Jan Jokiel

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Jan Jokiel
Karol Dawidek
Ligota, Jur
Ilustracja
Jan Jokiel (ze zbiorów NAC)
major major
Data i miejsce urodzenia 28 lipca 1906
Łódź
Data i miejsce śmierci 10 czerwca 1996
Sopot
Przebieg służby
Lata służby 1939–1945
Siły zbrojne Roundel of Poland (1921–1993).svg Lotnictwo,
Roundel of France.svg Aéronautique Militaire,
RAF roundel.svg RAF,
Orzel AK.jpg Armia Krajowa
Jednostki 4 Pułk Lotniczy,
Armia „Poznań”,
Polskie Siły Powietrzne we Francji,
Dywizjon 302,
Wydziału Lotnictwa Oddział III Operacyjny Komendy Głównej AK,
Oddział II Informacyjno-Wywiadowczy
Stanowiska oficer rachunkowo-materiałowy, drugi oficer techniczny eskadry, dowódca plutonu, tłumacz, oficer łączności lotniczej, kierownik referatu
Główne wojny i bitwy II wojna światowa, powstanie warszawskie
Późniejsza praca kierownik bazy eksportowej przemysłu rybnego, starszy inspektor połowów
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Medal Lotniczy (czterokrotnie)

Jan Inocenty Jokiel vel Karol Dawidek, pseud.: „Ligota”, „Jur” (ur. 28 lipca 1906 w Łodzi, zm. 10 czerwca 1996 w Sopocie[1]) – oficer Wojska Polskiego, Polskich Sił na Zachodzie i Armii Krajowej, major lotnictwa, cichociemny, kuzyn pilota Jana Daszewskiego[2].

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Jan Jokiel ukończył Wyższą Szkołę Ekonomiczną w Warszawie oraz Szkołę Podchorążych Rezerwy Lotnictwa w Dęblinie. Na stopień podporucznika został mianowany ze starszeństwem z 1 stycznia 1935 i 62. lokatą w korpusie oficerów rezerwy aeronautyki[3].

We wrześniu 1939 roku był przydzielony początkowo do 4 pułku lotniczego, a następnie do Armii „Poznań”. Od około 9 września był ewakuowany w kierunku Rumunii, 19 września przekroczył granicę polsko-rumuńską. W październiku 1939 znalazł się we Francji, gdzie został skierowany do Polskich Sił Powietrznych w Lyonie. Od lipca 1940 roku służył jako oficer taktyczny (ang. intelligence officer) w dywizjonie 302, a jako tłumacz angielskich tekstów technicznych był w tym okresie częstym gościem w dywizjonie 303, gdzie jako fotograf hobbysta wykonał wiele pamiątkowych fotografii (w tym najsłynniejsze zdjęcia[4] polskich pilotów walczących w Bitwie o Anglię). Następnie był szkolony w polskiej szkole wywiadu (pod kamuflażem Oficerskiego Kursu Doskonalenia Oficerów Administracji).

Po przeszkoleniu konspiracyjnym w wywiadzie został zaprzysiężony 13 stycznia 1942 roku w Oddziale VI Sztabu Naczelnego Wodza. Zrzutu dokonano w nocy z 30 na 31 marca 1942 w ramach operacji „Belt”, którą dowodził kpt. naw. Antoni Voelnagel. Zrzut miał odbyć się 8 km na północny wschód od Końskich. Pomyłkowo skoczkowie lądowali 6 km na zachód od czuwającej placówki „Kopyto”, w pobliżu dobrze oświetlonego obozu jenieckiego w Baryczy. Jokiel wylądował na sośnie oddalonej zaledwie kilkadziesiąt metrów od drutów okalających obóz. Nad ranem skoczkowie skontaktowali się z placówką odbiorczą[5]. Po skoku Jokiel otrzymał przydział do Wydziału Lotnictwa Oddziału III Operacyjnego Komendy Głównej AK jako kierownik referatu. Od kwietnia 1943 roku do lipca 1944 roku pracował w Oddziale II Informacyjno-Wywiadowczym jako referent lotniczy w biurze studiów (jednocześnie pracował na lotnisku „Okęcie” pod nazwiskiem Karol Dawidek). Przed powstaniem warszawskim został przydzielony do Bazy Lotniczej „Okęcie”.

Po wybuchu powstania warszawskiego brał udział w nieudanej próbie opanowania lotniska „Okęcie”. Do 8 sierpnia walczył na Ochocie. Został wywieziony z Warszawy przez Niemców razem z ludnością cywilną do obozu przejściowego w Pruszkowie.

Po ucieczce z obozu początkowo osiedlił się w Poznaniu, jednak już w połowie 1945 roku przyjechał do Sopotu. Nie mógł znaleźć pracy zgodnej ze swoim wykształceniem. Początkowo był inspektorem ds. UNRRA w Ministerstwie Rolnictwa, od 1950 roku pracował w Centrali Rybnej. Uzyskał tytuł magistra ichtiologii w Wyższej Szkole Rolniczej w Olsztynie. Był pomysłodawcą i budowniczym Rybackiego Ośrodka Doświadczalnego w Oliwie. Opublikował kilka prac z zakresu rybołówstwa. Opisał swoje wojenne doświadczenia w książkach: Udział Polaków w Bitwie o Anglię (1968/1972) i Wróciłem najkrótszą drogą (1990).

Został pochowany na cmentarzu w Sopocie.

Ordery i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Życie rodzinne[edytuj | edytuj kod]

Jan Jokiel był synem Kazimierza i Jadwigi z domu Gryżewskiej. Miał brata Franciszka. Ożenił się w 1945 z Zofią Maringe (1919–2017), której stryjem był Leonard Witold Maringe. Jan i Zofia mieli 2 dzieci: Tomasza (ur. w 1946 roku) i Hannę (ur. w 1954) zamężną Falkowską[7].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Cichociemny Jan Jokiel "Ligota". „Gazeta Stołeczna”. 139, 1996-06-17. 
  2. Jan Jokiel - Udział Polaków w bitwie o Anglię str.10
  3. Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 127.
  4. Jan Jokiel - Udział Polaków w bitwie o Anglię: album fotografii uczestników z komentarzem
  5. Darek Szczecina: Cichociemni z Sopotu (1). 2009-09-13. [dostęp 2013-11-9].
  6. Lista Krzystka ↓.
  7. Jan Jokiel w Wielkiej genealogii Marka Minakowskiego. [dostęp 2013-11-9].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Ryszard Rybka, Kamil Stepan: Awanse oficerskie w Wojsku Polskim 1935-1939. Kraków: Fundacja Centrum Dokumentacji Czynu Niepodległościowego, 2004. ISBN 978-83-7188-691-1.
  • Krzysztof A. Tochman: Słownik biograficzny cichociemnych. T. 1. Oleśnica: Firma „Kasperowicz – Meble”, 1994, s. 55–57. ISBN 83-902499-0-1.
  • Jędrzej Tucholski: Cichociemni. Warszawa: Instytut Wydawniczy „Pax”, 1984, s. 330. ISBN 83-211-0537-8.
  • Jędrzej Tucholski: Cichociemni 1941–1945 – Sylwetki spadochroniarzy. Warszawa: Wojskowy Instytut Historyczny, 1982, s. 62.
  • Jan Jokiel: Udział Polaków w bitwie o Anglię: album fotografii uczestników z komentarzem. Warszawa: Instytut Wydawniczy PAX, 1968/1972.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]