Kometa Halleya

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy Komety Halleya. Zobacz też: Halley.
1P/Halley
Ilustracja
Zdjęcie komety Halleya wykonane 8 marca 1986
Odkrywca Edmond Halley (identyfikacja periodyczności komety)
Elementy orbity
Półoś wielka 17,8341[1] au
Mimośród 0,967143[1]
Peryhelium 0,5860[1] au
Aphelium 35,0823[1] au
Okres orbitalny 75,3159[1] lat
Nachylenie orbity względem ekliptyki 162,263[1]°
Długość węzła wstępującego 58,420[1]°
Argument peryhelium 111,332[1]°
Moment przejścia przez peryhelium 1986–02–05,895[1]
Charakterystyka fizyczna jądra
Średnica 14,9 × 8,2[1] km
Masa 1,4×1014 kg
Gęstość 0,2 g/cm3
Okres obrotu wokół własnej osi 7,4 dnia, czyli 178 h
Albedo 0,04[1]
Roje meteorów związane z kometą Eta Akwarydy, Orionidy
Kometa Halleya widoczna na Wielkanoc 1066 (Tkanina z Bayeux)

Kometa Halleya (nazwa oficjalna 1P/Halley, łac. Cometa Halleiensis) – pierwsza zidentyfikowana kometa krótkookresowa. Nazwa pochodzi od nazwiska astronoma Edmonda Halleya, który na początku XVIII wieku badał zapiski o pojawianiu się komet z lat 1456–1682 i w 1705 przewidział ponowne pojawienie się tej komety w 1758. Halley odnalazł łącznie 24 komety okresowe. W pobliżu Słońca kometa Halleya traci podczas każdego przelotu około 250 milionów ton swojej materii, na podstawie czego szacuje się, że będzie istnieć przez kolejne 170 000 lat.

Budowa[edytuj]

Jądro komety Halleya jest bryłą o wymiarach 14,9×8,2 km[1]. Powierzchnię komety pokrywają wzgórza, doliny i kratery. Dużo danych o budowie komety dostarczyła w 1986 sonda Giotto, która zbliżyła się na odległość kilkuset kilometrów, dostarczając licznych fotografii[2]. Jądro komety jest zbudowane ze skał, lodu oraz nieznanego materiału organicznego, odpornego na wysokie temperatury. Na powierzchni komety znajduje się gruba, ciemna skorupa o nieznanym składzie chemicznym.

Ruch wokół Słońca[edytuj]

Najstarsze udokumentowane zapisy komety Halleya pochodzą z Chin z 613 p.n.e. Kometa Halleya krąży po wydłużonej eliptycznej orbicie wokół Słońca. Okres obiegu wynosi średnio 76 lat. Ruch komety podlega perturbacjom ze strony planet Układu Słonecznego (głównie Jowisza i Saturna), co sprawia, że okres obiegu ulega czasem zmianom. Gdy kometa zbliża się do planety, siła grawitacyjna nadaje jej przyspieszenie, natomiast gdy się oddala, spowalnia. Najkrótszy ze zmierzonych okresów obiegu komety Halleya wyniósł 74,5 lat; po zaobserwowaniu w listopadzie 1835 powróciła już w kwietniu 1910. Najdłuższy zaobserwowany czas obiegu komety wyniósł ponad 79 lat; w latach 1145 do 1301 miał miejsce obieg, kiedy to kometa powróciła po 79 latach i niespełna 1 miesiącu. Ostatnie zbliżenie do Ziemi było w roku 1986. 15 marca kometa zbliżyła się do naszej planety na odległość 150 mln km.

Badania za pomocą sond kosmicznych[edytuj]

Kometa Halleya była przedmiotem badań w tym celu wysłanych sond: Wega 1 i Wega 2, Giotto, Suisei, Sakigake i ICE.

Przeprowadzono wiele pomiarów składu chemicznego głowy komety, jej warkocza i jądra, które zostało sfotografowane przez sondę Giotto. Po raz pierwszy naukowcy uzyskali zdjęcia jądra z odległości kilkuset kilometrów.

Daty pojawiania się[edytuj]

Przybliżone daty momentów przejścia przez peryhelium komety w przeszłości oraz przewidywane daty w przyszłości[3]:

  • 25 maja 240 p.n.e.
  • 12 listopada 164 p.n.e.
  • 6 sierpnia 87 p.n.e.
  • 10 października 12 p.n.e.
  • 25 stycznia 66
  • 22 marca 141
  • 17 maja 218
  • 20 kwietnia 295
  • 16 lutego 374
  • 28 czerwca 451
  • 27 września 530
  • 15 marca 607
  • 2 października 684
  • 20 maja 760
  • 28 lutego 837
  • 18 lipca 912
  • 5 września 989
  • 20 marca 1066
  • 18 kwietnia 1145
  • 28 września 1222
  • 25 października 1301
  • 10 listopada 1378
  • 9 czerwca 1456
  • 26 sierpnia 1531
  • 27 października 1607
  • 15 września 1682
  • 13 marca 1759
  • 16 listopada 1835
  • 20 kwietnia 1910
  • 9 lutego 1986
  • 28 lipca 2061

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. a b c d e f g h i j k l Kometa Halleya w bazie Jet Propulsion Laboratory (ang.) [data dostępu: 2016-03-27]
  2. Robert Nemiroff, Jerry Bonnell: Comet Halley’s Nucleus An Orbiting Iceberg (ang.). W: Astronomy Picture of the Day [on-line]. NASA, 2010-01-04. [dostęp 2010-11-15].
  3. Aerith.net: 1P/Halley (ang.).

Bibliografia[edytuj]

Linki zewnętrzne[edytuj]

| 1P/Halley | Następna kometa | ...