Kometa Halleya

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
1P/Halley
Ilustracja
Zdjęcie komety Halleya wykonane 8 marca 1986 roku
Odkrywca Edmund Halley (identyfikacja periodyczności komety)
Elementy orbity
Półoś wielka 17,8341[1] au
Mimośród 0,967143[1]
Peryhelium 0,5860[1] au
Aphelium 35,0823[1] au
Okres orbitalny 75,3159[1] lat
Nachylenie orbity względem ekliptyki 162,263[1]°
Długość węzła wstępującego 58,420[1]°
Argument peryhelium 111,332[1]°
Moment przejścia przez peryhelium 1986–02–05,895[1]
Charakterystyka fizyczna jądra
Średnica 14,9 × 8,2[1] km
Masa 1,4×1014 kg
Gęstość 0,2 g/cm3
Okres obrotu wokół własnej osi 7,4 dnia, czyli 178 h
Albedo 0,04[1]
Roje meteorów związane z kometą Eta Akwarydy, Orionidy

Kometa Halleya (nazwa oficjalna 1P/Halley, łac. Cometa Halleiensis) – pierwsza zidentyfikowana kometa krótkookresowa. Nazwa pochodzi od nazwiska astronoma Edmunda Halleya, który na początku XVIII wieku badał zapiski o pojawianiu się komet z lat 1456–1682 i w 1705 roku przewidział ponowne pojawienie się tej komety w 1758 roku. Halley odnalazł łącznie 24 komety okresowe. W pobliżu Słońca kometa Halleya traci podczas każdego przelotu około 250 mln ton swojej materii, na podstawie czego szacuje się, że będzie istnieć przez kolejne 170 000 lat.

Budowa[edytuj]

Jądro komety Halleya jest bryłą o wymiarach 14,9×8,2 km[1]. Powierzchnię komety pokrywają wzgórza, doliny i kratery. Dużo danych o budowie komety dostarczyła w 1986 r. sonda Giotto, która zbliżyła się na odległość kilkuset kilometrów, dostarczając licznych fotografii[2]. Jądro komety jest zbudowane ze skał, lodu oraz nieznanego materiału organicznego, odpornego na wysokie temperatury. Na powierzchni komety znajduje się gruba, ciemna skorupa o nieznanym składzie chemicznym.

Ruch wokół Słońca[edytuj]

Kometa Halleya widoczna na Wielkanoc 1066 r. (Gobelin z Bayeux)

Najstarsze udokumentowane zapisy komety Halleya pochodzą z Chin z 613 roku p.n.e. Kometa Halleya krąży po wydłużonej eliptycznej orbicie wokół Słońca. Okres obiegu wynosi średnio 76 lat. Ruch komety podlega perturbacjom ze strony planet Układu Słonecznego (głównie Jowisza i Saturna), co sprawia, że okres obiegu ulega czasem zmianom. Gdy kometa zbliża się do planety, siła grawitacyjna nadaje jej przyspieszenie, natomiast gdy się oddala, spowalnia. Najkrótszy ze zmierzonych okresów obiegu komety Halleya wyniósł 74,5 lat; po zaobserwowaniu w listopadzie 1835 r. powróciła już w kwietniu 1910 roku. Najdłuższy zaobserwowany czas obiegu komety wyniósł ponad 79 lat; w latach 1145 do 1301 miał miejsce obieg, kiedy to kometa powróciła po 79 latach i niespełna 1 miesiącu. Ostatnie zbliżenie do Ziemi było w roku 1986. 15 marca kometa zbliżyła się do naszej planety na odległość 150 mln km.

Badania za pomocą sond kosmicznych[edytuj]

Kometa Halleya była przedmiotem badań w tym celu wysłanych sond: Wega 1, Wega 2, Giotto, Suisei, Sakigake i ICE.

Przeprowadzono wiele pomiarów składu chemicznego głowy komety, jej warkocza i jądra, które zostało sfotografowane przez sondę Giotto. Po raz pierwszy naukowcy uzyskali zdjęcia jądra z odległości kilkuset kilometrów.

Daty pojawiania się[edytuj]

Przybliżone daty momentów przejścia przez peryhelium komety w przeszłości oraz przewidywane daty w przyszłości[3]:

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. a b c d e f g h i j k l JPL Small-Body Database Browser: 1P/Halley (ang.). [dostęp 2016-03-27].
  2. Robert Nemiroff, Jerry Bonnell: Comet Halley’s Nucleus An Orbiting Iceberg (ang.). W: Astronomy Picture of the Day [on-line]. NASA, 2010-01-04. [dostęp 2010-11-15].
  3. http://www.aerith.net/comet/catalog/0001P/index.html.

Linki zewnętrzne[edytuj]

| 1P/Halley | Następna kometa | ...