Marcin Kacprzak

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Marcin Kacprzak
Marcin Kacprzak
Kraj działania  Polska
Data i miejsce urodzenia 6 listopada 1888
Podolszyce
Data i miejsce śmierci 14 lipca 1968
Warszawa
prof. dr hab. nauk medycznych
Alma Mater Uniwersytet Charkowski
Doktorat 1928 – nauki medyczne
Uniwersytet Jagielloński
Rektor
Uczelnia Akademia Medyczna w Warszawie
Okres spraw. 1955–1962
Poprzednik Franciszek Czubalski
Następca Bolesław Górnicki
Odznaczenia
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Order Sztandaru Pracy I klasy

Marcin Kacprzak (ur. 6 listopada 1888 w Podolszycach, zm. 14 lipca 1968 w Warszawie) – lekarz, wychowawca, pedagog, publicysta, pionier medycyny społecznej w Polsce[1].

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

W 1894 r. rozpoczął edukację w szkole podstawowej w Lelicach, z której został relegowany w 1905 za udział w protestach szkolnych. W 1906 r. rozpoczął naukę w nowo otwartym gimnazjum miejskim, które ukończył egzaminem dojrzałości w roku 1908 r.[2].

Studia lekarskie odbył w latach 1908–1914 na Sorbonie w Paryżu. Dyplom lekarski otrzymał w 1915 r. w Uniwersytecie Charkowskim, następnie pracował jako lekarz ziemski w Guberni Pskowskiej, a w 1921 r. podjął pracę lekarza sanitarnego w Warszawie. W latach 1922–1924 w ramach stypendium Fundacji Rockefellera studiował higienę i organizację służby zdrowia w Johns Hopkins University w Baltimore. Stopień doktora nauk medycznych otrzymał w 1928 r. w Krakowie[2]. Odtąd już na stałe związał się ze zdrowiem publicznym, medycyną społeczną i epidemiologią. Wykładał higienę w samorządzie w Wolnej Wszechnicy Polskiej w Warszawie[3].

Od 1945 r. był profesorem na Uniwersytecie Łódzkim, a od 1947 r. jako profesor zwyczajny kierował Katedrą Higieny Akademii Medycznej w Warszawie[1], której to uczelni w latach 1955–1962 był rektorem. W latach 1953–1954 sprawował funkcję dyrektora w nowo utworzonym Instytucie Doskonalenia i Specjalizacji Kadr Lekarskich w Warszawie[4]. Zajmował się badaniem stanu zdrowia mieszkańców wsi polskiej, szczególnie mazowieckiej. Sprawował wiele funkcji w organizacjach zagranicznych i krajowych. Po II wojnie światowej był współorganizatorem Światowej Organizacji Zdrowia (WHO). Jako jeden z pierwszych otrzymał w 1957 roku w Pałacu Narodów w GenewieNagrodę im. Leona Bernarda, najwyższe wyróżnienie WHO[5]. Po wojnie doprowadził do reaktywowania Polskiego Towarzystwa Higienicznego, którego prezesem był do końca życia. Od 1951 członek korespondencyjny Towarzystwa Naukowego Warszawskiego, od 1962 członek korespondencyjny Polskiej Akademii Umiejętności[6].

Od 1961 r. był członkiem Akademii Nauk Medycznych ZSRR[1], a od 1962 r. członkiem korespondentem Polskiej Akademii Nauk, gdzie przewodniczył Komitetowi Higieny. Był członkiem honorowym Towarzystwa Naukowego Płockiego. W 1964 roku otrzymał tytuł Honorowego Obywatela Miasta Płocka. Jest patronem Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego w Płocku.

Główne prace[edytuj | edytuj kod]

  • 1937: „Wieś płocka”
  • 1937: „Stan opieki lekarskiej nad ludnością wiejską”
  • 1938: „Gruźlica na wsi”
  • 1956: „Epidemiologia ogólna”

Źródło:[1].

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d Wincenty Okoń: Nowy słownik pedagogiczny. Warszawa: Wydawnictwo Akademickie „Żak”, 2001, s. 157. ISBN 83-88149-41-5.
  2. a b Dorota Cianciara, Jolanta Muszyńska, Marcin Kacprzak (1888-1968) – NON OMNIS MORIAR, „Przegląd Epidemiologiczny”, 66, 2012, s. 373-380.
  3. Wolna Wszechnica Polska. W: Szkoły wyższe Rzeczypospolitej Polskiej. Warszawa: 1930, s. 313.
  4. Dyrektorzy CMKP w latach 1953–2013
  5. Laureaci nagrody im. Leona Bernarda
  6. Reprezentanci nauk medycznych, zmarli członkowie AU w Krakowie, PAU, TNW i PAN, Katedra Historii Medycyny UJ CM
  7. Uchwała Rady Państwa z dnia 19 lipca 1955 r. o nadaniu odznaczeń państwowych (M.P. z 1955 r. nr 115, poz. 1481).
  8. Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 lipca 1951 r. o nadaniu odznaczeń państwowych (M.P. z 1951 r. nr 079, poz. 1082).
  9. Uchwała Prezydium Krajowej Rady Narodowej z dnia 19 lipca 1946 r. o odznaczeniach za zasługi położone na polu organizacji służby zdrowia w Polsce (M.P. z 1947 r. nr 11, poz. 24).