Jerzy Kurczewski (muzyk)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Jerzy Kurczewski
Data i miejsce urodzenia 13 października 1924
Poznań
Data i miejsce śmierci 9 września 1995
Puszczykowo
Gatunki muzyka poważna
Zawód dyrygent, kompozytor
Zespoły
Poznański Chór Chłopięcy
Odznaczenia
Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi Brązowy Krzyż Zasługi Medal 30-lecia Polski Ludowej Medal Komisji Edukacji Narodowej Brązowy Krzyż „Za Zasługi dla ZHP”

Jerzy Kurczewski (ur. 13 października 1924 w Poznaniu, zm. 9 września 1995 w Puszczykowie) – polski dyrygent, kompozytor, twórca i kierownik Poznańskiego Chóru Chłopięcego w latach 1961-1991.

Życiorys[edytuj]

Syn Czesława Kurczewskiego i Franciszki z domu Kaszyńskiej. Mąż Danuty Feld. Ojciec Aliny Kurczewskiej, dziennikarki muzycznej Radia Merkury.

Przed wybuchem II wojny światowej ukończył 2 klasy w Gimnazjum św. Jana Kantego. W czasie okupacji pracował jako robotnik w niemieckim szpitalu wojskowym, prowadząc jednocześnie tajną działalność artystyczną. Kierował grupą muzyczną „Flimoni”, do której należeli: Stefan Stuligrosz, Kornel Szymanowski, Jarosław Maciejewski, Aleksander Schmidt, Andrzej Matuszewski i Bolesław Mieczysław Bilewicz. Wtedy też zaczął uczyć się grać na fortepianie swojego wuja. Działał czynnie w harcerstwie do 1950.

Po wojnie zdał przyspieszoną maturę, a następnie rozpoczął studia na muzykologii, oraz teorii specjalnej i dyrygenturze w PWSM. W latach 1949–1950 pracował jako etnolog i zbieracz muzycznej kultury ludowej w Państwowym Instytucie Sztuki, pod kierunkiem Mariana i Jadwigi Sobieskich brał udział w ekspedycjach naukowych. Był również muzykiem w poznańskim Teatrze Polskim, reżyserem muzycznym w poznańskiej Rozgłośni Polskiego Radia. Od 1957 należał do PZPR[1]. Członek Rady Krajowej PRON w 1983[2].

W 1945 założył chór chłopięcy „Miniaturka” przy 21 Drużynie Harcerskiej w Gimnazjum im. św. Jana Kantego, który w 1961 przekształcił się w Poznański Chór Chłopięcy. Prowadził go jako dyrektor i kierownik artystyczny do 1990. Po nim obowiązki te przejął Wojciech Aleksander Krolopp. W 1957 założył jak dotąd jedyną w Polsce, Szkołę Chóralną, która dziś nosi nazwę „Poznańska Szkoła Chóralna Jerzego Kurczewskiego”. W 1967 zainicjował Międzynarodowy Festiwal Chórów Chłopięcych.

Chór Jerzego Kurczewskiego koncertował ponad 2200 razy w wielu krajach na 4 kontynentach. Brał udział w wielu prestiżowych festiwalach muzycznych, występował w najważniejszych salach koncertowych świata, jak Carnegie Hall, Filharmonii Berlińskiej, wiedeńskiej Musikverein. Jerzy Kurczewski występował z chórem przed takimi osobami jak królowa Fabiola, Richard Nixon czy Jan Paweł II. Zespół zarejestrował kilkanaście płyt (m.in. pierwszą polską płytę kompaktową – w 1984. Dokonywał wielu światowych prawykonań utworów kompozytorów współczesnych.

Jest twórcą wielu opracowań utworów, kolęd na chór a cappella. Napisał muzykę do sztuk teatralnych dla dzieci, m.in.:

  • „O Kasi co gąski zgubiła”
  • „Chochołowa muzyka”
  • „Bałwankowa bajka”
  • „Bajka o krasnoludkach i sierotce Marysi”
  • „Bajki według La Fontaine’a
  • opery dla dzieci: – „Lajkonik
  • „Koziołki z wieży ratuszowej”,

muzykę do filmów np. „Koniec nocy”. Kurczewski skomponował dzieła instrumentalne, wokalno-instrumentalne. Otrzymał liczne nagrody i wyróżnienia, m.in. Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (1994)[3]., Krzyż Komandorski, Oficerski i Kawalerski tego orderu oraz Krzyż „Za Zasługi dla ZHP”[1].

Z zamiarem upamiętnienia postaci Jerzego Kurczewskiego corocznie wręcza się nagrody jego imienia osobom zasłużonym dla muzyki chóralnej. Dotychczasowymi laureatami są m.in.: Jan Łukaszewski, Anna Szostak, ks. Stanisław Adamczyk, Andrzej Koszewski, Henryk Wojnarowski, Stefan Stuligrosz, Henryk Mikołaj Górecki, Affabre Concinui[4], Wojciech Kilar[5], Krzysztof Penderecki[6], Violetta Bielecka[7], Krzysztof Szydzisz[8]

W skład kapituły wybierającej laureatów wchodzą m.in. Krzysztof Meyer, Agnieszka Duczmal, Jan Szyrocki, Henryk Wojnarowski, Jan Łukaszewski, Edmund Kajdasz, Stanisław Gałoński oraz córka dyrygenta Alina Kurczewska.

Został pochowany w Alei Zasłużonych na poznańskim Junikowie, wraz ze swoją żoną, matką i ojcem. Upamiętnia go skwer Kurczewskiego na Wildzie.

Przypisy

  1. a b Kto jest kim w Polsce 1984. Wyd. 1. Warszawa: Wydawnictwo Interpress, 1984, s. 499. ISBN 8322320736.
  2. Trybuna Robotnicza, nr 109 (12961), 10 maja 1983 roku, s. 6.
  3. Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 26 października 1994 r. o nadaniu orderów (M.P. z 1995 r. Nr 2, poz. 22)
  4. [1]Affabre Concinui laureatem Nagrody im. Jerzego Kurczewskiego.
  5. [2]Nagroda im. Jerzego Kurczewskiego dla Wojciecha Kilara.
  6. Penderecki laureatem nagrody im. Kurczewskiego.
  7. Nagroda dla Violetty Bieleckiej.
  8. Onet.

Bibliografia[edytuj]

  • Patron na stronie Poznańskiej Szkoły Chóralnej Jerzego Kurczewskiego
  • wydawnictwa okolicznościowe z okazji jubileuszy: Jerzego Kurczewskiego, Poznańskiej Szkoły Chóralnej, Poznańskiego Chóru Chłopięcego
  • „Wszystko z pasją... dziesięciolecie nagrody im. Jerzego Kurczewskiego” pod redakcją Aliny Kurczewskiej, córki dyrygenta, dyrektorki Fundacji „Szkoła Chóralna Kurczewskiego” wyd. Ars Nova, Poznań 2009, ISBN 978-83-87433-81-9.