Grabia (rzeka)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Grabia
Rzeka Grabia w Łasku (most kolejowy do Zelowa).
Rzeka Grabia w Łasku (most kolejowy do Zelowa).
Kontynent Europa
Państwo  Polska
Rzeka
Długość 77 km
Powierzchnia zlewni 813 km²
Średni przepływ 4,2 m³/s u ujścia
Źródło
Miejsce Grabica
Wysokość 220 m n.p.m.
Ujście
Recypient Widawka
Miejsce Grabno
Wysokość 142 m n.p.m.
Współrzędne 51°27′02,4″N 18°58′25,0″E/51,450667 18,973611
Położenie na mapie województwa łódzkiego
Mapa lokalizacyjna województwa łódzkiego
ujście
ujście

Grabiarzeka w województwie łódzkim, na Nizinie Południowowielkopolskiej i Wzniesieniach Południowomazowieckich, prawy dopływ Widawki.

Opis ogólny[edytuj | edytuj kod]

Długość 77 km, powierzchnia dorzecza 813 km². Wypływa jako Grabówka na północny wschód od wsi Grabica, uchodzi powyżej Rogóźna na polach wsi Grabno. Maksymalna rozpiętość wahań stanów wody w dolnym biegu – 2,5 m. Główne miasto leżące nad Grabią to Łask.

Płynąc Grabią od Marzenina do ujścia rzeki można z wody obserwować, najczęściej już tylko pozostałości, dawnych zdobyczy techniki przemysłowej. Na uwagą zasługują młyny we wsiach Brzeski i Kozuby. Pierwszy, najstarszy z zachowanych na Grabi, zwany „Krzywda”, od lat nieczynny, wtopił się w okoliczną przyrodę.

Do ciekawych młynów należy także młyn we wsi Rokitnica. Grabia przepływa przez małe wsie: Rokitnica, Ldzań, Barycz, Brzeski, Grabno, Grabica, Kozuby, Kuźnica.

Grabia jest jedną z najczystszych rzek w Polsce[potrzebne źródło]. Dolinę rzeki w dwóch miejscach ma przeciąć wkrótce droga ekspresowa S8 (według północnego wariantu).

Fauna[edytuj | edytuj kod]

Fauna rzeki odznacza się niezwykłym bogactwem. Badania zoologiczne prowadzone tu przez Uniwersytet Łódzki od 1928 roku wykazały występowanie 800 gatunków, w tym 80 odkrytych po raz pierwszy w Polsce i 2 nowych dla nauki[1].

W wodach biegu rzeki bytują chronione, rzadkie i zagrożone gatunki bezkręgowców. Trzy taksony objęte są ochroną na podstawie Załącznika II Dyrektywy Siedliskowej: małż skójka gruboskorupowa (Unio crassus) oraz ważki zalotka większa (Leucorrhinia pectoralis) i trzepla zielona (Ophiogomphus cecilia). Odnotowano tu także chronione i umieszczone w Polskiej Czerwonej Księdze Zwierząt: pijawkę lekarską (Hirudo medicinalis). Ryby zasiedlające wody Grabi reprezentowane są m.in. przez kozę złotawą, minoga ukraińskiego i piskorza (Misgurnus fossilis) – gatunki objęte ochroną ścisłą, umieszczone w Załączniku II Dyrektywy Siedliskowej i Polskiej Czerwonej Księdze. W Dolinie Grabi i przylegających do niej lasach gniazdują liczne chronione gatunki ptaków, objęte Załącznikiem I Dyrektywy Ptasiej, wśród nich związany z samym korytem rzeki zimorodek (Alcedo atthis) oraz większość dzięciołów występujących w Polsce. Obszar ten jest również żerowiskiem dla ptaków gniazdujących na pobliskich terenach. Spośród ssaków występują tu m.in. bobry (Castor fiber), wydry (Lutra lutra); nad powierzchnią wody obserwowano również żerujące nietoperze: nocka rudego (Myotis daubentonii). Gniazduje tu co najmniej 28 gatunków ptaków wodno-błotnych, w tym: bąk, cyraneczka, cyranka, płaskonos, błotniak łąkowy (3 pary), żuraw (2 pary), wodnik, kropiatka, derkacz (15 samców), śmieszka, brodziec piskliwy, rycyk i kszyk. Na strorzeczach i stawach występują także: perkozek, perkoz dwuczuby, perkoz rdzawoszyi i rybitwa czarna. A jeszcze na początku lat dziewięćdziesiątych obserwowano koło Górek Grabieńskich cietrzewie. Trzy najciekawsze miejsca to: okolice Górek Grabieńskich, odcinek Bilew-Pruszków i okolice Łasku – Baryczy. Na wiosennych rozlewiskach zatrzymują się stada kaczek, czajek, brodźców, bekasy i rycyki. Czasami spotyka się niewielkie tokowiska batalionów.

Ochrona przyrody[edytuj | edytuj kod]

Dolina Grabi i jej dopływy objęte są licznymi formami ochrony przyrody[2]:

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Ochrona przyrody w nadl. Kolumna. [dostęp 2012-06-19].
  2. Obszar Natura 2000: Grabia. [dostęp 2012-06-19].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]