Mała Wieś (gmina)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Mała Wieś
gmina wiejska
Herb
Herb
Państwo  Polska
Województwo  mazowieckie
Powiat płocki
TERYT 1419082
Wójt Zygmunt Grzegorz Wojnarowski
Powierzchnia 108,91 km²
Populacja (30.06.2016)
• liczba ludności

6166[1]
• gęstość 56,7 os./km²
Nr kierunkowy 24
Tablice rejestracyjne WPL
Adres urzędu:
ul. Kochanowskiego 1
09-460 Mała Wieś
Szczegółowy podział administracyjny
Plan gminy Mała Wieś
Liczba sołectw 24[2][3]
Liczba miejscowości 29[3]
Położenie na mapie powiatu
Położenie na mapie powiatu
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa konturowa województwa mazowieckiego, po lewej znajduje się punkt z opisem „Mała Wieś”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, w centrum znajduje się punkt z opisem „Mała Wieś”
Ziemia52°27′N 20°06′E/52,455278 20,104444
Strona internetowa
Biuletyn Informacji Publicznej
Portal Polska

Mała Wieś (do 1948 gmina Święcice[4]) – gmina wiejska w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płockim. W latach 1975–1998 gmina należała administracyjnie do województwa płockiego.

Siedziba gminy to Mała Wieś.

Według danych z 31 grudnia 2019 roku[5] gminę zamieszkiwało 5968 osób.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Wsie gminy, położone niedaleko Płocka ściśle związane były z historią Polski. Dzieliły one losy całego Mazowsza. Przykładem burzliwych dziejów jest zdobycie i spalenie grodu w Orszymowie przez wojska księcia litewskiego Trojnata w 1258 r. Pod koniec średniowiecza nasze tereny wróciły do Korony Polskiej jako część Ziemi Wyszogrodzkiej. Wioski często zmieniały właścicieli, gdyż je dziedziczono, dzielono lub sprzedawano. Były one własnością króla, biskupów, a szczególnie drobnej szlachty. W 1793 roku okolice Małej Wsi zostały przejęte na kilka lat przez Prusy. Po kongresie wiedeńskim trafiły one pod zabór rosyjski i trwało to do I wojny światowej. Na przełomie XIX i XX wieku okoliczne wioski należały do powiatu płockiego guberni płockiej. Większość wchodziła w skład gminy Święcice.

Lata 60. XIX wieku przyniosły chłopom własność ziemi. W następnych dziesięcioleciach łączono tradycyjny tryb życia na wsi z uprzemysłowieniem. W 1898 roku na granicy Niździna i Małej Wsi powstała cukrownia wzniesiona przez Stanisława Sonnenberga. Zakład zatrudniał sporą liczbę pracowników. Większość z nich przeprowadziła się do przyfabrycznej osady. Taki wzrost ludności spowodował, że w 1948 roku Mała Wieś stała się siedzibą gminy. Cukrownię zniszczono zarówno w czasie I, jak i II wojny światowej. Konieczna stała się jej odbudowa. Mała Wieś po raz pierwszy została wymieniona w dokumentach w 1435 roku. Była to wzmianka o części Niździna (Nyeszdzino Malowyeskye). Z biegiem lat zmieniały się nazwy wsi na:

  • Nyeszdzino Minor
  • Nyeszdzino alias Malavyesh
  • Malavyesz
  • Parva Villa Nyeszdzino

Na początkach ubiegłego stulecia pojawiała się łączna pisownia nazwy tej miejscowości - Maławieś. Mała Wieś to gniazdo rodzinne Małowieskich herbu Gozdawa. Później, w XVIII w. stała się własnością najznakomitszego rodu Ziemi Wyszogrodzkiej - Nakwaskich, z którego wywodzili się m.in. Klemens Nakwaski (1720-1801) - podkomorzy wyszogrodzki i Franciszek Salezy Nakwaski - prefekt departamentu stołecznego Księstwa Warszawskiego, a później senator i wojewoda Królestwa Polskiego. Mała Wieś była posiadłością Nakwaskich przez większość XIX w.; około 1870 majątek trafił w ręce Aleksandra Przeździeckiego, a następnie Lucyny i Wojciecha Białosukniów. W dwudziestoleciu międzywojennym należała do Zygmunta Kittla. Po II wojnie światowej, w okresie wprowadzania komunizmu, w 1948 roku we wsi Gałki rozbity został jeden z ostatnich oddziałów partyzanckich Narodowego Zjednoczenia Wojskowego. Dowodził nim Wiktor Stryjewski, pseudonim „Cacko”

Według danych z 31 grudnia 2016[6] gminę zamieszkiwało 6096 osób.

Struktura powierzchni[edytuj | edytuj kod]

Według danych z roku 2002[7] gmina Mała Wieś ma obszar 108,91 km², w tym:

  • użytki rolne: 74%
  • użytki leśne: 16%

Gmina stanowi 6,05% powierzchni powiatu.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Ludność poszczególnych wsi[8][edytuj | edytuj kod]

Stan na dzień 31 marca 2010:

  • Ogółem - 6286
  • Wiek[edytuj | edytuj kod]

    Średni wiek mieszkańca Gminy Mała Wieś to 39,5 lat.

    • Piramida wieku mieszkańców gminy Mała Wieś w 2014 roku[1].
      Piramida wieku Gmina Mala Wies.png

    Sołectwa[edytuj | edytuj kod]

    Borzeń, Brody Duże, Chylin, Dzierżanowo, Główczyn, Kiełtyki, Lasocin, Liwin, Mała Wieś, Nakwasin, Niździn, Nowe Arciszewo, Nowe Gałki, Nowe Święcice, Orszymowo, Perki, Podgórze, Podgórze-Parcele, Stare Arciszewo, Stare Gałki, Stare Święcice, Węgrzynowo, Wilkanowo, Zakrzewo Kościelne[2]

    Sąsiednie gminy[edytuj | edytuj kod]

    Bodzanów, Bulkowo, Iłów, Naruszewo, Słubice, Wyszogród

    Przypisy[edytuj | edytuj kod]

    1. a b Gmina Mała Wieś w liczbach, [w:] Polska w liczbach [online], polskawliczbach.pl [dostęp 2016-03-15] (pol.), liczba ludności w oparciu o dane GUS.
    2. a b Gmina Mała Wieś. Sołtys i rada sołecka [dostęp 30-10-2017]
    3. a b Urząd Statystyczny w Warszawie
    4. Dz.U. z 1948 r. nr 37, poz. 270
    5. Gmina Mała Wieś w liczbach, [w:] Polska w liczbach [online], polskawliczbach.pl [dostęp 2020-12-29] (pol.), liczba ludności w oparciu o dane GUS.
    6. Baza Demograficzna – Tablice predefiniowane – Wyniki badań bieżących; Stan i struktura ludności; Ludność według płci i miast (pol.). GUS. [dostęp 2010-09-14].
    7. Portal Regionalny i Samorządowy REGIOset (pol.). regioset.pl. [dostęp 2010-09-14].
    8. Jadwiga Nowatkiewicz: Portał Mała Wieś-Ludność (pol.). Portal Mała Wieś.