II bitwa pod Małogoszczem

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
II bitwa pod Małogoszczem
Powstanie styczniowe
Czas 16 września 1863
Miejsce Małogoszcz
Terytorium Królestwo Kongresowe
Wynik zwycięstwo Rosjan
Strony konfliktu
powstańcy styczniowi Imperium Rosyjskie
Dowódcy
Władysław Sokołowski „Iskra”  ?
Siły
400 powstańców  ?
Powstanie styczniowe

1863 r.: Ciołków (22 I)Szydłowiec (23 I)Lubartów (23 I)Mokobody (3 II)Węgrów (3 II)Wąchock (3 II)Rawa (4 II)Sosnowiec (6-7 II)Siemiatycze (6-7 II)Słupcza (8 II)Święty Krzyż (12 II)Miechów (17 II)Staszów (17 II)Krzywosądz (19 II)Nowa Wieś (I) (21 II)Dobra (24 II)Małogoszcz (I) (24 II) - Panki (26 II)Mrzygłód (1 III)Pieskowa Skała (4 III)Skała (5 III)Chroberz (17 III)Grochowiska (18 III)Igołomia (21 III) - Radoszewice i Kiełczygłów (27 III)Krasnobród (24 III)Praszka (11 IV)Buda Zaborowska (14 IV)Borowe Młyny (16 IV)Ginietyny (21 IV)Golczowice (22 IV)Wąsosz (23 IV)Jaworznik (24 IV)Nowa Wieś (II) (26 IV)Pyzdry (29 IV)Kobylanka (1-6 V)Pobiednik Mały (4 V)Stok (4-5 V)Krzykawka (5 V)Birże (7-9 V)Ignacewo (I) (8 V)Huta Krzeszowska (11 V)Horki (17-25 V)Łososin (24 V)Koniecpol (25 V)Salicha (26 V)Chruślina (I) (30 V)Nagoszewo (2-3 VI)Miłowidy (3 VI)Ignacewo (II) (8 VI)Lututów (15 VI)Góry (18 VI)Komorów (20 VI)Janów (6 VII)Świerże (9 VII)Ossa (10 VII)Rudniki (27 VII)Chruślina (II) (4 VIII)Depułtycze (5 VIII)Żyrzyn (8 VIII)Złoczew (20 VIII)Fajsławice (24 VIII)Sędziejowice (26 VIII)Kruszyna (29 VIII)Panasówka (3 IX)Batorz (6 IX)Małogoszcz (II) (16IX)Czarnca (24 IX)Mełchów (30 IX)Wiewiec (6 X)Rybnica (20 X)Łążek (22 X)Opatów (I) (25 XI)Brody (2 XII)Sprowa (4 XII)Mierzwin (5 XII)Huta Szczeceńska (9 XII)Janik (16 XII)
1864 r.: Iłża (17 I) - Lipa (15 II)Opatów (II) (21 II)Wąchock (15 III)

II bitwa pod Małogoszczem – bitwa powstania styczniowego, miała miejsce 16 września 1863 roku. Władysław Sokołowski ps. „Iskra” zaatakował Małogoszcz, prowadząc 400-osobowy oddział wojsk powstańczych (250 strzelców, 100 kosynierów i 50 kawalerzystów). Atak został jednak rozbity przez przeważające siły rosyjskie, które otrzymały przed bitwą znaczne wzmocnienie. Polacy zostali wyparci, grupa kosynierów dostała się do niewoli.

W księgach metrykalnych parafii w Małogoszczu zapisy dokonane przez ks. Nestora Bierońskiego potwierdzają, że obok licznej grupy powstańców wywodzących się z pobliskich miejscowości w oddziale wojsk narodowych byli ochotnicy z Włoch i Francji.

Mogiła powstańców znajduje się za ogrodzeniem cmentarza, bezpośrednio przy grobie 175 powstańców poległych w I bitwie małogoskiej. Długo nie przywiązywano uwagi do upamiętnienia ofiar drugiej bitwy, a mogiła była zapomniana i coraz bardziej zaniedbana. W roku 2007 powstała grupa inicjatywna, wywodząca się z Towarzystwa Przyjaciół Małogoszcza, która doprowadziła do odbudowy grobu. Został wystawiony nagrobek z bloku piaskowca zwieńczony żeliwnym krzyżem oraz tablica nagrobna z czarnego marmuru. Wyryto na niej napis: tu spoczywa 37 powstańców poległych w bitwie 16 września 1863 r. Cześć ich pamięci.