Jacob Zuma

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Jacob Zuma
Jacob G. Zuma - World Economic Forum Annual Meeting Davos 2010.jpg
Jacob Zuma (2010)
Data i miejsce urodzenia 12 kwietnia 1942
Nkandla, KwaZulu-Natal
Południowa Afryka Prezydent Republiki Południowej Afryki
Okres od 9 maja 2009
do 14 lutego 2018
Przynależność polityczna Afrykański Kongres Narodowy (ANC)
Poprzednik Kgalema Motlanthe
Następca Cyril Ramaphosa
Południowa Afryka Przewodniczący Afrykańskiego Kongresu Narodowego
Okres od 18 grudnia 2007
do 18 grudnia 2017
Poprzednik Thabo Mbeki
Następca Cyril Ramaphosa
Południowa Afryka Wiceprezydent Republiki Południowej Afryki
Okres od 16 czerwca 1999
do 14 czerwca 2005
Przynależność polityczna Afrykański Kongres Narodowy (ANC)
Poprzednik Thabo Mbeki
Następca Phumzile Mlambo-Ngcuka
Odznaczenia
Order José Martí Krzyż Wielki Orderu Łaźni (Wielka Brytania) Kollana Orderu Orła Zambii

Jacob Gedleyihlekisa Zuma (ur. 12 kwietnia 1942 w Nkandla w prowincji KwaZulu-Natal) – południowoafrykański polityk, wiceprezydent Republiki Południowej Afryki w latach 1999-2005, przewodniczący Afrykańskiego Kongresu Narodowego (ANC) w latach 2007-2017, prezydent Republiki Południowej Afryki od 9 maja 2009 do 14 lutego 2018.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Jako kilkulatek został osierocony przez ojca, z zawodu policjanta, który zginął w czasie II wojny światowej. Nie uzyskał formalnego wykształcenia. Wcześnie zaangażował się w działalność polityczną, w 1959 r. został członkiem ANC; od 1962 r. należał także do militarnego skrzydła zakazanego już wówczas ANC – Umkhonto we Sizwe. W 1963 r. wraz z grupą 45 rekrutów tej organizacji został aresztowany i skazany na 10 lat więzienia; wyrok odbywał równolegle z Nelsonem Mandelą. Po zwolnieniu organizował podziemne struktury ANC w prowincji Natal, a w 1975 r. wyjechał z RPA.

Kontynuował działalność w ANC na emigracji, początkowo w Suazi, następnie w Mozambiku, a od 1987 r. w Zambii; w 1977 r. został członkiem kierownictwa ANC. Po zniesieniu zakazu działalności ANC w lutym 1990 r. był jednym z pierwszych przywódców, którzy powrócili do kraju. Od tego roku kierował strukturami partyjnymi Kongresu w regionie Natal Południowy, a od 1991 r. był zastępcą sekretarza generalnego. W 1994 r. został nominowany przez partię na kandydata do stanowiska premiera rządu stanowego KwaZulu Natal, nie zdobył teki premiera, ale wszedł w skład gabinetu koalicyjnego ANC z Partią Inkatha. Od grudnia 1997 r. pełnił funkcję zastępcy przewodniczącego ANC. Brał udział w negocjacjach pokojowych w Burundi, prowadzonych przez prezydenta Ugandy Yoweri Museveniego.

W czerwcu 1999 r. został wybrany na wiceprezydenta RPA; uchodził za potencjalnego następcę Thabo Mbekiego, ale jego karierę polityczną przerwał proces korupcyjny Schabira Shaika, biznesmena i doradcy finansowego Zumy. 2 czerwca 2005 r. Shaik został uznany winnym korupcji i skazany na 15 lat więzienia; niespełna dwa tygodnie później wiceprezydent Zuma, którego kontakty ze skazanym biznesmenem jeden z sędziów określił jako korupcjogenne, otrzymał dymisję z rąk Thabo Mbekiego[potrzebny przypis]. W 2006 r. był oskarżony o gwałt, ale został uniewinniony z braku dowodów[1].

18 grudnia 2007 r. na kongresie ANC został wybrany na stanowisko przewodniczącego partii[2], pokonując prezydenta Mbekiego – cztery tygodnie wcześniej umorzono oskarżenie o korupcję, do czego przyczyniło się rozwiązanie jednostki policyjnej prowadzącej śledztwo i wymiana prokuratora generalnego[1].

Prezydentura (2009-2018)[edytuj | edytuj kod]

W wyborach parlamentarnych w kwietniu 2009 r. Afrykański Kongres Narodowy odniósł zwycięstwo, torując w ten sposób Zumie drogę do prezydentury[3]. 6 maja Zuma został wybrany przez członków parlamentu na nowego prezydenta kraju[4]. 9 maja odbyła się oficjalna ceremonia zaprzysiężenia prezydenta[5]. Krótko przed objęciem prezydentury zadeklarował zmianę podejścia władz do kwestii epidemii wirusa HIV – jego poprzednik Thabo Mbeki zaprzeczał istnieniu wirusa HIV. Zmiana w podejściu do HIV była jednym z nielicznych osiągnięć jego prezydentury, bowiem bardzo szybko zaczął wykorzystywać wpływy do bogacenia się i opłacania zaufanych współpracowników. Równocześnie bardzo sprawnie zarządzał własną partią, tłumiąc wszelkie głosy krytyki i usuwając nieposłusznych działaczy[1]. 7 maja 2014 r. Zuma uzyskał reelekcję na stanowisku prezydenta[6].

14 lutego 2018 r. ustąpił ze stanowiska głowy państwa w obliczu groźby wszczęcia przeciwko niemu przez parlament procedury impeachmentu[7].

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Jest poligamistą – ma cztery żony i 21 dzieci[8][9][10] (miał jeszcze dwie inne żony – jedna popełniła samobójstwo, z drugą jest rozwiedziony[11]). Ma opinię skandalisty i populisty[12].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Jesień kleptokraty, 17 sierpnia 2016 [dostęp 2016-08-27] (pol.).
  2. „New charges for S Africa’s Zuma”, BBC News, 28 grudnia 2007.
  3. „South Africa’s ANC poised to lead for another five years”, People’s Daily Online, 27 kwietnia 2009.
  4. „Zuma elected South African leader”, BBC News, 6 maja 2009.
  5. „Zuma sworn in as S Africa leader”, BBC News, 9 maja 2009.
  6. CIA Factbook: CIA Factbook (ang.). The World Factbook – CIA. [dostęp 2014-08-04].
  7. Prezydent RPA ogłosił rezygnację z urzędu (pol.). onet.pl. [dostęp 2018-02-14].
  8. Zuma fathers baby with Irvin Khoza’s daughter (ang.). The Sunday Times, 31 stycznia 2010. [dostęp 2010-06-13].
  9. Prezydent RPA Jacob Zuma ma już trzecią żonę.
  10. RPA:Sześć żon prezydenta Zumy.
  11. Zuma – stuprocentowy Zulus w tarapatach.
  12. Adam Szostakiewicz, Jędrzej Winiecki. Już nie noc, jeszcze nie dzień. „Polityka”, s. 86–87, 2010-06-12. Warszawa. ISSN 0032-3500. 

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]