Marcello Bacciarelli

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Marcello Bacciarelli
Marceli Bacciarelli, Autoportret w brązowym fraku.jpg
Marcello Bacciarelli, Portret własny w brązowym fraku, 1793
Imiona i nazwisko Marcello Bacciarelli
Data i miejsce urodzenia 16 lutego 1731
Rzym
Data i miejsce śmierci 5 stycznia 1818
Warszawa
Narodowość włoska
Dziedzina sztuki malarstwo
Styl barok, klasycyzm
Ważne dzieła Portret Stanisława Augusta w stroju koronacyjnym
Poczet królów polskich
Portret Króla z klepsydrą
Posłuchanie młynarza u króla
Portret własny w brązowym fraku
Odznaczenia
Order Złotej Ostrogi
Tablica upamiętniająca Bacciarellego przy placu Zamkowym w Warszawie
Herb Marcello Bacciarellego

Marcello Bacciarelli herbu własnego (ur. 16 lutego 1731 w Rzymie, zm. 5 stycznia 1818 w Warszawie) – włoski malarz, przedstawiciel baroku i klasycyzmu, od 1756 czynny w Polsce, od 1766 nadworny malarz Stanisława Augusta Poniatowskiego, profesor Królewskiego Uniwersytetu Warszawskiego, wolnomularz, członek loży wolnomularskiejBouclier du Nord” w 1784[1].

Życiorys[edytuj]

W roku 1753 został powołany na dwór drezdeński króla polskiego Augusta III. W roku 1761 udał się do Wiednia, gdzie dla Marii Teresy wykonał portrety całej rodziny cesarskiej. W roku 1764, po śmierci Augusta III, nawiązał kontakt z dworem nowoobranego króla Polski Stanisława Augusta, ale ze względu na wcześniejsze zobowiązania na dworze austriackim dopiero w 1766 przeniósł się do Warszawy. Na polecenie króla założył w 1766 na Zamku Królewskim w Warszawie Malarnię Królewską. Dwa lata później Bacciarelli otrzymał szlachectwo polskie z herbem własnym, wkrótce został również generalnym dyrektorem pałaców i królewskich zbiorów sztuki. Od 1783 był członkiem polskiej loży masońskiej Bouclier du Nord.

Na polecenie króla wykonał Bacciarelli szereg scen z historii Polski oraz słynny poczet królów polskich do pokoju marmurowego Zamku Królewskiego w Warszawie. Najbardziej jednak interesowało go malarstwo portretowe, w którym był mistrzem. Samych portretów króla Stanisława Augusta pozostawił Bacciarelli ponad 30, prócz tego sportretował członków najbliższej rodziny królewskiej i arystokracji polskiej. Portrety Bacciarellego cechuje dobry gust i miękkość kolorytu.

Jego dziełem były plafony w Zamku Warszawskim w salach: wielkiej, marmurowej i dawnej audiencjonalnej (zniszczone w czasie w II wojny światowej – zrekonstruowane na podstawie szkiców mistrza), podobnie jak i dawny plafon w sali Salomona w pałacu Na Wyspie w w Łazienkach. Trzy szkice malarskie wykonane do Sali Salomona zaginęły w czasie okupacji niemieckiej. W styczniu 2013 roku policji udało się odzyskać dwa z nich (Ofiarę Salomona i Poświęcenie Świątyni)[2].

W roku 1787 odbył dłuższą podróż po Włoszech, skąd przywiózł zakupione dla króla cenne dzieła sztuki, tworzące wraz z całym szeregiem innych sławną galerię Stanisława Augusta. Odwiedził też m.in. Wiedeń, Drezno, Berlin, Bolonię i Rzym, których akademie sztuk pięknych umieściły go w gronie swych członków, a od papieża Pawła VI otrzymał Order Złotej Ostrogi[3].

Bacciarelli pozostał w Polsce również po abdykacji króla (1795).

Działalność Bacciarellego nie pozostała bez wpływu na artystów polskich, których tak wielu wyszło z jego szkoły.

W latach 1807–1818 był członkiem rzeczywistym Towarzystwa Warszawskiego Przyjaciół Nauk[4]. W 1812 roku przystąpił do Konfederacji Generalnej Królestwa Polskiego[5].

Umarł w Warszawie w 1818. Tak jak jego żona Fryderyka, został pochowany na cmentarzu ujazdowskim przy kościele parafialnym św. Anny i św. Małgorzaty. Po rozebraniu świątyni i zamknięciu cmentarza w 1822, ich szczątki zostały przeniesione do podziemi katedry św. Jana[6].

Galeria[edytuj]

Przypisy

  1. Stanisław Małachowski-Łempicki, Wykaz polskich lóż wolnomularskich oraz ich członków w latach 1738–1821, w: Archiwum Komisji Historycznej, t. XIV, Kraków 1930, s. 170.
  2. Odzyskali zaginione w czasie wojny obrazy Bacciarellego
  3. Edward Rastawiecki: Słownik malarzów polskich, tudzież obcych w Polsce osiadłych, lub czasowo w niej przebywających.T. 1. Warszawa: 1850, s. 21
  4. Aleksander Kraushar, Towarzystwo Warszawskie Przyjaciół Nauk 1800-1832. Monografia historyczna osnuta na źródłach archiwalnych. Ks. 4. Czasy polistopadowe. Epilog: 1831-1836, 1906, s. 479.
  5. Dziennik Konfederacyi Jeneralnej Królestwa Polskiego. 1812, nr 2, s. 15.
  6. Marian Gajewski: Urządzenia komunalne Warszawy. Zarys historyczny. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1979, s. 404–405. ISBN 83-06-00089-7.

Bibliografia[edytuj]

  • Steinborn B., Zamek Królewski w Warszawie, w: Dzieła Marcella Bacciarellego, Warszawa 1987.

Linki zewnętrzne[edytuj]