Mark I

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy brytyjskiego czołgu Mark I. Zobacz też: inne znaczenia słowa „Mark”.
Mark I
Mark I
Dane podstawowe
Państwo  Wielka Brytania
Typ pojazdu Czołg
Trakcja gąsienicowa
Załoga 8
Historia
Prototypy 1916
Produkcja 19161918
Egzemplarze 150
Dane techniczne
Silnik 1 silnik gaźnikowy, 6-cylindrowy Daimler o mocy 105 KM
Transmisja mechaniczna
Pancerz grubość: 6–12 mm
Długość 7,93 m
9,90 m (z kołem sterowniczym)
Szerokość 4,19 m
Wysokość 2,45 m
Masa 28 ton (własna)
Osiągi
Prędkość 6 km/h (po drodze)
Zasięg 30 km (po drodze)
Dane operacyjne
Uzbrojenie
Wersja męska
2 armaty kalibru 57 mm
3 karabiny maszynowe Hotchkiss
Wersja żeńska
5 ciężkich karabinów maszynowych
Użytkownicy
Wielka Brytania

Mark Ibrytyjski czołg z okresu I wojny światowej, którego prototypem był Little Willie.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Po udanych próbach terenowych w styczniu i lutym 1916, które wykazały, że Mark I sprawnie pokonywał 2,5 metrowe okopy i zasieki z drutu kolczastego, pojazd został skierowany do produkcji. Angielska nazwa czołgu – Tank oznaczająca zbiornik, została użyta, aby zmylić wywiad wroga. Dodatkowo zakamuflowano przedsięwzięcie, twierdząc oficjalnie, że zakłady produkują zbiorniki na zamówienie Rosji.

W sumie wyprodukowano 150 czołgów Mark I w wersji „żeńskiej” (wyposażone w 5 ciężkich karabinów maszynowych) i „męskiej” (wyposażone w 2 armaty kalibru 57 mm i 3 karabiny maszynowe umieszczone w sponsonach). Największą wadą czołgu była jego awaryjność – po kilku godzinach walki pojazd nadawał się do kapitalnego przeglądu. Dodatkowo odczuwalny dla załogi był brak amortyzacji, wyciszenia oraz skutecznej wentylacji[1].

Na podstawie czołgu Mark I skonstruowano brytyjskie samobieżne działo polowe Gun Carrier Mark I, które weszło do służby w 1917.

Zastosowanie bojowe[edytuj | edytuj kod]

15 września 1916, 49 czołgów Mark I miało wspomagać atak piechoty brytyjskiej w bitwie nad Sommą. Na linię frontu dotarły tylko 32 czołgi, z czego 5 ugrzęzło w podmokłym terenie, a 9 uległo awarii. Pozostałe 18 wozów nie odegrało decydującej roli w przebiegu walk. Atakowały w znacznym rozproszeniu (w grupach po dwa, trzy wozy) na nieprzyjaznym terenie, pomimo to były zaskoczeniem dla Niemców. Użycie ich zaowocowało znacznym zmniejszeniem strat. 17 września w sztabie brytyjskiego dowódcy, generała Douglasa Haiga, znaleźli się: pułkownik Ernest Swinton i porucznik Albert Gerald Stern, obaj zaangażowani w rozwój broni pancernej. Generał Haig był jednak sceptycznie nastawiony do nowego wynalazku i nie spowodował szerszego i bardziej celowego wykorzystania czołgów. Okazało się to błędem, ponieważ ich pojawienie się na linii frontu zaskoczyło Niemców w równym stopniu, jak generała Haiga ich skuteczność. Gdy okazało się, że czołgi zrobiły we froncie wyrwę o szerokości kilkunastu kilometrów i głębokości kilkudziesięciu, wojska Brytyjskiego Korpusu Ekspedycyjnego nie mogły wykorzystać powodzenia, ponieważ zaopatrzenie pozostało daleko w tyle i czołgi z braku amunicji wycofano na tyły.

Czołg Mark I „męski” 25 września 1916. Kształt romboidalny pozwalał łatwiej pokonywać przeszkody i okopy. W późniejszych wersjach usunięte zostały koła z tyłu. Siatka na szczycie czołgu miała za zadanie odbijać granaty

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]