Ludwik Rydygier

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ludwik Rydygier
Ilustracja
Prof. L. Rydygier i asystenci na obrazie Leona Wyczółkowskiego z 1897. Drugi z lewej stoi dr Antoni Gabryszewski
generał brygady generał brygady
Data i miejsce urodzenia 21 sierpnia 1850
Dusocin
Data i miejsce śmierci 25 czerwca 1920
Lwów
Przebieg służby
Lata służby 1918-1920
Siły zbrojne Wojsko Polskie
Jednostki DOGen. „Pomorze”
Stanowiska szef sanitarny okręgu generalnego
Główne wojny i bitwy I wojna światowa
Odznaczenia
Order Żelaznej Korony Order św. Grzegorza
Ludwik Rydygier
Grób Ludwika Rydygiera, Cmentarz Obrońców Lwowa
Grób Ludwika Rydygiera, Cmentarz Obrońców Lwowa

Ludwik Antoni Rydygier von Ruediger (ur. 21 sierpnia 1850 w Dusocinie, zm. 25 czerwca 1920 we Lwowie) – polski lekarz, chirurg, profesor doktor medycyny, generał brygady Wojska Polskiego.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Ludwik Rydygier urodził się 21 sierpnia 1850, w Dusocinie, w rodzinie Karola Riedigera, właściciela majątku Dusocin koło Grudziądza, w ówczesnym zaborze pruskim, i Elżbiety z Koenigów. Od najmłodszych lat demonstrował swoje polskie pochodzenie.

Wykształcenie rozpoczął w progimnazjum Collegium Marianum w Pelplinie, następnie w latach 1859–1861 uczył się w gimnazjum w Chojnicach, następnie w gimnazjum w Chełmnie, które ukończył w 1869 zdaniem matury. W latach 1869–1873 studiował medycynę najpierw w Krakowie, a później na uniwersytecie w Greifswaldzie, gdzie zmienił nazwisko na Rydygier. Dyplom lekarza uzyskał 8 grudnia 1873 roku, a pracę doktorską obronił w lutym 1874 roku.

Po studiach przez krótki czas pracował w Szpitalu Najświętszej Marii Panny, ale wkrótce zajął się prowadzeniem prywatnej praktyki w Chełmnie. Pisał wówczas prace naukowe z zakresu chirurgii. Powrócił do Greifswaldu, a habilitację obronił w Jenie w 1878 roku, gdzie też został zatrudniony jako asystent kliniki chirurgii. W Chełmnie udało mu się otworzyć niewielką klinikę.

W 1881 roku ubiegał się o katedrę chirurgii Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie, jednak dzięki popraciu Theodora Billrotha stanowisko to uzyskał Jan Mikulicz-Radecki.

Dopiero w 1887 roku został powołany na tę katedrę, gdy Mikulicz przeniósł się do Królewca. W 1897 otrzymał propozycję objęcia stanowiska kierownika nowej katedry i kliniki chirurgii Uniwersytetu Lwowskiego. Od 1897 profesor na Uniwersytecie Lwowskim.

Był jednym z najwybitniejszych ówczesnych polskich, a także światowych chirurgów. W 1880 roku przeprowadził pierwszy w Polsce (a drugi na świecie) zabieg wycięcia odźwiernika z powodu raka żołądka, a w 1881 pierwszy w świecie zabieg resekcji żołądka z powodu owrzodzenia. W 1884 wprowadził nową metodę chirurgicznego leczenia choroby wrzodowej żołądka i dwunastnicy za pomocą zespolenia żołądkowo-jelitowego.

Rydygier był autorem (1900) oryginalnej metody usuwania gruczolaka gruczołu krokowego i wielu innych technik operacyjnych.

Był dziekanem Wydziału Lekarskiego i przeciwnikiem równouprawnienia kobiet w dostępie do zawodu lekarskiego. W roku 1897 zagłosował przeciwko przyjmowaniu kobiet na Wydział Lekarski. Na własny koszt zamieszczał w prasie ogłoszenia: Precz z Polski z dziwolągiem kobiety lekarza![1]. W latach 1901/1902 był rektorem Uniwersytetu Lwowskiego. Wychował wielu znakomitych chirurgów, przyszłych profesorów. W 1889 roku zorganizował pierwszy w Polsce zjazd chirurgiczny. Zjazdy te w 1921 dały początek Towarzystwu Chirurgów Polskich. Nie opuścił Lwowa, gdy zaproponowano mu przejście na Uniwersytet Karola w Pradze. Był wybitnym chirurgiem, odznaczył się jako świetny operator, inicjator nowych metod, utalentowany organizator. Niektóre wprowadzone przez niego metody operowania żołądka, raka odbytnicy, amputacji, kardiochirurgii, ortopedii, chirurgii plastycznej, urologii – są stosowane do dziś.

W roku 1903 otrzymał tytuł szlachecki (galicyjski) jako Ludwik Rydygier Ritter von Ruediger[2].

W czasie I wojny światowej kierował szpitalem wojskowym w Brnie. Po zakończeniu wojny powrócił do Lwowa. Walczył w jego obronie z Ukraińcami w listopadzie 1918. W trakcie walk o Lwów włączył się w tworzenie służb medyczno-sanitarnych Wojska Polskiego. Został do niego przyjęty w stopniu generała podporucznika. W 1920 rozpoczął organizowanie szpitali wojskowych. Był szefem sanitarnym Dowództwa Okręgu Generalnego „Pomorze”. Konsultant i naczelny chirurg Dowództwa „Wschód”. W 1920 zweryfikowany jako generał brygady.

Zmarł nagle, 25 czerwca 1920 roku. Został pochowany początkowo na cmentarzu Łyczakowskim; szczątki przeniesiono później do kwatery dowódców na Cmentarzu Obrońców Lwowa.

Upamiętnienie[edytuj | edytuj kod]

Imię Ludwika Rydygiera nosi m.in. Wojewódzki Szpital Specjalistyczny w Krakowie, zaś do lat 70. nosił je Szpital Powiatowy w Słubicach[3].

Uczniowie i współpracownicy Ludwika Rydygiera[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Mieczysław Czuma, Leszek Mazan, Michał Kozioł, To jest Kraków, mości książę, wydawnictwo Anabasis, Kraków 2007, s. 181, ISBN 978-83-85931-16-4.
  2. Por.: S. Górzyński, Nobilitacje w Galicji w latach 1772-1918, Warszawa, 1999, s. 227.
  3. http://www.slubice24.pl/wiadomosci/aktualnosci/8105-slubicki-szpital-juz-wkroce-z-nowym-patronem Słubicki szpital
  4. Historia PTOiTr. ptoitr.pl. [dostęp 16 kwietnia 2015].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Tadeusz Kryska-Karski i Stanisław Żurakowski: Generałowie Polski Niepodległej, Editions Spotkania, Warszawa 1991, wyd. II uzup. i poprawione.
  • Piotr Stawecki: Słownik biograficzny generałów Wojska Polskiego 1918-1939, Wydawnictwo Bellona, Warszawa 1994, ISBN 83-11-08262-6.
  • Jerzy Kałdowski: Doktor Ludwik Rydygier 1850-1920. Chełmno: Muzeum Ziemi Chełmińskiej, 1985, seria: Zasłużeni ludzie Chełmna.