, gmina Klukowo, parafia Kuczyn.

W 1921 roku w miejscowości znajdowały się 32 domy z 215 mieszkańcami, wśród nich 3 osoby narodowości rosyjskiej.[6].

Majątek w Gródku[edytuj | edytuj kod]

Folwark ziemski w Gródku został wyodrębniony z dóbr kuczyńskich po roku 1864. Przed 1908 r. należał do Józefa Szulborskiego.[7]

W 1921 r. były tu 3 domy z 96 mieszkańcami, najczęściej fornalami. Właścicielem folwarku był Józef Maruszewski, posiadający 167 ha ziemi.[6] W prowadzeniu majętności pomagali mu: Walendziak i Stanisław Goga.[7] Następnie dzierżawcą ziemi był emerytowany major kawalerii Henryk Ortwein.[6].Właściciel zmarł w połowie lat 30. Spadkobiercy Maruszewskiego sprzedali gospodarstwo Henrykowi Ortweinowi, plenipotentowi Klukowa i wójtowi tej gminy. W latach 1941-1944 występował on jako Niemiec.

Po wyzwoleniu część majątku rozparcelowano, a na pozostałym kawałku zorganizowano Spółdzielnię Kółek Rolniczych. W budynkach folwarcznych przez pewien czas funkcjonowała szkoła rolnicza.[7]

Obiekty archeologiczne[edytuj | edytuj kod]

Współcześnie[edytuj | edytuj kod]

Wieś rolnicza. Produkcja roślinna podporządkowana przede wszystkim hodowli krów mlecznych.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Wieś Gródek w liczbach, [w:] Polska w liczbach [online], polskawliczbach.pl [dostęp 2021-02-05] (pol.), liczba ludności w oparciu o dane GUS.
  2. GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r..
  3. Poczta Polska. Wyszukiwarka kodów pocztowych
  4. a b GUS. Wyszukiwarka TERYT
  5. Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  6. a b c d e Klukowo - Gminny Portal Internetowy - Gródek. [dostęp 2013-05-03]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-05-03)].
  7. a b c J. Włodek, Pamiętniki historyczne tom I, Ciechanowiec 2005, str. 170-171
  8. N. D. Tomaszewski, Historia Ciechanowca do roku 1947, Ciechanowiec 2008, str. 25-27