Józef Kutyba

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Józef Kutyba
Ilustracja
podpułkownik piechoty podpułkownik piechoty
Data i miejsce urodzenia 9 lutego 1899
Kraków
Data i miejsce śmierci 1940
Katyń
Przebieg służby
Lata służby 1914–1940
Siły zbrojne Orzełek legionowy.svg Legiony Polskie
Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie
Jednostki 3 Pułk Piechoty
36 Pułk Piechoty Legii Akademickiej
Batalion Manewrowy
3 Pułk Strzelców Podhalańskich
50 Pułk Piechoty Strzelców Kresowych
Główne wojny i bitwy I wojna światowa
wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa
kampania wrześniowa
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Niepodległości Krzyż Walecznych (1920-1941, czterokrotnie) Srebrny Krzyż Zasługi Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości
Państwowa Odznaka Sportowa Odznaka Strzelecka IIRP

Józef Feliks Kutyba[1] (ur. 9 lutego 1899 w Krakowie, zm. wiosną 1940 w Katyniu) – podpułkownik piechoty Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari, ofiara zbrodni katyńskiej.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się 9 lutego 1899 w Krakowie jako syn Jana i Marii, z domu Gomółka. Należał do Polskiej Organizacji Wojskowej. Przed 1914 był uczniem szkoły przemysłowej. Uczestniczył w I wojny światowej w szeregach Legionów Polskich. Jako podoficer liniowy 3 pułku piechoty odbył kampanię karpacką, bukowińską, besarbską i wołyńską. Po kryzysie przysięgowym internowany na Węgrzech.

Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości wstąpił do Wojska Polskiego. Brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej 1920. Został awansowany na stopień porucznika piechoty ze starszeństwem z 1 czerwca 1919[2]. W 1923 służył w szeregach 36 pułku piechoty[3]. Następnie został awansowany na stopień kapitana piechoty ze starszeństwem z dniem 1 lipca 1923[4]. W 1924 roku służył w Batalionie Manewrowym w Rembertowie, pozostając oficerem nadetatowym 36 pułku piechoty[5]. Na przełomie lat 20./30. był oficerem 3 pułku strzelców podhalańskich w Bielsku[6][7]. W tym czasie został awansowany na stopień majora piechoty ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1932[8]. 23 marca 1932 został wyznaczony na stanowisko obwodowego komendanta przysposobienia wojskowego[9]. Następnie został przeniesiony do 35 pułku piechoty w Brześciu na stanowisko dowódcy batalionu. 31 sierpnia 1935 został przesunięty na stanowisko kwatermistrza pułku[10]. W 1937 awansowany na stopień podpułkownika. Przydzielony do 50 pułku piechoty Strzelców Kresowych, stacjonującym w garnizonie Kowel, gdzie od 31 marca do września 1939 był zastępcą dowódcy pułku.

Po wybuchu II wojny światowej 1939 w okresie kampanii wrześniowej jako pierwszy zastępca dowódcy 50 pułku piechoty pełnił także funkcję dowódcy batalionu nadwyżek 50 pp w ramach Ośrodka Zapasowego 27 Dywizji Piechoty we Włodzimierzu Wołyńskim. Był dowódcą odcinka grupy „Włodzimierz” gen. Kazimierza Sawickiego. Po agresji ZSRR na Polskę został aresztowany przez Sowietów i przewieziony do obozu w Kozielsku. Wiosną 1940 został przetransportowany do Katynia i rozstrzelany przez funkcjonariuszy Obwodowego Zarządu NKWD w Smoleńsku oraz pracowników NKWD przybyłych z Moskwy na mocy decyzji Biura Politycznego KC WKP(b) z 5 marca 1940. Został pochowany na terenie obecnego Polskiego Cmentarza Wojennego w Katyniu, gdzie w 1943 jego ciało zidentyfikowano podczas ekshumacji prowadzonych przez Niemców pod numerem 481[11]. Przy zwłokach Józefa Kutyby zostały odnalezione legitymacja Związku Narciarskiego, legitymacja Orderu Virtuti Militari, legitymacja oficerska, wizytówki[12]. Figuruje na liście wywózkowej 015/2 z 04.1940 r., poz. 26.

Jego żoną była Józefa, z domu Skoczek, z którą miał syna Jana i córkę Halinę (po mężu Borek).

Upamiętnienie[edytuj | edytuj kod]

5 października 2007 roku Minister Obrony Narodowej Aleksander Szczygło awansował go pośmiertnie do stopnia pułkownika[13]. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007 roku w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”[14].

W ramach akcji „Katyń... pamiętamy” / „Katyń... Ocalić od zapomnienia” Józef Kutyba został uhonorowany poprzez zasadzenie Dębu Pamięci przy Publiczne Gimnazjum im. Jana Pawła II w Odrzywole[15].

Ordery i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. W ewidencji Wojska Polskiego figurował jako Józef I Kutyba, w celu odróżnienia od innego oficera noszącego to samo imię i nazwisko: Józefa II Kutyby, urodzonego 13 lutego 1899 roku.
  2. Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 422.
  3. Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 230.
  4. Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 366.
  5. Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 214, 1370.
  6. Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 103, 201.
  7. Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 617.
  8. Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 39.
  9. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 6 z 23 marca 1932 roku, s. 224.
  10. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 31 sierpnia 1935 roku, s. 96.
  11. Katyń według źródeł niemieckich – 1943 r.. stankiewicze.com. [dostęp 5 sierpnia 2014].
  12. Andrzej Leszek Szcześniak: Katyń. Lista ofiar i zaginionych jeńców obozów Kozielsk, Ostaszków, Starobielsk. Warszawa: Alfa, 1989, s. 93. ISBN 83-7001-294-9.
  13. Decyzja Nr 439/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 października 2007 roku w sprawie mianowania oficerów Wojska Polskiego zamordowanych w Katyniu, Charkowie i Twerze na kolejne stopnie oficerskie. Decyzja nie została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym MON.
  14. Lista osób zamordowanych w Katyniu, Charkowie, Twerze i Miednoje mianowanych pośmiertnie na kolejne stopnie. policja.pl. [dostęp 20 kwietnia 2014].
  15. Józef Kutyba. katyn-pamietam.pl. [dostęp 2018-03-08].
  16. M.P. z 1931 r. nr 111, poz. 163.
  17. Józef Kutyba. muzeumkatynskie.pl. [dostęp 10 stycznia 2015].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]