Kaski (województwo mazowieckie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kaski
Kaski
Państwo  Polska
Województwo mazowieckie
Powiat grodziski
Gmina Baranów
Liczba ludności (2011) 894[1][2]
Strefa numeracyjna 46
Kod pocztowy 96-314
Tablice rejestracyjne WGM
SIMC 0723046
Położenie na mapie gminy Baranów
Mapa lokalizacyjna gminy Baranów
Kaski
Kaski
Położenie na mapie powiatu grodziskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu grodziskiego
Kaski
Kaski
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
Kaski
Kaski
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kaski
Kaski
Ziemia52°10′17″N 20°26′10″E/52,171389 20,436111
Strona internetowa miejscowości

Kaskiwieś w województwie mazowieckim, w powiecie grodziskim, w gminie Baranów.

Wieś królewska w dzierżawie Kaski w ziemi sochczewskiej województwa rawskiego w 1792 roku[3]. Do 1954 roku istniała gmina Kaski. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa skierniewickiego. W 2006 połączono dwie miejscowości : Kaski-Budki oraz Kaski, tworząc jedną miejscowość i nadając ulicom nazwy.

Miejscowość jest siedzibą parafii Świętych Apostołów Piotra i Pawła. W strukturze kościoła rzymskokatolickiego parafia należy do metropolii warszawskiej, archidiecezji warszawskiej, dekanatu błońskiego.

Historia[edytuj]

Pierwsze wzmianki o wsi pochodzą z 1383. Wieś stanowiła siedzibę starostwa niegrodowego. W trakcie bezkrólewia w 1572 doszło w Kaskach do zjazdu senatorskiego.[4] Kaski weszły w posiadanie rodziny Szymanowskich XVII w. Starostwo kaskie przechodziło na członków rodziny Szymanowskich przez niemalże cały XVIII w. Na mocy cesji dokonanej na rzecz Michała Szymanowskiego przez Kazimierza Bielińskiego podkomorzego koronnego, w 1698 r po Michale starostwo niegrodowe objął jego syn Maciej, który w 1771 r. scedował je synowi Franciszkowi, regentowi kancelarii koronnej 1773 [2]. Tego samego roku, za osobistym przywilejem króla, w maju 1773 nadano prawa do starostwa Zofii z Górskich Szymanowskiej, na 50 lat małżonce Franciszka.

Dwóch Józefów Szymanowskich herbu Ślepowron (Korwin) przyszło na świat w Kaskach. Pierwszy Józef - a był stryjem następnego - urodził się 19 lutego 1748, syn Macieja Szymanowskiego Kasztelana rawskiego i Anny z Łuszczewskich. Znany jako "Szymek" na dworze Króla Stanisława Augusta Poniatowskiego, uczestniczył na słynnych Obiadach czwartkowych. Wyróżniał się jako poeta i krytyk literacki polskiego oświecenia, tłumacz, prawnik, Szambelan królewski i poseł na Sejm roku 1778. Zmarł 15 lutego 1801 w Warszawie.[5] W 1779 urodził się tu Józef Szymanowski syn Franciszka, regenta koronnego i Zofii z Górskich, oficer sztabu III Korpusu Wielkiej Armii Napoleona (1803-1813), szwoleżer gwardii, oficer armii Księstwa Warszawskiego, generał z okresu Powstania Listopadowego, odznaczony za lata 1803-1820 Krzyżem Virtuti Militari, kawalerem Legii Honorowej, orderem św. Anny II klasy z brylantami; autor Pamiętników. Gospodarzył w rodzinnym majątku Szymanowskich w Grądach, na południowym skraju Puszczy Kampinoskiej. Ożeniony był z Matyldą Poniatowską, mieli troje dzieci. Zmarł na wygnaniu, z dala od Ojczyzny, 15 stycznia 1867 w Rzymie. Ciało jego spoczęło w krypcie kościoła Najświętszej Maryi Panny powyżej Minerwy w Rzymie.

Po trzecim zaborze królewszczyznę Kaski ofiarował król Pruski ambasadorowi Brühlowi ten zaś odsprzedał ją Szymanowskim, którzy ostatecznie jeszcze przed powstaniem Księstwa Warszawskiego sprzedali je Mottom. Transakcja spowodowała wieloletnie procesy. Od Mottów Kaski odkupił generał Błociszewsk. Po 1880 r. dobra Kaski wraz z Jaktorowem, Kołaczkiem, Cybulszczyzną, Pułapiną Starą, Pułapiną Nową i Regowem należały do Stanisława hrabiego Potockiego.[6] W końcu XIX w. dobra i dwór przeszły na własność rodziny Bacciarellich, której przodkiem był Marcello Bacciarelli. W 1900 r. Kaski nabyli Szymańscy. Ostatnim dziedzicem dóbr był Franciszek Szymański, założyciel i wieloletni prezes kaskiego koła rolniczego, oraz miejscowej straży pożarnej. Zmarł on 13 kwietnia 1946 r. w wieku 86 lat. Został pochowany na miejscowym cmentarzu, gdzie są również pochowani poprzedni właściciele Kask z rodziny Bacciarellich.[7]

Ważniejsze obiekty[edytuj]

  • kościół paraf. pw. Św. Apostołów Piotra i Pawła, z lat 1945-51, salowy, bezwieżowy, z małą sygnaturką na dachu; ul. Królewska
  • Zespół Szkół im. Orła Białego, ul. Królewska
  • Dwór Szymanowskich a także Bacciarellich , typowo polski, klasycystyczny, z przełomu XVIII/XIX w., murowany z cegły, otynkowany, parterowy, na rzucie prostokąta (wpisany do ewidencji zabytków KOBiDZ pod nr 149/58 z 21.01.1959)
  • OSP Kaski patrz: Młodzieżowa Orkiestra Dęta OSP Kaski
  • Dwór Cybulszczyzna
  • cmentarz, z 2. połowy XIX w.

Położenie[edytuj]

Zobacz też[edytuj]

Linki zewnętrzne[edytuj]

Przypisy