Haplocnemata

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Haplocnemata
Börner, 1904
Ilustracja
Zaleszczotek
Ilustracja
Solfuga
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ stawonogi
Podtyp szczękoczułkopodobne
Nadgromada szczękoczułkowce
Gromada pajęczaki
(bez rangi) Dromopoda
(bez rangi) Haplocnemata
Synonimy
  • Apatellata

Haplocnematatakson stawonogów z gromady pajęczaków, obejmujący zaleszczotki i solfugi.

Charakterystyczną cechą tych pajęczaków jest obecność rostrosomy – aparatu przedgębowego z częścią grzbietową utworzoną przez doprzodowe przedłużenie nadgębia doczepione do powiększonych bioder nogogłaszczków i ograniczone po bokach wyrostkami bocznymi nogogłaszczków, a częścią brzuszną utworzoną przez zrośnięcie się z biodrami nogogłaszczków pośrodkowo-brzusznych apofiz sternalnych (sternapophysis). Dwuczłonowe szczękoczułki cechują się połączeniem z karapaskem za pomocą brzuszno-grzbietowego stawu wewnętrznego oraz stawu grzbietowo-bocznego. Odnóża cechują się rzepkami wydłużonymi w formę przypominającą uda. Ponadto przynajmniej dorosłe osobniki mają apotel przekształcony w wywracalne empodium lub w przylgę. Opistosoma ma przetchlinki układu oddechowego na trzecim i czwartym segmencie[1].

Takson ten został wprowadzony w 1904 roku przez Carla J.B. Börnera w randze sekcji w obrębie podgromady Lipoctena[2]. Ludwig van der Hammen w pracy z 1977 nadał mu rangę odrębnej gromady pod nazwą Apatellata[3]. Peter Weygoldt i Hannes Paulus nadali mu rangę nadrzędu w obrębie podsekcji Holotracheata, sekcji Apulmonata i podgromady Lipoctena. Według ich analizy Haplocnemata zajmowały pozycję siostrzaną dla Cryptoperculata[4]. Ludwig van der Hammen w pracy z 1989 umieścił je w nadgromadzie Rostrosomata i gromadzie Sternocoxata jako siostrzane dla Epimerata[3]. W 1990 Jeffrey Shultz przeprowadził analizę na podstawie której umieścił Haplocnemata w Dromopoda, w obrębie kladu Novogenuata jako siostrzane dla skorpionów[5]. Takie same wyniki w tym zakresie uzyskali W.C. Wheeler i Cheryl Hayashi w 1998[6] oraz Gonzalo Giribet i inni w 2002[7]. W analizie J. Shultza z 2007 ponownie rozpoznano Dromopoda i Haplocnemata, ale te drugie tym razem zajęły pozycję siostrzaną dla Stomothecata[1]. Monofiletyzmowi Haplocnemata przeczą natomiast wyniki nowszych analiz filogenetycznych: Mirosławy Dabert i innych z 2010 (Acariformes siostrzane dla solfug, a Parasitiformes dla zaleszczotków)[8], Almira Pepato i innych z 2010 (kapturce siostrzane dla Tetrapulmonata; Acariformes siostrzane dla solfug, tworzące z nimi Poecilophysidea)[9], A. Pepato i P.B. Klimowa z 2015 (monofiletyczne Poecilophysidea, siostrzane dla Parasitiformes)[10], Russella Garwooda i Jasona Dunlopa z 2014 (solfugi zajmują pozycję siostrzaną dla Acariformes, a skorpiony dla zaleszczotków)[11] oraz Jesúsa Ballesterosa i Prashanta Sharmy z 2019 (zaleszczotki w pozycji siostrznej dla Acariformes)[12].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Jeffrey W. Shultz. A phylogenetic analysis of the arachnid orders based on morphological characters. „Zoological Journal of the Linnean Society”. 150, s. 221 – 265, 2007. 
  2. C. Börner. Beiträge zur Morphologie der Arthropoden. I. Ein Beitrag zur Kenntnis der Pedipalpen. „Zoologica (Stuttgart)”. 42, s. 1–174, 1904. 
  3. a b L. van der Hammen: An introduction to comparative arachnology. Leiden: SPB Academic Publishing, 1989.
  4. P. Weygoldt, H.F. Paulus. Untersuchungen zur Morphologie, Taxonomie und Phylogenie der Chelicerata. „Zeitschrift für Zoologische Systematik und Evolutionsforschung”. 17, s. 85– 116, 177–200, 1979. 
  5. Jeffrey W. Shultz. Evolutionary morphology and phylogeny of Arachnida. „Cladistics”. 6 (1), s. 1–38, 1990. DOI: 10.1111/j.1096-0031.1990.tb00523.x. 
  6. W.C. Wheeler, C.Y.Hayashi. The phylogeny of the extant chelicerate orders. „Cladistics”. 14, s. 173–192, 1998. 
  7. G. Giribet, G.D. Edgecombe, W.C. Wheeler, C. Babbit. Phylogeny and systematic position of Opiliones: a combined analysis of chelicerate relationships using morphological and molecular data. „Cladistics”. 18, s. 5–70, 2002. 
  8. Mirosława Dabert, Wojciech Witaliński, Andrzej Kaźmierski, Ziemowit Olszanowsk. Molecular phylogeny of acariform mites (Acari, Arachnida): Strong conflict between phylogenetic signal and long-branch attraction artifacts. „Molecular Phylogenetics and Evolution”. 56 (1), s. 222-41, 2010. DOI: 10.1016/j.ympev.2009.12.020. 
  9. Almir R Pepato, Carlos E.F. da Rocha, Jason A Dunlop. Phylogenetic position of the acariform mites: sensitivity to homology assessment under total evidence. „BMC Evolutionary Biology”. 10 (235), 2010. 
  10. A.R. Pepato, P.B. Klimov. Origin and higher-level diversification of acariform mites – evidence from nuclear ribosomal genes, extensive taxon sampling, and secondary structure alignment. „BMC Evolutionary Biology”. 15, s. 178, 2015. 
  11. Russell J. Garwood, Jason A. Dunlop. Three-dimensional reconstruction and the phylogeny of extinct chelicerate orders. „PeerJ”. 2 (e641), 2014. DOI: 10.7717/peerj.641. 
  12. Jesús A. Ballesteros, Prashant P. Sharma. A Critical Appraisal of the Placement of Xiphosura (Chelicerata) with Account of Known Sources of Phylogenetic Error. „Systematic Biology”. 68 (6), s. 896-917, 2019. DOI: 10.1093/sysbio/syz011.