Solfugi

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Solfugi
Solifugae[1]
Sundevall, 1833
Solfugi
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ stawonogi
Podtyp szczękoczułkowce
Gromada pajęczaki
Rząd solfugi

Solfugi, solpugi (Solifugae) – rząd pajęczaków, obejmuje ponad 1000 gatunków drapieżnych zwierząt lądowych zamieszkujących obszary tropikalne (poza Australią, gdzie nie występują). Wyróżniają się spośród pajęczaków wyglądem zewnętrznym, który przyczynił się do powstania różnych mitów na ich temat. Nie są jadowite. Wielkość solfug waha się w zakresie między 0,39[2] a 15 cm. Wyróżnia się 12 rodzin solfug, w tym solfugowate.

Opis[edytuj]

Solfuga na pustyni Gobi, Mongolia

Ciało wydłużone, pokryte gęsto długimi chitynowymi włoskami. Ciało składa się z krótkiego głowotułowia, 2 segmentów tułowiowych i odwłoka złożonego z 11 segmentów. Niektórzy systematycy zaliczają segmenty tułowia do swego rodzaju niejednolitego głowotułowia.

Głowotułów 
Na głowotułowiu znajdują się potężne szczękoczułki, nogogłaszczki i 4 pary odnóży krocznych. Nogogłaszczki służą nie tylko przytrzymywaniu ofiary, ale również pełnią funkcje pomocnicze przy chodzeniu. Wyposażone są w niewielkie wyrostki służące do żucia.
Tułów 
Pierwsza para odnóży lokomocyjnych pełni funkcje dotykowe. Odnóża kroczne zbudowane z większej liczby segmentów niż u pozostałych pajęczaków. Na odnóżach ostatniej pary znajdują się narządy zmysłowe.
Układ nerwowy 
Narządy zmysłów rozwinięte: oczy proste, szczecinki czuciowe, i narządy czuciowe w odnóżach.
Układ oddechowy 
Solfugi oddychają tchawkami.
Układ wydalniczy 
Cewki Malpighiego i gruczoły biodrowe. Brak gruczołów jadowych.
Tryb życia 
Zamieszkują pustynie i stepy. Większość prowadzi nocny tryb życia, niektóre żerują nocą. Przemieszczają się z szybkością do 2-15 km na godzinę. Odżywiają się owadami i drobnymi kręgowcami. Posługując się swymi gigantycznymi (jak na zwierzęta tej klasy wielkości) szczękami niczym czymś w rodzaju kombinacji szczypców i piły tną swe ofiary, przeżuwając je na pulpę. Następnie wydzielają enzymy, które rozkładają mięso do postaci płynnej, którą następnie wsysają do żołądka.

Przesądy na temat solfug[edytuj]

Duża liczba przesądów na temat tych niezwykłych pajęczaków pojawiła się w czasie obu wojen światowych; większość z nich odżyła w ostatnim okresie, w związku z wojną w Iraku. Oto niektóre z nich wraz z objaśnieniami:

  • solfugi są jadowite
    • nieprawda; stan zapalny, który powstaje po ugryzieniu, jest wynikiem zakażenia trupim jadem znajdującym się na ich szczękoczułkach
  • solfugi wydają dźwięk przypominający płacz małego dziecka
    • po części nieprawda, gdyż solfugi wydają dźwięki, jednak jest to raczej odgłos darcia bawełny niż dźwięk przypominający płacz dziecka.
  • solfugi wchodzą do żołądków wielbłądów i od środka wygryzają dziurę, tak że jelita wypadają na zewnątrz
    • nieprawda; solfugi żerują na owadach i małych kręgowcach
  • solfugi skaczą na 5 metrów wzwyż
    • nieprawda; są w stanie skoczyć wzwyż na 20 cm, na odległość na ok. 1-2 metrów.

Nazwy w innych językach[edytuj]

W języku angielskim solfugi określa się mianem wind scorpions (ang. wind - wiatr; scorpion - skorpion) co nawiązuje do ich rzekomej szybkości oraz camel scorpions (ang. camel - wielbłąd) co nawiązuje do dwóch rzeczy: lekko garbatej sylwetki i rzekomego żerowania na wnętrznościach wielbłądów.

Systematyka[edytuj]

Rząd: Solifugae

  • Rodzina: Melanoblossidae
    • Rodzaje: Daesiella, Dinorhax, Lawrencega, Melanoblossia, Microblossia, Unguiblossia
  • Rodzina: Eremobatidae
    • Rodzaje: Arenotherus, Chanbria, Eremacantha, Eremobates, Eremochelis, Eremorhax, Eremospina, Eremothera, Hemerotrecha, Horribates
  • Rodzina: Karschiidae
    • Rodzaje: Barrella, Barrus, Barrussus, Eusimonia, Karschia, Rhinippus
  • Rodzina: Rhagodidae
    • Rodzaje: Rhagodax, Rhagodeca, Rhagodelbus, Rhagodella, Rhagoderma, Rhagoderus, Rhagodes, Rhagodessa, Rhagodeya, Rhagodia, Rhagodiija, Rhagodima, Rhagodinus, Rhagodippa, Rhagodira, Rhagodista, Rhagoditta, Rhagodixa, Rhagodoca, Rhagodolus, Rhagodomma, Rhagodopa, Rhagodopsus, Rhagodorimus, Rhagodorta, Rhagodula, Rhagoduna
  • Rodzina: Hexisopodidae
    • Rodzaje: Chelypus, Hexisopus
  • Rodzina: Gylippidae
    • Rodzaje: Acanthogylippus, Anoplogylippus, Bdellophaga, Gylippus, Hemigylippus, Paragylippus, Trichotoma
  • Rodzina: Solpugidae
    • Rodzaje: Enea, Ferrandia, Metasolpuga, Oparba, Oparbella, Oparbona, Prosolpuga, Solpuga, Solpugassa, Solpugeira, Solpugella, Solpugema, Solpugiba, Solpugista, Solpugisticella, Solpuguna, Solpugyla, Zeria, Zeriassa
  • Rodzina: Mummuciidae
    • Rodzaje: Mummucia, Mummucina, Mummuciona, Mummucipes, Procleobis
  • Rodzina: Ammotrechidae
    • Rodzaje: Ammotrecha, Ammotrechelis, Ammotrechella, Ammotrechesta, Ammotrechinus, Ammotrechona, Ammotrechula, Branchia, Campostrecha, Chileotrecha, Chinchippus, Cordobulgida, Dasycleobis, Eutrecha, Gaucha, Gauchella, Happlodontus, Innesa, Metacleobis, Mortola, Neocleobis, Nothopuga, Oltacola, Pseudocleobis, Saronomus, Sedna, Tetracleobis, Uspallata, Xenotrecha
  • Rodzina: Protosolpugidae
    • Rodzaj: Protosolpuga
  • Rodzina: Galeodidae
    • Rodzaje: Paragaleodes, Galeodellus, Galeodenna, Galeodes, Galeodessus, Galeodibus, Galeodila, Galeodopsis, Galeodora, Galeodumus, Othoes, Paragaleodiscus, Roeweriscus
  • Rodzina: Ceromidae
    • Rodzaje: Ceroma, Ceromella, Toreus
  • Rodzina: Daesiidae
    • Rodzaje: Amacata, Biton, Bitonissus, Bitonota, Bitonupa, Blossia, Blossiana, Daesiella, Eberlanzia, Gluvia, Gluviella, Gluviema, Gluviola, Gluviopsida, Gluviopsilla, Gluviopsis, Gluviopsona, Gnosippus, Haarlovina, Hemiblossia, Hemiblossiola, Hodeidania, Namibesia, Syndaesia, Tarablossia, Tarabulida, Triditarsula, Triditarsus, Valdivia

Przypisy

  1. Solifugae, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. Ricardo Botero-Trujillo. The smallest known solifuge: Vempironiella aguilari, new genus and species of sun-spider (Solifugae: Mummuciidae) from the coastal desert of Peru. „Journal of Arachnology”. 44 (2), s. 218–226, 2016. DOI: 10.1636/JoA-S-16-012 (ang.).