3 Batalion Strzelców (II RP)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy 3 Batalionu Strzelców (II RP). Zobacz też: inne bataliony strzelców noszące numer 3.
3 Batalionu Strzelców
Batalion Manewrowy
Historia
Państwo  II Rzeczpospolita
Sformowanie 1924
Rozformowanie 1939
Tradycje
Święto 12 maja
Nadanie sztandaru 24 maja 1937
Rodowód I batalionu 142 Pułku Piechoty
Dowódcy
Pierwszy ppłk Karol Pater
Ostatni mjr Stanisław Godzisław Hankiewicz
Działania zbrojne
kampania wrześniowa
Organizacja
Dyslokacja Rembertów
Rodzaj sił zbrojnych wojsko
Rodzaj wojsk piechota
Podległość Doświadczalne Centrum Wyszkolenia
Centrum Wyszkolenia Piechoty
Mazowiecka Brygada Kawalerii

3 Batalion Strzelców (3 bs) – pododdział piechoty Wojska Polskiego II RP.

Historia batalionu[edytuj | edytuj kod]

W 1924 roku w Rembertowie został sformowany Batalion Manewrowy.

12 kwietnia 1927 Minister Spraw Wojskowych podporządkował pododdział komendantowi Doświadczalnego Centrum Wyszkolenia [1]. Batalion przejął tradycje bojowe I batalionu 142 Pułku Piechoty. 19 maja 1927 Minister Spraw Wojskowych ustalił i zatwierdził dzień 12 maja świętem batalionu[2]. Pod koniec lat dwudziestych pododdział przemianowany został na 3 Batalion Strzelców. W 1930, po przekształceniu Doświadczalnego Centrum Wyszkolenia w Centrum Wyszkolenia Piechoty, podporządkowany został jego komendantowi.

7 grudnia 1932 roku Minister Spraw Wojskowych ogłosił wyniki międzyoddziałowych zawodów strzeleckich przeprowadzonych w 1932 roku w myśl „Instrukcji Wyszkolenia Kontyngensu Piechoty”, część I, w dywizjach piechoty z rocznikiem 1910. W grupie samodzielnych batalionów strzelców i morskiego tytuł mistrzowskiego otrzymał 3 Baon Strzelców, a tytuł mistrzowskiego pododdziału uzyskał pluton pionierów 3 bs pod dowództwem por. Eugeniusza Wityka[3].

W dniach 11-13 maja 1934 roku baon obchodził swoje doroczne święto połączone z uroczystościami 15 lecia oddziału. W sobotę 12 maja, w uroczystości wziął udział Prezydent RP Ignacy Mościcki, któremu towarzyszył szef Gabinetu Wojskowego pułkownik Jan Głogowski i adiutant kapitan Józef Hartman oraz I wiceminister spraw wojskowych generał dywizji Kazimierz Fabrycy i szef Departamentu Piechoty pułkownik Kazimierz Janicki[4].

10 lutego 1937 Prezydent RP Ignacy Mościcki zatwierdził wzór sztandaru dla 3 bs. Na lewej stronie płata umieszczone zostały nazwy bitew stoczonych przez I/142 pp: "Ossów 14 VIII 1920", "Kolno" 23 VIII 1920", "Halicz" 14 IX 1920" i "Gliniska 2 IX 1920" [5].

20 lutego 1937 roku Minister Spraw Wojskowych ustalił dzień 24 maja świętem batalionu[6].

24 maja 1937 roku w Rembertowie Prezydent RP wręczył dowódcy batalionu sztandar ufundowany przez społeczeństwo powiatów: warszawskiego, mińsko-mazowieckiego i radzymińskiego oraz gminy wawerskiej.

3 Batalion Strzelców był jednostką mobilizującą. Zgodnie z planem mobilizacyjnym "W" miał sformować następujące pododdziały:

w mobilizacji alarmowej, w grupie jednostek oznaczonych kolorem żółtym:

  • Batalion Strzelców Nr 3
  • Batalion Strzelców Nr 10
  • Kompania Kolarzy Nr 42 dla 10DP
  • Kompania Asystencyjna Nr 212

w I rzucie mobilizacji powszechnej:

  • Pluton Karabinów Maszynowych Nr 201 dla Kwatery Głównej Naczelnego Wodza
  • Pluton Karabinów Maszynowych Nr 202 dla Kwatery Głównej Naczelnego Wodza
  • Kompania Kolarzy Nr 15

w II rzucie mobilizacji powszechnej:

  • Kompania Kolarzy Nr 14
  • Kompania Marszowa 1 Batalionu Strzelców
  • Kompania Marszowa 2 Batalionu Strzelców
  • Kompania Marszowa 3 Batalionu Strzelców
  • Uzupełnienie Marszowe Kompanii Kolarzy Nr 42
  • Ośrodek Zapasowy Strzelców Rembertów

Ponadto jednostka wystawiła:

  • II batalion 94 Pułku Piechoty majora Kazimierza Mazurkiewicza z plutonem artylerii piechoty 3 Batalionu Strzelców pod dowództwem por. Henryka Szefera [7]
  • Rezerwowy Batalion Strzelców majora Józefa Rosieka [8]
  • 11 Kompanię Przeciwpancerną porucznika Leszka Józefa Szopskiego
  • 12 Kompanię Przeciwpancerną podporucznika Józefa Wojciechowskiego
  • 13 Kompanię Przeciwpancerną podporucznika Teodora Banaszczyka [9]

W kampanii wrześniowej 1939 batalion walczył w składzie Mazowieckiej Brygady Kawalerii.

Żołnierze batalionu[edytuj | edytuj kod]

Dowódcy batalionu
  • ppłk piech. Karol Pater[10] (od 9 IV 1924 i 16 I – 22 V 1926 → praktyka poborowa w PKU Mińsk Maz.[11][12])
  • mjr piech. Aleksander Jerzy Rutkowski (p.o. 22 V 1926[13] – 31 III 1927[14])
  • ppłk piech. Eugeniusz Wyrwiński (5 V 1927 - 15 VII 1930 → p.o. dowódcy 1 pcz)
  • ppłk dypl. Stanisław Rutkowski
  • ppłk dypl. piech. Marian Jadwiński (od 28 VI 1933 - )
  • ppłk Marian Wieroński (do 11 IX 1939)
  • kpt. Marian Karol Freyberger (12 - 16 IX 1939)
  • mjr Stanisław Godzisław Hankiewicz (od 17 IX 1939)
Zastępcy dowódcy batalionu
  • mjr piech. Adam Obtułowicz (26 III 1931 - 23 III 1932 → pułk KOP „Wilejka”)
Oficerowie batalionu

Obsada personalna 3 bs we wrześniu 1939[edytuj | edytuj kod]

Dowództwo
  • dowódca - ppłk Marian Wieroński (do 11 IX 1939)
  • adiutant - kpt. Aleksander Witkowski
  • oficer informacyjny - ppor. rez. Antoni Posudzewski
  • kwatermistrz - kpt. Marian II Kozłowski
  • lekarz - kpt. lek. Dymitr Dobrowolski
  • podoficer sanitarny - st. sierż. Jan Ludwiczak († 25 IX 1939)
  • kapelan - ks kap. rez. Julian Badziński (od 22 IX 1939)

1 kompania strzelców

  • dowódca kompanii - por. Antoni Przeździecki
  • dowódca I plutonu - por. rez. Wiesław Kawiński
  • dowódca II plutonu - ppor. Zbigniew Szedwoj
  • dowódca III plutonu - st. sierż. Franciszek Łasecki

2 kompania strzelców

  • dowódca kompanii - por. Stefan Mieczysław Bocianowski
  • dowódca I plutonu - ppor. Michał Chomicki († 8 IX 1939)
  • dowódca II plutonu - plut. pchor. rez. Filip Trzaska
  • dowódca III plutonu - ppor. rez. Zygmunt Koziński

3 kompania strzelców

  • dowódca kompanii - kpt. Jan Szpojankowski

kompania ciężkich karabinów maszynowych

  • dowódca kompanii - kpt. Marian Karol Freyberger (12-16 IX 1939 dowódca 3 bs)
  • dowódca I plutonu - ppor. Franciszek Wojciech Buzała
  • dowódca II plutonu - st. sierż. Marcin Walczak
  • dowódca III plutonu - ppor. rez. Władysław Stanisław Biegała
  • dowódca IV plutonu - ppor. rez. Leon Bruski
  • dowódca plutonu moździerzy - st. sierż. Walenty Mikołajczyk

pododdziały specjalne

  • dowódca plutonu łączności - por. Józef Borowic
  • dowódca plutonu zwiadu - por. Edward Teofil Jaroch
  • dowódca plutonu przeciwpancernego - por. Aleksander Czausow
  • dowódca plutonu pionierów - plut. Antoni Arazy

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Dziennik Rozkazów M.S.Wojsk. Nr 12 z 12.04.1927 r., poz. 120.
  2. Dz. Rozk. MSWojsk. Nr 16 z 19 maja 1927 roku, poz. 174.
  3. Dz. Rozk. MSWojsk. Nr 22 z 7 grudnia 1932 roku, poz. 296.
  4. Święto ↓.
  5. Dziennik Rozkazów M.S.Wojsk. Nr 3 z 20.03.1937 r., poz. 30.
  6. Dziennik Rozkazów M.S.Wojsk. Nr 2 z 20.02.1937 r., poz. 19.
  7. Ludwik Głowacki, Obrona Warszawy i Modlina ... s. 24, Ludwik Głowacki, Działania wojenne na Lubelszczyźnie w roku 1939 s. 27. Natomiast Piotr Zarzycki, Plan mobilizacyjny "W" ... s. podał, że II/94 pp rez. mobilizowany był przez 3 Pułk Piechoty Legionów.
  8. Rezerwowy Batalion Strzelców zapewne zorganizowany został w miejsce kompanii marszowych 1, 2 i 3 Batalionów Strzelców.
  9. Każda z trzech kompanii przeciwpancernych posiadała dziewięć 37 mm armat przeciwpancernych wz. 1936 ciągnionych przez samochody Fiat.
  10. Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 166, 343, 1370. Karol Pater został mianowany podpułkownikiem ze starszeństwem z 1 lipca 1923 roku w korpusie oficerów piechoty..
  11. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 4 z 16 stycznia 1926 roku, s. 20.
  12. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 21 z 22 maja 1926 roku, s. 167.
  13. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 21 z 22 maja 1926 roku, s. 169.
  14. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 31 marca 1927 roku, s. 97.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]