Grabia (rzeka)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Grabia
Rzeka Grabia w Łasku (most kolejowy do Zelowa).
Rzeka Grabia w Łasku (most kolejowy do Zelowa).
Kontynent Europa
Państwo  Polska
Rzeka
Długość 77 km
Powierzchnia zlewni 813 km²
Średni przepływ 4,2 m³/s u ujścia
Źródło
Miejsce Grabica
Wysokość 220 m n.p.m.
Ujście
Recypient Widawka
Miejsce Grabno
Wysokość 142 m n.p.m.
Współrzędne 51°27′02,4″N 18°58′25,0″E/51,450667 18,973611
Położenie na mapie województwa łódzkiego
Mapa lokalizacyjna województwa łódzkiego
ujście
ujście
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
ujście
ujście
Położenie na mapie świata
Mapa lokalizacyjna świata
ujście
ujście

Grabiarzeka w województwie łódzkim, na Nizinie Południowowielkopolskiej i Wzniesieniach Południowomazowieckich, prawy dopływ Widawki.

Opis ogólny[edytuj]

Długość 77 km, powierzchnia dorzecza 813 km². Wypływa jako Grabówka na północny wschód od wsi Grabica, uchodzi powyżej Rogóźna na polach wsi Grabno. Maksymalna rozpiętość wahań stanów wody w dolnym biegu – 2,5 m. Główne miasto leżące nad Grabią to Łask.

Płynąc Grabią od Marzenina do ujścia rzeki można z wody obserwować, najczęściej już tylko pozostałości, dawnych zdobyczy techniki przemysłowej. Na uwagą zasługują młyny we wsiach Brzeski i Kozuby. Pierwszy, najstarszy z zachowanych na Grabi, zwany „Krzywda”, od lat nieczynny, wtopił się w okoliczną przyrodę.

Do ciekawych młynów należy także młyn we wsi Rokitnica. Grabia przepływa przez małe wsie: Rokitnica, Ldzań, Barycz, Brzeski, Grabno, Grabica, Kozuby, Kuźnica.

Grabia jest jedną z najczystszych rzek w Polsce[potrzebny przypis]. Dolinę rzeki w dwóch miejscach przecina droga ekspresowa S8.

Fauna[edytuj]

Fauna rzeki odznacza się niezwykłym bogactwem. Badania zoologiczne prowadzone tu przez Uniwersytet Łódzki od 1928 roku wykazały występowanie 800 gatunków, w tym 80 odkrytych po raz pierwszy w Polsce i 2 nowych dla nauki[1].

W wodach biegu rzeki bytują chronione, rzadkie i zagrożone gatunki bezkręgowców. Trzy taksony objęte są ochroną na podstawie Załącznika II Dyrektywy Siedliskowej: małż skójka gruboskorupowa (Unio crassus) oraz ważki zalotka większa (Leucorrhinia pectoralis) i trzepla zielona (Ophiogomphus cecilia). Odnotowano tu także chronione i umieszczone w Polskiej Czerwonej Księdze Zwierząt: pijawkę lekarską (Hirudo medicinalis). Ryby zasiedlające wody Grabi reprezentowane są m.in. przez kozę złotawą, minoga ukraińskiego i piskorza (Misgurnus fossilis) – gatunki objęte ochroną ścisłą, umieszczone w Załączniku II Dyrektywy Siedliskowej i Polskiej Czerwonej Księdze. W Dolinie Grabi i przylegających do niej lasach gniazdują liczne chronione gatunki ptaków, objęte Załącznikiem I Dyrektywy Ptasiej, wśród nich związany z samym korytem rzeki zimorodek (Alcedo atthis) oraz większość dzięciołów występujących w Polsce. Obszar ten jest również żerowiskiem dla ptaków gniazdujących na pobliskich terenach. Spośród ssaków występują tu m.in. bobry (Castor fiber), wydry (Lutra lutra); nad powierzchnią wody obserwowano również żerujące nietoperze: nocka rudego (Myotis daubentonii). Gniazduje tu co najmniej 28 gatunków ptaków wodno-błotnych, w tym: bąk, cyraneczka, cyranka, płaskonos, błotniak łąkowy (3 pary), żuraw (2 pary), wodnik, kropiatka, derkacz (15 samców), śmieszka, brodziec piskliwy, rycyk i kszyk. Na strorzeczach i stawach występują także: perkozek, perkoz dwuczuby, perkoz rdzawoszyi i rybitwa czarna. A jeszcze na początku lat dziewięćdziesiątych obserwowano koło Górek Grabieńskich cietrzewie. Trzy najciekawsze miejsca to: okolice Górek Grabieńskich, odcinek Bilew-Pruszków i okolice Łasku – Baryczy. Na wiosennych rozlewiskach zatrzymują się stada kaczek, czajek, brodźców, bekasy i rycyki. Czasami spotyka się niewielkie tokowiska batalionów.

Ochrona przyrody[edytuj]

Dolina Grabi i jej dopływy objęte są licznymi formami ochrony przyrody[2]:

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Ochrona przyrody w nadl. Kolumna. [dostęp 2012-06-19].
  2. Obszar Natura 2000: Grabia. [dostęp 2012-06-19].

Linki zewnętrzne[edytuj]