Komandoria (Poznań)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy części Poznania. Zobacz też: inne znaczenia.
Herb Poznania Komandoria
Dzielnica Poznania
Ilustracja
Kościół św. Jana Jerozolimskiego
Państwo  Polska
Województwo  wielkopolskie
Miasto Poznań
Dzielnica Osiedle Warszawskie-Pomet-Maltańskie,
Osiedle Ostrów Tumski-Śródka-Zawady-Komandoria
Nr kierunkowy (+48) 61
Tablice rejestracyjne PO
Położenie na mapie Poznania
Mapa lokalizacyjna Poznania
Komandoria
Komandoria
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa wielkopolskiego
Komandoria
Komandoria
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Komandoria
Komandoria
Ziemia52°24′37″N 16°57′57″E/52,410300 16,965800
Portal Portal Polska

Komandoria – dzielnica Poznania, obejmująca obszar pomiędzy Śródką (ul. Podwale) na zachodzie, Zakładami Metalurgicznymi „Pomet” na wschodzie a Jeziorem Maltańskim na południu. Komandoria jest rozdzielona pomiędzy dwie różne jednostki pomocnicze miasta – osiedle Ostrów Tumski-Śródka-Zawady-Komandoria obejmujące zachodnią część oraz osiedle Warszawskie-Pomet-Maltańskie obejmujące wschodnią część.

Z uwagi na położenie w sąsiedztwie ronda Śródka – Komandorię, a zwłaszcza jej zachodnią część, błędnie określa się niekiedy mianem Śródka.

Położenie[edytuj]

Północno-wschodnia część Komandorii, tj. obszar od ul. św. Michała do ul. Miłosławskiej i Zaniemyskiej oraz od ul. Warszawskiej do linii kolejowej nr 3, należy do jednostki pomocniczej miasta osiedle Warszawskie-Pomet-Maltańskie[1], a zachodnia i południowa Komandoria, tj. tereny od ul. Podwale do ul. św. Michała oraz od linii kolejowej nr 3 do terenów nad Jeziorem Maltańskim, należy do osiedla Ostrów Tumski-Śródka-Zawady-Komandoria[2].

Zabudowa[edytuj]

Część nowych osiedli na terenie Komandorii zaprojektował po wojnie Jan Cieśliński we współpracy z Mirosławą Dworzańską i Zdzisławem Podoskim jako zapowiedź projektu prawobrzeżnego Poznania[3], a zasadniczą część w latach 1948–1952 Zdzisław Podoski na 360 rodzin. Zrealizowano tu pierwszy w Poznaniu zespół zabudowy z pawilonem handlowo-gastronomicznym dla mieszkańców (restauracja Maltańska projektu Danuty Hahn)[4]. Wcześniej (druga połowa lat 30. XX w.) powstało natomiast galeriowe osiedle robotnicze, zaprojektowane prawdopodobnie przez Jerzego Tuszowskiego[5].

Historia[edytuj]

Pierwotnie Komandoria była osadą powstałą wokół kościoła św. Michała, później przemianowanego na kościół św. Jana Jerozolimskiego za murami. Nazwa pochodzi od komandorii Kawalerów Maltańskich, która została utworzona w 1178 przez Mieszka III przy kościele. W czasach zaborów osada nosiła nazwę Kommendorie. W 1925 roku została włączona w granice miasta[6].

W 1936 wytyczono w tym rejonie nowe ulice, nadając im imiona trzech biskupów poznańskich wywodzących się z Wielkopolski. M.in. nadano nazwę ulicy Konarskiego, która miała upamiętniać Adama Konarskiego (1526-1574). Obecnie uważa się, że upamiętnia ona księdza Stanisława Konarskiego, pijara i reformatora szkolnictwa z Warszawy (1700–1773). Pozostałe dwie upamiętnione postacie to Piotr Tomicki i Andrzej Łaskarz[7].

W latach 1954–1990 Komandoria należała do dzielnicy administracyjnej Nowe Miasto.

W styczniu 2001 r. utworzono jednostkę pomocniczę osiedle Komandoria-Pomet, która – pomimo swej nazwy – obejmowała jedynie mieszkaniowe osiedle Pomet wraz z zakładami „Pomet”[8]. W sierpniu 2001 r. do osiedla Komandoria-Pomet przyłączono północno-wschodnią część Komandorii, tj. obszar od ul. św. Michała do ul. Miłosławskiej i Zaniemyskiej oraz od ul. Warszawskiej do linii kolejowej nr 3[9]. W 2011 r. w wyniku reformy jednostek pomocniczych północno-wschodni obszar Komandorii nie przyłączył się do reszty Komandorii, lecz wraz z osiedlem Pomet połączył się z osiedlem Warszawskie-Pomet-Maltańskie[10].

W 2001 r. utworzono jednostkę pomocniczą osiedle Komandoria-Podwale, która obejmowała północno-zachodnią część Komandorii, tj. obszar między ul. Podwale a ul. św. Michała oraz od ul. Warszawskiej do linii kolejowej nr 3[11]. W 2011 r. w wyniku reformy jednostek przyłączono osiedle Komandoria-Podwale do nowej jednostki Ostrów Tumski-Środka-Zawady-Komandoria, wraz z nieprzydzieloną do tej pory południową częścią Komandorii nad Jeziorem Maltańskim[12].

Przypisy

  1. Załącznik nr 2 do Uchwały Nr LXXV/1064/V/2010 Rady Miasta Poznania z dnia 9 lipca 2010 r. ws. połączenia Osiedla Warszawskiego, Osiedla Maltańskiego i Osiedla Komandoria-Pomet w jedno Osiedle o nazwie Warszawskie-Pomet-Maltańskie (Dz. Urz. Woj. Wielkopolskiego z 2010 r. Nr 180, poz. 3362)
  2. Załącznik nr 2 do Uchwały Nr LXXV/1061/V/2010 Rady Miasta Poznania z dnia 6 lipca 2010 r. ws. połączenia Osiedla Ostrów Tumski-Śródka-Zawady i Osiedla Komandoria-Podwale w jedno Osiedle o nazwie Ostrów Tumski-Środka-Zawady-Komandoria (Dz. Urz. Woj. Wielkopolskiego z 2010 r., Nr 180, poz. 3359)
  3. "Kronika Miasta Poznania" 1964, nr 4, s. 98.
  4. Henryk Marcinkowski, Witold Milewski, Edmund Pawłowicz, Regina Pawuła-Piwowarczyk, Zygmunt Skupniewicz, Lidia Wejchert, Projekt - Miasto. Wspomnienia poznańskich architektów 1945-2005, Wydawnictwo Miejskie Posnania, Poznań, 2013, s.99-102, ​ISBN 978-83-7768-069-8
  5. Praca zbiorowa, Atlas architektury Poznania, Wydawnictwo Miejskie, Poznań, 2008, ​ISBN 978-83-7503-058-7
  6. 297. Ul. Warszawska. W: Zygmunt Zaleski: Nazwy ulic w Poznaniu z planem Wielkiego Poznania. Poznań: Magistrat stołecznego miasta Poznania, 1926.
  7. Antoni Gąsiorowski, Pomyłkowi patroni poznańskich ulic, w: Kronika Miasta Poznania, nr 3-4/1984, s.61, ISSN 0137-3552
  8. Uchwała Nr LI/619/III/2001 Rady Miasta Poznania z dnia 9 stycznia 2001 r. ws. podziału Osiedla Warszawskiego i zmiany jego granic oraz utworzenia w związku z podziałem odrębnej jednostki pomocniczej, Osiedla Komandoria-Pomet
  9. Uchwała Nr LXVIII/796/III/01 Rady Miasta Poznania z dnia 28 sierpnia 2001 r. ws. zmiany granic osiedla Komandoria-Pomet w Poznaniu
  10. Uchwała Nr LXXV/1064/V/2010 Rady Miasta Poznania z dnia 9 lipca 2010 r. ws. połączenia Osiedla Warszawskiego, Osiedla Maltańskiego i Osiedla Komandoria-Pomet w jedno Osiedle o nazwie Warszawskie-Pomet-Maltańskie (Dz. Urz. Woj. Wielkopolskiego z 2010 r., Nr 180, poz. 3362)
  11. Uchwała Nr LXXV/892/III/2001 Rady Miasta Poznania z dnia 18 grudnia 2001 r. ws. utworzenia Osiedla Komandoria-Podwale w Poznaniu
  12. Uchwała Nr LXXV/1061/V/2010 Rady Miasta Poznania z dnia 6 lipca 2010 r. ws. połączenia Osiedla Ostrów Tumski-Śródka-Zawady i Osiedla Komandoria-Podwale w jedno Osiedle o nazwie Ostrów Tumski-Środka-Zawady-Komandoria (Dz. Urz. Woj. Wielkopolskiego z 2010 r., Nr 180, poz. 3359)