Kasza

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
„Kobieta mieląca kaszę” na żarnach przedstawiona na XVIII wiecznym rysunku Jana Norblina

Kasza – jadalne nasiona zbóż lub zbóż rzekomych, często w postaci lekko rozdrobnionej (lecz nie tak bardzo jak mąka) lub tylko pozbawionej twardej łuski. Dzięki wysokiej zawartości skrobi posiadają wysoką wartość odżywczą.

Kasze otrzymane z ziarna, które zostało jedynie obłuszczone i ewentualnie wypolerowane, zachowujące w przybliżeniu jego kształt, nazywane są krupami[1]. Najwięcej białka, witamin, mikro- i makroelementów znajduje się tuż pod okrywą ziarna[2]. Dlatego kasze z całego ziarna charakteryzują się największą zawartością tych substancji[2]. Zawierają także więcej błonnika oraz mniej skrobi w stosunku do kasz drobnych[2].

Historia[edytuj]

Od wieków używane jako jeden z podstawowych składników kulinarnych na świecie. Od końca XVI wieku kasza uchodziła w kuchni polskiej za pożywienie prymitywne, którą żywili się głównie ludzi ubodzy i chorzy.[3]. W roku 1610 Szymon Syreński, zanotował w Zielniku Ludzie starego wieku póki chleba nie używali, grysu z jęczmienia otłuszczonego, samoszy i pszenicy używali potem za znajomością chleba opuścili tę potrawę, dla chorych ją lekarzom zostawiwszy, którą potem kaszywem i kaszą nazwano. Markiz de Beauplan w swoim opisie wschodnich połaci Małopolski[4] wśród potraw prostego ruskiego ludu wylicza pierogi, placki z gryki, kapustę podawaną ze słoniną, groch, kluski oraz kasze. W roku 1682 Stanisław Czerniecki, kuchmistrz wojewody krakowskiego w dziele Compendium ferculorum wśród 333 przepisów wymienia tylko jeden wykorzystujący kaszę, jest to brejka ugotowana na mleku z dodatkiem jajka, rodzynek i cynamonu, na końcu upieczona w piekarniku. Na pograniczu polsko-ruskim jadano kaszę (krupy) jęczmienną, owsianą i orkiszową, hreczanej raczej nie jadano[5].

Wincenty Pol, Pieśń o ziemi naszej "Aż do Bogu, aż do Sanu leży, czarna wyorana Ruś czerwona, Ruś hreczna"

Rodzaje kasz[edytuj]

 Zobacz więcej w artykule Zboża, w sekcji Półprodukty ze zbóż.

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. 1.7.1. Otrzymywanie i podział kasz. W: Małgorzata Konarzewska: Technologia gastronomiczna z towaroznawstwem: podręcznik do nauki zawodu kucharz w technikum i szkole policealnej. Wyd. 2011. T. 2. REA s.j., s. 51. ISBN 978-83-7141-980-5. Cytat: W zależności od stopnia przerobu i wielkości ziaren otrzymuje się: / kasze krupy, zachowujące w przybliżeniu kształt ziarna, są tylko obłuszczone i ewentualnie polerowane (...).
  2. a b c inż. Jadwiga Celczyńska: „Potrawy z mąki, kasz i suchych nasion strączkowych”, podrozdział „Potrawy z kasz”: „Wartość odżywcza kasz”. W: praca zbiorowa (koordynator: doc. dr Maria Szczygłowa): Dobra kuchnia: żywienie w rodzinie. Wyd. V. Warszawa: Wydawnictwo „Watra”, 1976, s. 300.
  3. Aleksandra Chomicz, Alina Stradecka: Kasze. Pożywne źródło witamin. Świat Książki, 2014, s. 5.
  4. Eryk Lasota, Wilhelm Beauplan: Opis Ukrainy. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1972.
  5. Oskar Kolberg. Sanockie-krośnieńskie str. 85