Jawornik Graniczny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Jawornik Graniczny
Ilustracja
szczyt wzniesienia widok od strony północno-zachodniej z granicy państwowej.
Państwo

 Polska
 Czechy

Pasmo

Sudety Wschodnie
Góry Bialskie

Wysokość

1030[1] m n.p.m.

Położenie na mapie Sudetów
Mapa konturowa Sudetów, blisko centrum na prawo znajduje się czarny trójkącik z opisem „Jawornik Graniczny”
Ziemia50°13′50,703″N 16°57′57,540″E/50,230751 16,965983
Tabliczka z nazwą wzniesienia

Jawornik Graniczny – wzniesienie o wysokości 1030 m n.p.m., w południowo-zachodniej Polsce, w Górach Bialskich, w Sudetach Wschodnich.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Wzniesienie położone jest w zachodnio-środkowej części Gór Bialskich w Sudetach Wschodnich, około 4,25 km na południowy zachód od południowej granicy małej wioski Bielice i 0,8 km do wzniesienia Rude Krzyże (czes. Kunčický hřbet )[1].

Fizjografia[edytuj | edytuj kod]

Graniczne wzniesienie o zróżnicowanych zboczach i rozległym płaskim wierzchołku. Charakteryzuje się wyraźnie podkreślonymi stromymi zboczami: południowym, wschodnim i zachodnim, regularną rzeźbą i urozmaiconym ukształtowaniem. Wzniesienie od strony wschodniej i południowej wyraźnie wydziela wykształcona dolina rzeczna potoku Kunčický potok[1]. Zachodnia część wzniesienia położona jest na obszarze Śnieżnickiego Parku Krajobrazowego, a najwyższy punkt wzniesienia – na granicy polsko czeskiej. Wznosi się w grzbiecie odchodzącym na południowy zachód od Rudawca. Wyrasta kilka metrów ponad wierzchowinę z niemalże płaskiej grani granicznej, położonej między wzniesieniami Solec po zachodniej stronie i Rude Krzyże po północno-wschodniej stronie. Stanowi boczną, południowo-zachodnią, spłaszczoną kulminację rozległej wierzchowiny masywu Orlika. Zbocze południowe i wschodnie dość ostro opada do doliny potoku Kunčický potok, położonej po czeskiej stronie, a zbocze południowo-zachodnie schodzi do doliny potoku Prawa Widełka, dopływu Morawki[1]. Zbocze północno-zachodnie o niewielkim spadku przechodzi w zbocze wzniesienia Rude Krzyże, a południowo-zachodnie zbocze wąskim, niemalże płaskim pasem granicznego grzbietu minimalnie opada w stronę miejsca, w którym granica skręca, przechodząc w zbocze wzniesienia Kopiec Wzgórze. Na zachodnim zboczu wzniesienia, w niewielkiej odległości od szczytu, wznosi się niższe o 49 m wzniesienie Solec. Położenie wzniesienia, kształt i wyraźnie podkreślona od strony wschodniej część szczytowa czynią wzniesienie rozpoznawalnym w terenie.

Budowa[edytuj | edytuj kod]

Wzniesienie w całości zbudowane ze skał metamorficznych, łupków łyszczykowych i gnejsów gierałtowskich[1]. Szczyt i zbocza wzniesienia pokrywa niewielkiej grubości warstwa młodszych osadów glin, żwirów, piasków i lessów z okresu zlodowaceń plejstoceńskich i osadów powstałych w chłodnym, peryglacjalnym klimacie.

Roślinność[edytuj | edytuj kod]

Wzniesienie w całości porośnięte naturalnym lasem regla dolnego, a w partiach szczytowych regla górnego[1]. Zbocze wschodnie wzniesienia stanowi teren dziki i niecywilizowany, z rzadkimi gatunkami flory i fauny. Wzniesienie pod koniec XX wieku dotknęły zniszczenia wywołane katastrofą ekologiczną w Sudetach, obecnie w miejscach zniszczonego drzewostanu porasta świerkowy młodnik[1].

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

  • Obszar wzniesienia stanowi teren dziki i niecywilizowany, z rzadkimi gatunkami flory i fauny.
  • Wysokości wzniesień i przełęczy w rejonie Gór Bialskich i częściowo w Górach Złotych nie są dokładnie określone, materiały źródłowe oraz mapy podają różne wysokości różniące się nawet o kilka metrów.
  • W bliskiej odległości od najwyżej położonego punktu wzniesienia stoi słupek graniczny nr III/53/19.

Turystyka[edytuj | edytuj kod]

Przez szczyt wzniesienia prowadzi szlak turystyczny zielony szlak turystyczny z Bielic, przez przełęcz Płoszczynę, na Śnieżnik, w większości prowadzący granicą polsko-czeską[1].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g h i Słownik geografii turystycznej Sudetów. redakcja Marek Staffa. T. 16: Masyw Śnieżnika i Góry Bialskie. Warszawa: Wydawnictwo PTTK „Kraj”, 1993, s. 124. ISBN 83-7005-341-6.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]