Krzysztof Dunin-Wąsowicz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Krzysztof Dunin-Wąsowicz
Data i miejsce urodzenia 22 stycznia 1923
Warszawa
Data i miejsce śmierci 9 maja 2013
Warszawa
Miejsce spoczynku Cmentarz Wojskowy na Powązkach
Zawód, zajęcie historyk, varsavianista
Narodowość polska
Tytuł naukowy profesor zwyczajny historii
Alma Mater Uniwersytet Warszawski
Uczelnia Instytut Historii PAN
Partia Polska Partia Socjalistyczna
Dzieci Stefan Dunin-Wąsowicz, Paweł Dunin-Wąsowicz
Odznaczenia
Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski Sprawiedliwy wśród Narodów Świata
Grób Krzysztofa Dunin-Wąsowicza na cmentarzu wojskowym na Powązkach

Krzysztof Dunin-Wąsowicz (ur. 22 stycznia 1923 w Warszawie, zm. 9 maja 2013[1][2][3] tamże) – polski historyk, varsavianista, profesor zwyczajny historii w Instytucie Historii PAN.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Ukończył gimnazjum i liceum im. Księcia Józefa Poniatowskiego na Żoliborzu (dziś mieszczące się w Śródmieściu przy ul. Nowolipie 8). Maturę uzyskał jako uczestnik tajnego nauczania. Studiował historię na tajnych kompletach Uniwersytetu Warszawskiego (ukończył je w 1946).

W czasie II wojny światowej żołnierz Armii Krajowej (podchorąży pułku „Baszta” kompania K4). Był członkiem organizacji młodzieży socjalistycznej „Płomienie” i członkiem redakcji pisma „Płomienie”. Współpracownik Rady Pomocy Żydom „Żegota”[4]. Aresztowany 13 kwietnia 1944, po pobycie w alei Szucha i na Pawiaku został wywieziony do obozu koncentracyjnego Stutthof, z którego uciekł podczas ewakuacji w lutym 1945.

Po 1945 działacz Związku Niezależnej Młodzieży Socjalistycznej (m.in. wiceprzewodniczący Komitetu Wykonawczego) i PPS. Uczestnik Klubu Krzywego Koła. W latach 1988–1990 członek Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa[5].

Po 1989 aktywny działacz Polskiej Partii Socjalistycznej, m.in. w 1995 sekretarz ds. międzynarodowych CKW PPS. W 1999 raniony przez działaczy Ligi Republikańskiej w trakcie lewicowego pochodu 1 maja[6]. Pełnił funkcję przewodniczącego Komisji Historycznej PPS.

Wraz z matką Janiną Dunin-Wąsowiczową został odznaczony medalem Sprawiedliwego wśród Narodów Świata. Odznaczony w październiku 2007 przez Prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski za bohaterską postawę i niezwykłą odwagę wykazaną w ratowaniu życia Żydom podczas II wojny światowej[7].

Autor 22 książek i 420 prac naukowych z historii nowożytnej i najnowszej. Wiceprezes Towarzystwa Naukowego im. Adama Próchnika, członek Rady Naukowej Polskiego Słownika Biograficznego. Autor haseł w Słowniku biograficznym działaczy polskiego ruchu robotniczego[8].

Ojciec Stefana Dunin-Wąsowicza i Pawła Dunin-Wąsowicza.

Promotor doktoratu Małgorzaty Gmurczyk-Wrońskiej.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Zmarł varsavianista prof. Krzysztof Dunin-Wąsowicz. dzieje.pl, 2013-05-09. [dostęp 2013-05-09].
  2. Krzysztof Dunin-Wąsowicz zmarł w wieku 90 lat. Był Sprawiedliwym wśród Narodów Świata w: prawo.money.pl, dostęp 2013-05-09
  3. Sprawiedliwy z Żoliborza w: tygodnik.onet.pl, dostęp 2013-05-09
  4. Sprawiedliwy z Żoliborza, Z Krzysztofem Dunin-Wąsowiczem rozmawiają Ewa Koźmińska-Frejlak i Piotr Paziński, Midrasz,styczeń 2007
  5. Skład Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa 1988–2011 radaopwim.gov.pl [dostęp 2011-11-06]
  6. „Wprost” Nr 20/1999
  7. M.P. z 2008 r. nr 4, poz. 41
  8. Słownik biograficzny działaczy polskiego ruchu robotniczego, t. 1: A-D, red. nacz. Feliks Tych, Warszawa: „Książka i Wiedza” 1978, s. 5

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Dunin-Wąsowicz K., Historia i trochę polityki, Warszawa 2006
  • Madajczyk C., Sześćdziesięciolecie urodzin i trzydziestolecie pracy naukowej Krzysztofa Dunin-Wąsowicza, „Dzieje Najnowsze” nr 1-2/1983.
  • Polska Partia Socjalistyczna w latach wojny i okupacji 1939–1945. Księga wspomnień, Warszawa 1995 (​ISBN 83-85618-15-5​)
  • Krzysztof Dunin-Wąsowicz w bazie „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]