Kościół Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Motwicy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kościół Narodzenia Najświętszej Maryi Panny
Distinctive emblem for cultural property.svg A/651 z dnia 22.11.1972
Ilustracja
Elewacja kościoła
Państwo  Polska
Miejscowość Motwica
Wyznanie katolicyzm
Kościół Kościół łaciński
Parafia Narodzenia NMP
Wezwanie Narodzenie Najświętszej Maryi Panny
Położenie na mapie gminy Sosnówka
Mapa lokalizacyjna gminy Sosnówka
Kościół Narodzenia Najświętszej Maryi Panny
Kościół Narodzenia Najświętszej Maryi Panny
Położenie na mapie powiatu bialskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu bialskiego
Kościół Narodzenia Najświętszej Maryi Panny
Kościół Narodzenia Najświętszej Maryi Panny
Położenie na mapie województwa lubelskiego
Mapa lokalizacyjna województwa lubelskiego
Kościół Narodzenia Najświętszej Maryi Panny
Kościół Narodzenia Najświętszej Maryi Panny
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kościół Narodzenia Najświętszej Maryi Panny
Kościół Narodzenia Najświętszej Maryi Panny
Ziemia51°43′08″N 23°19′46″E/51,718889 23,329444
Kościół Narodzenia NMP
Wnętrze świątyni
Dzwonnica położona naprzeciw kościoła

Kościół Narodzenia Najświętszej Maryi Pannyrzymskokatolicki kościół w Motwicy, wzniesiony jako cerkiew unicka, następnie prawosławna.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsza cerkiew w Motwicy[edytuj | edytuj kod]

Prawdopodobnie pierwsza świątynia unicka w Motwicy została w 1669 ufundowana przez Sapiehów, którzy byli w tym czasie właścicielami miejscowości. Cerkiew ta położona była naprzeciwko obecnie istniejącego kościoła i istniała jeszcze na początku XIX w. Świątynia posiadała zachowaną do dzisiaj późnobarokową dzwonnicę dostawioną w II poł. XVIII w.[1].

Nowa cerkiew. Kościół[edytuj | edytuj kod]

Nową cerkiew unicką ufundował w Motwicy kolejny właściciel wsi, Józef Mierzejewski, w latach 1796-1798. Wskutek likwidacji unickiej chełmskiej w 1875 została ona przemianowana na cerkiew prawosławną. Budynek był dwukrotnie remontowany, w 1888 i 1903, po pożarze[1]. W 1918 obiekt został przejęty przez Kościół rzymskokatolicki i powtórnie poświęcony przez kapelana wojsk niemieckich. Parafię łacińską w Motwicy erygował w roku następnym biskup siedlecki Henryk Przeździecki[2]. W 1935 i 1952 budynek był przebudowywany[1].

W sąsiedztwie świątyni znajdował się pierwotnie cmentarz katolicki obojga obrządków[3]. Obok budynku przetrwały ponadto dwa nagrobki proboszczów miejscowej parafii – prawosławnego i rzymskokatolickiego.

Architektura[edytuj | edytuj kod]

Kościół[edytuj | edytuj kod]

Dawna cerkiew w Motwicy jest budowlą ceglaną, tynkowaną i częściowo boniowaną, zwróconą prezbiterium na południe. Posiada jedną prostokątną nawę, prezbiterium natomiast jest krótkie i półkoliście zamknięte, przylegają do niego zakrystia oraz skarbiec z położoną nad nim lożą kolatorską. Przedsionek świątyni wbudowany jest w masyw fasady. Od północy w kościele znajduje się chór muzyczny, z którym łączą się boczne empory[1]. Elewacje budynku położone są na niskim cokole, a fasady boczne podzielone na dwie kondygnacje gzymsem opaskowym. Elewacja frontowa jest natomiast trójdzielna. Jej środkowa część została ukształtowana w formę łuku triumfalnego z bocznymi ryzalitami, wieńczy ją trójkątny szczyt. Na osi budynku znajduje się głęboka arkadowa wnęka o profilowanej archiwolcie z parą półkolumn toskańskich i identyczną parą pilastrów. Okna w kościele zamknięte są łukami segmentowymi, znajdują się w górnej kondygnacji ścian budynku. Prezbiterium kryte jest konchą z lunetami, zaś w nawie znajduje się strop z fasetą. Nad nawą i szczytem elewacji znajdują się dachy dwuspadowe[1].

Dzwonnica[edytuj | edytuj kod]

Dzwonnica kościelna jest budowlą murowaną z cegły, otynkowaną, z zaokrąglonymi ściankami bocznymi i trzema arkadami. Elewacje obiektu rozczłonkowane są lizenami i zwieńczone profilowanym gzymsem. Całość wieńczy czterospadowy daszek[1].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f red. K. Kolendo-Korczakowa, A. Oleńska, M. Zgliński, Katalog zabytków sztuki w Polsce. Województwo lubelskie powiat Biała Podlaska. Warszawa: Instytut Sztuki Polskiej Akademii Nauk, 2006.
  2. Duszpasterze
  3. J. Maraśkiewicz, Zabytkowe cmentarze i mogiły w Polsce. Województwo bialskopodlaskie, Ośrodek Ochrony Zabytkowego Krajobrazu, Warszawa 1995, ​ISBN 83-85548-40-8​, s. 60.