International Ultraviolet Explorer

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
International Ultraviolet Explorer
IUE 1.jpg
Inne nazwy Explorer 57, SAS-D
Indeks COSPAR 1978-012A[1]
Indeks NORAD S010637[2]
Zaangażowani Stany Zjednoczone NASA, ESA
Rakieta nośna Delta II 2914[1]
Miejsce startu Cape Canaveral Air Force Station, USA
Orbita (docelowa, początkowa)
Perygeum 30 285[1] km
Apogeum 41 296[1] km
Okres obiegu 1436,3[2] min
Nachylenie 34,3[1]°
Czas trwania
Początek misji 26 stycznia 1978 (17:36:00[3] UTC)
Koniec misji 30 września 1996
Wymiary
Kształt cylindryczny
Masa całkowita 672[1] kg

International Ultraviolet Explorer (również: SAS-D, dosł. Międzynarodowy Badacz Ultrafioletu) – satelita do obserwacji astronomicznych w zakresie ultrafioletu, zbudowany i użytkowany od 1978 wspólnie przez NASA, ESA (wówczas ESRO) i brytyjską Science and Engineering Research Council[1][3].

Satelita został ostatecznie wyłączony 30 września 1996 o godzinie 18:42 GMT. Oczekiwany czas pracy wynosił 3 lata, a przepracował 18 lat i 9 miesięcy[4][1].

Dzięki satelicie wykonano wiele unikalnych obserwacji, m.in.[4]:

Budowa i działanie[edytuj | edytuj kod]

Za budowę satelity i teleskopu odpowiadało Centrum Lotów Kosmicznych imienia Roberta H. Goddarda. Detektory (kamery telewizyjne Vidicon) dostarczył SERC. ESRO dostarczyło panele ogniw słonecznych i centrum kontroli misji (VILSPA, koło Madrytu). Amerykanie dysponowali 2/3 czasu obserwacyjnego, a ESRO pozostałą częścią[1].

Satelita miał masę startową 672 kg[1]. Pracował na orbicie geosynchronicznej[4].

Głównym instrumentem obserwacyjnym był 45-centymetrowy teleskop w układzie Ritcheya-Chrétiena (światłosiła f/15) dostarczający światła do zespołu spektrograficznego, pracującego w zakresie 115–325 nm. Rozdzielczość spektralna wynosiła 0,01 (do magnitudo 12) lub 0,6 nm (do magnitudo 17). Kamery umożliwiały wielogodzinną, nawet 14-godzinną, integrację obrazu[1].

Satelita był wykorzystywany również do testów technologii łącznościowych i związanych z obserwacjami meteorologicznymi[2].

Często prowadził jednoczesne obserwacje z innymi obserwatoriami, jak Kosmiczny Teleskop Hubble’a, ROSAT, Teleskop kosmiczny Comptona czy sondami Voyager[4].

Od 26 stycznia 1978 do 30 września 1996 zebrał ponad 104 000 widm w ultrafiolecie, które wykorzystano w ponad 2500 prac naukowych[5][6].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g h i j k Gunter Krebs: Explorer: IUE (ang.). Gunter's Space Page. [dostęp 2018-02-17].
  2. a b c Mark Wade: IUE (ang.). Encyclopedia Astronautica. [dostęp 2018-02-17].
  3. a b Jonathan McDowell: Master Launch Log (ang.). Jonathan's Space Home Page. [dostęp 2018-02-17].
  4. a b c d IUE (ang.). NASA. [dostęp 2018-02-17].
  5. International Ultraviolet Explorer (ang.). Barbara A. Mikulski Archive For Space Telescopes. [dostęp 2018-02-17].
  6. International Ultraviolet Explorer (ang.). Encyclopedia Britannica. [dostęp 2018-02-17].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • IUE (ang.). W: NSSDCA Master Catalog [on-line]. NASA. [dostęp 2018-02-17].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]