Maria Joanna Radomska

Maria Joanna Radomska
Data i miejsce urodzenia	9 grudnia 1925 ; Warszawa
Data i miejsce śmierci	23 czerwca 2012 ; Warszawa
Miejsce spoczynku	cmentarz Powązkowski w Warszawie (kw. 234–V–7)
Zawód, zajęcie	zootechnik, genetyk
Miejsce zamieszkania	Warszawa
Tytuł naukowy	profesor zwyczajny
Alma Mater	Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie
Uczelnia	Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie
Wydział	Wydział Zootechniczny
Stanowisko	rektor, dziekan
	Odznaczenia
	;
	Multimedia w Wikimedia Commons

Maria Joanna Radomska (ur. 9 grudnia 1925 w Warszawie, zm. 23 czerwca 2012 tamże^[1]) – polska przedstawicielka nauk rolniczych, zootechnik, specjalizująca się w genetyce i hodowli zwierząt, rektor Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie.

Życiorys

Urodziła się w inteligenckiej rodzinie. Siostra Hanny (1924–2005), żołnierza Armii Krajowej ps. Athos^[2]^[3].

W czasie wojny należała do Armii Krajowej do Zgrupowania Jodła „IBIS”.

W 1950 roku ukończyła studia na Wydziale Rolniczym SGGW, a od 1962 roku była pracownikiem naukowym tej uczelni. Po ukończeniu studiów rozpoczęła pracę w Rolniczym Zakładzie Doświadczalnym Siejnik na Mazurach, a później przeniosła się do Warszawy. Pracowała wówczas w Zakładzie Hodowli Doświadczalnej Zwierząt PAN, gdzie uzyskała stopień doktora nauk rolniczych. Po reorganizacji PAN-u przeniesiono ją do Zakładu Hodowli Owiec SGGW, gdzie uzyskała stopień docenta nauk rolniczych. Objęła tam również stanowisko Kierownika Zakładu Genetyki Populacji w Katedrze Ogólnej Hodowli Zwierząt SGGW. Habilitowała się 16 listopada 1964 roku na Wydziale Hodowli Zwierząt SGGW na podstawie pracy pt. Studia porównawcze nad niektórymi metodami oceny tryków na podstawie potomstwa^[4].

Był członkiem założycielem Polskiego Towarzystwa Genetycznego (1966)^[5].

W 1972 roku została profesorem SGGW. Profesorem zwyczajnym nauk rolniczych została mianowana w 1979 roku.

W latach 1966–1972 pełniła funkcję prodziekana, a następnie dziekana Wydziału Zootechnicznego. Rektorem SGGW była w latach 1981–1987. Była jedną z pierwszych w Polsce kobiet, które pełniły funkcję rektora wyższej uczelni^[6]. Wcześniej od niej rektorem została Eugenia Stołyhwowa, która w latach 1950–1955 pełniła tę funkcję w Akademii Wychowania Fizycznego im. Bronisława Czecha w Krakowie^[7].

Profesor Radomska była również działaczką opozycyjną w PRL. Należała do warszawskiego KIK-u, w listopadzie 1980 roku została członkiem Towarzystwa Kursów Naukowych, a w latach 1985–1989 była członkiem Prymasowskiej Rady Społecznej.

Zmarła w Warszawie, pochowana 29 czerwca 2012, po mszy świętej w kościele św. Katarzyny, w grobie rodzinnym na cmentarzu Powązkowskim^[8] (kwatera 234-4-7)^[3].

Publikacje

Dorobek naukowy M.J. Radomskiej to, m.in. 47 rozpraw, 13 podręczników i skryptów oraz 12 ekspertyz i prac projektowych.

Wychów jarek i tryków (1962)
Studia porównawcze nad niektórymi metodami oceny tryków na podstawie potomstwa (1964)
Podstawy chowu i żywienia zwierząt (1972, redakcja pracy zbiorowej)
Ćwiczenia z genetyki zwierząt (1974, współautor)
Metody i kierunki doskonalenia zwierząt (1975)
Podstawy zootechniki (1990, wspólnie z Aleksandrą Knothe, ISBN 83-01-09823-6)
Byłam rektorem: 1981–1987 (1994, ISBN 83-86241-25-X)
Podstawy hodowli i użytkowania zwierząt (2001, współautor, ISBN 83-7274-033-X)
Mazowieckie piaski (2007, ISBN 978-83-240-0790-5)

Odznaczenia i wyróżnienia

Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski
Krzyż Walecznych
Krzyż Partyzancki
Krzyż Armii Krajowej
Medal 10-lecia Polski Ludowej (1955)
Medal Komisji Edukacji Narodowej
Odznaka Grunwaldzka
Dama Komandorii z Gwiazdą Orderu Świętego Sylwestra nadana przez Ojca Świętego Jana Pawła II
tytuł doktora honoris causa Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego (1996)
tytuł doktora honoris causa Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie
Nagroda im. bp. Romana Andrzejewskiego, przyznana przez Radę Fundacji „Solidarna Wieś”, 2005^[9]

Źródło:^[2].

Upamiętnienie

14 października 2021 roku podczas obchodów jubileuszu 70-lecia powołania Wydziału Zootechnicznego (obecnie Wydział Hodowli, Bioinżynierii i Hodowli Zwierząt) odsłonięta została tablica pamiątkowa poświęcona prof. Marii Joannie Radomskiej, natomiast Jej imię nadano Auli I w gmachu Wydziału^[10].

Od 2024 r. Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie organizuje Konkurs im. Prof. Marii Joanny Radomskiej celem którego jest docenienie i promowanie kobiet pracujących w SGGW, które mają szczególne osiągnięcia w obszarze naukowym i organizacyjnym, a tym samym wskazywanie wzorców dobrych praktyk w zakresie rozwoju kariery naukowej^[11].

Przypisy

↑ Zmarła prof. dr hab. Maria Joanna Radomska. sggw.pl, 2012-06-25. [dostęp 2012-06-25]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-09-20)]. (pol.).
↑ ^a ^b Maria Joanna Radomska [online], www.sejm-wielki.pl [dostęp 2026-01-28] .
↑ ^a ^b Cmentarz Stare Powązki: JOANNA DOŁĘGA KOMOROWSKA, [w:] Warszawskie Zabytkowe Pomniki Nagrobne [dostęp 2026-01-28] .
↑ Ministerstwo Oświaty i Szkolnictwa Wyższego, Katalog rozpraw doktorskich i habilitacyjnych 1965, Warszawa–Poznań: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1967, s. 576 .
↑ Historia – Polskie Towarzystwo Genetyczne [online] [dostęp 2026-01-27] .
↑ Równolegle z kadencją rektorską Radomskiej miała swoją kadencję Danuta Michałowska w PWST w Krakowie.
↑ Eugenia Stołyhwowa – Gdy nauka jest kobietą [online] [dostęp 2020-03-18] (pol.).
↑ Nekrolog na stronie "Gazety Wyborczej". [dostęp 2012-06-30]. (pol.).
↑ Prof. Maria J. Radomska - Fundacja Solidarna Wieś [online] [dostęp 2026-01-28] .
↑ Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie - Prof. dr hab. Maria Joanna Radomska - biografia [online], Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie [dostęp 2026-01-28] .
↑ Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie - Konkurs im. Prof. Marii Joanny Radomskiej [online], Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie [dostęp 2026-01-28] .

Bibliografia

Encyklopedia Warszawy z 1994.
KIK - Warszawa: skład Zarządu [1].

Linki zewnętrzne

Nota biograficzna na stronie SGGW. sggw.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2010-12-31)].
Prof. zw. dr hab. Maria Joanna Radomska, [w:] archiwalna baza „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI PIB) [dostęp 2010-09-19] .

[1] Zmarła prof. dr hab. Maria Joanna Radomska. sggw.pl, 2012-06-25. [dostęp 2012-06-25]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-09-20)]. (pol.).

[:0-2] Maria Joanna Radomska [online], www.sejm-wielki.pl [dostęp 2026-01-28] .

[:1-3] Cmentarz Stare Powązki: JOANNA DOŁĘGA KOMOROWSKA, [w:] Warszawskie Zabytkowe Pomniki Nagrobne [dostęp 2026-01-28] .

[4] Ministerstwo Oświaty i Szkolnictwa Wyższego, Katalog rozpraw doktorskich i habilitacyjnych 1965, Warszawa–Poznań: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1967, s. 576 .

[5] Historia – Polskie Towarzystwo Genetyczne [online] [dostęp 2026-01-27] .

[6] Równolegle z kadencją rektorską Radomskiej miała swoją kadencję Danuta Michałowska w PWST w Krakowie.

[7] Eugenia Stołyhwowa – Gdy nauka jest kobietą [online] [dostęp 2020-03-18] (pol.).

[8] Nekrolog na stronie "Gazety Wyborczej". [dostęp 2012-06-30]. (pol.).

[9] Prof. Maria J. Radomska - Fundacja Solidarna Wieś [online] [dostęp 2026-01-28] .

[10] Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie - Prof. dr hab. Maria Joanna Radomska - biografia [online], Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie [dostęp 2026-01-28] .

[11] Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie - Konkurs im. Prof. Marii Joanny Radomskiej [online], Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie [dostęp 2026-01-28] .

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

Dyrektorzy SA/IA (1816–1831, 1836–1840)	Jerzy Beniamin Flatt (1816–1831) Michał Oczapowski (1836–1840)
Dyrektorzy IGWiL (1840–1861)	Michał Oczapowski (1840–1853) Seweryn Zdzitowiecki (1853–1859) Stanisław Przystański (1859–1861)
Dyrektorzy IPiR-L (1862–1869)	Dominik Okiński (1862–1865) Antoni Zieliński (1865–1869)
Dyrektorzy IGWiL (1869–1914)	Wasilij Dokuczajew (1892–1895) Aleksiej Potylicyn (1895–1900) Władimir Bielajew (1901–1902) Piotr Budrin (1902–1905) Aleksandr Skworcow (1905–1907) Anton Sanocki (1907–1911) Iwan Kaługin (1911–1914)
Rektorzy SGGW (od 1918)	Józef Mikułowski-Pomorski (1918–1920) Tadeusz Miłobędzki (1920–1921) Stefan Biedrzycki (1921–1922) Wacław Dąbrowski (1922–1923) Jan Sosnowski (1923–1925) Zdzisław Ludkiewicz (1925–1926) Władysław Grabski (1926–1928) Józef Mikułowski-Pomorski (1928–1929) Stefan Biedrzycki (1929–1932) Jan Sosnowski (1932–1933) Marian Górski (1933–1936) Jan Miklaszewski (1936–1944) Franciszek Staff (1944–1947) Marian Górski (1947–1949) Antoni Kleszczycki (1949–1955) Kazimierz Krysiak (1955–1962) Antoni Kleszczycki (1962–1969) Zbigniew Muszyński (1969–1975) Henryk Jasiorowski (1975–1981) Maria Joanna Radomska (1981–1987) Wiesław Barej (1987–1990) Jan Górecki (1990–1996) Włodzimierz Kluciński (1996–2002) Tomasz Borecki (2002–2008) Alojzy Szymański (2008–2016) Wiesław Bielawski (2016–2020) Michał Zasada (od 2020)