Kościół Przemienienia Pańskiego w Jabłecznej

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kościół Przemienienia Pańskiego
Distinctive emblem for cultural property.svg A/1020 z dnia 18.11.1997
kościół parafialny
Ilustracja
Widok ogólny
Państwo  Polska
Miejscowość Jabłeczna
Wyznanie katolicyzm
Kościół Kościół łaciński
Diecezja Diecezja siedlecka
Położenie na mapie gminy Sławatycze
Mapa lokalizacyjna gminy Sławatycze
Kościół Przemienienia Pańskiego
Kościół Przemienienia Pańskiego
Położenie na mapie powiatu bialskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu bialskiego
Kościół Przemienienia Pańskiego
Kościół Przemienienia Pańskiego
Położenie na mapie województwa lubelskiego
Mapa lokalizacyjna województwa lubelskiego
Kościół Przemienienia Pańskiego
Kościół Przemienienia Pańskiego
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kościół Przemienienia Pańskiego
Kościół Przemienienia Pańskiego
Ziemia51°48′18,8″N 23°36′05,5″E/51,805222 23,601528

Kościół Przemienienia Pańskiegorzymskokatolicki kościół parafialny w Jabłecznej, dawna cerkiew unicka, a następnie prawosławna.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Parafia prawosławna istniała w Jabłecznej, niezależnie od męskiego monasteru, od 1516. Jej pierwszym patronem był św. Onufry[1]. Po zakupieniu dóbr jabłeczyńskich przez Karola Stanisława Radziwiłła, wyznawcy katolicyzmu i protektora unii, parafia ta została zmuszona do przyjęcia unii[2][3]. W 1752 Hieronim Florian Radziwiłł wzniósł w Jabłecznej nową cerkiew unicką. Była ona następnie dwukrotnie odnawiana, na początku XIX w. i w latach 40. tego samego stulecia. W 1875, po likwidacji unickiej diecezji chełmskiej, parafia w Jabłecznej została odgórnie przemianowana na prawosławną[1].

W 1894 budynek został przebudowany, wtedy nad jego przedsionkiem wzniesiono wieżę, a nad nawą kopuły. Po I wojnie światowej i odzyskaniu niepodległości przez Polskę, w 1919 obiekt został zrewindykowany na rzecz Kościoła rzymskokatolickiego i zaadaptowany na parafialny kościół. W 1929 przebudowano go, by usunąć cechy stylu bizantyjsko-rosyjskiego. Kolejne remonty świątyni miały miejsce w latach 1962-1964, 1976 i w latach 80. XX wieku[1].

Architektura[edytuj | edytuj kod]

Kościół w Jabłecznej jest budowlą drewnianą, orientowaną, o konstrukcji zrębowej, oszalowaną, na podmurówce. Zgodnie z tradycją budownictwa cerkiewnego jest obiektem trójdzielnym, z prostokątną nawą, przedsionkiem i niższym od nawy, prosto zamkniętym pomieszczeniem ołtarzowym, do którego przylegają skarbczyk i zakrystia. Wieża kościelna, dwukondygnacyjna, na planie ośmioboku, wznosi się nad przedsionkiem. Dach kościoła jest dwuspadowy, zaś wieżę wieńczy dach namiotowy. Nawę kryje strop wsparty na dwóch parach ośmiobocznych słupów, natomiast w prezbiterium znajduje się pozorne sklepienie. Od zachodu znajduje się chór muzyczny[1].

Ołtarz główny w kościele pochodzi z końca XIX w., jednak wstawiony do niego obraz Przemienienia Pańskiego jest prawdopodobnie starszy o stulecie. Neobarokowe ołtarze boczne powstały natomiast już po rewindykacji świątyni, w 1923. Na wyposażeniu świątyni pozostaje także metalowa chrzcielnica z przełomu XIX i XX w. oraz monstrancja z końca XIX stulecia z elementami z w. XVIII w.[1].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e red. K. Kolendo-Korczakowa, A. Oleńska, M. Zgliński: Katalog zabytków sztuki w Polsce. Województwo lubelskie powiat Biała Podlaska. Warszawa: Instytut Sztuki Polskiej Akademii Nauk, 2006.
  2. ks. S. Żeleźniakowicz: Istorija Jabłoczinskogo Swiato-Onufrijewskogo Monastyria. T. I. Warszawa: Warszawska Metropolia Prawosławna, 2006, s. 147. ISBN 978-83-60311-03-5.
  3. G. Kuprianowicz, K. Leśniewski: Monaster św. Onufrego w Jabłecznej. Jabłeczna: Prawosławna Diecezja Lubelsko-Chełmska, 1995, s. 27-28. ISBN 83-901221-2-X.