Marta Lipińska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Marta Lipińska-Englert
Ilustracja
W roli Alicji w Odwrocie Williama Nicholsona w reżyserii Macieja Englerta
Data i miejsce urodzenia 14 maja 1940
Borysław
Zawód aktorka
Współmałżonek Maciej Englert
Lata aktywności od 1962
Zespół artystyczny
Teatr Współczesny w Warszawie
Odznaczenia
Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi Złoty Medal Zasłużony Kulturze Gloria Artis

Marta Lipińska (ur. 14 maja 1940 w Borysławiu) – polska aktorka teatralna, radiowa, filmowa i telewizyjna.

Życiorys[edytuj]

Ukończyła Liceum Ogólnokształcące im. Królowej Jadwigi w Warszawie. W roku 1962 została absolwentką Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej w Warszawie. W trakcie studiów była asystentką Jerzego Kreczmara[1]. Zaraz po studiach otrzymała angaż w Teatrze Współczesnym w Warszawie, gdzie już za debiutancką rolę Iriny w spektaklu Trzy siostry Czechowa w reżyserii Erwina Axera, po premierze 22 lutego 1963 roku, została wyróżniona nagrodą dla młodych aktorów na Festiwalu w Katowicach. Występowała także w warszawskim Teatrze Scena Prezentacje (1991–1993).

Jeszcze jako studentka szkoły teatralnej debiutowała w filmie rolą nieszczęśliwej ofiary pseudolekarza i hochsztaplerki udającej medium u Stanisława Różewicza w Głosie z tamtego świata (1962). Potem raz jeszcze pojawiła się u Różewicza w filmie Piekło i niebo (1966). Dwukrotnie wystąpiła w filmach Tadeusza Konwickiego: Salto (1965) w roli intrygującej Heleny i Dolina Issy (1982) jako Tekla Dilbinowa z Surkontów. Szerokiej widowni stała się znana z ról w filmach i serialach będących adaptacjami dzieł literackich. Wystąpiła między innymi jako pani Helena Stawska w serialu Lalka (1977) oraz jako znerwicowana, ale pełna wyższych aspiracji żona właściciela majątku ziemskiego w serialu i filmie kinowym Nad Niemnem (1986). W sitcomie Miodowe lata (1998–2003) zagrała złośliwą teściową Zofię, matkę Aliny. W filmach na podstawie scenariusza Katarzyny GrocholiNigdy w życiu! (2004) i Ja wam pokażę! (2005) – Marta Lipińska i Krzysztof Kowalewski wystąpili jako rodzice Judyty.

W programie III Polskiego Radia występowała także jako naiwna Eliza, beznadziejnie zakochana w Sułku (Krzysztof Kowalewski), w cyklu słuchowisk Jacka Janczarskiego Kocham pana, panie Sułku (1973–2002).

Życie prywatne[edytuj]

Pierwszym mężem aktorki był operator filmowy Krzysztof Winiewicz[2]. Jej drugim mężem, od 1968 roku, jest aktor i reżyser teatralny Maciej Englert. Mają córkę Annę, kostiumografa, absolwentkę Akademii Sztuk Pięknych oraz syna Michała, który został operatorem filmowym.

Nagrody[edytuj]

  • 1963: FSRiR w Katowicach – nagroda dla młodych aktorów za rolę Iriny w Trzech siostrach Czechowa, reż. Erwin Axer
  • 1965: Złoty Kwiatek – nagroda studentów PW dla najlepszej aktorki roku
  • 1967: Złoty Ekran za role: tytułową w Tani Aleksieja Arbuzowa i Wiery w Miesiącu na wsi Iwana Turgieniewa w Teatrze TV
  • 1968: Nagroda Komitetu ds. PRiTV za osiągnięcia aktorskie w sztukach autorów rosyjskich i radzieckich prezentowanych przez Teatr TV
  • 1969: Srebrna Maska – nagroda w plebiscycie czytelników „Expressu Wieczornego”
  • 1969: IV miejsce w rankingu najlepszych aktorów teatru telewizyjnego „Panoramy Północy”
  • 1970: Srebrna Maska – nagroda w plebiscycie czytelników „Expressu Wieczornego”
  • 1987: Nagroda Prezydenta M. St. Warszawy za rolę Żony w sztuce Marka Koterskiego Życie wewnętrzne w reżyserii autora
  • 1993: XXXII Rzeszowskie Spotkania Teatralne – Nagroda Publiczności za rolę Matki Laurencji w sztuce Hughe'a Whitmore’a Najlepsi z przyjaciół w reżyserii Macieja Englerta
  • 1995: Nagroda Publiczności Festiwalu Sztuk Przyjemnych w Łodzi dla Najlepszej Aktorki za rolę Dotty Otley w sztuce Michael Frayna Czego nie widać, w reżyserii Macieja Englerta
  • 2001: nominacja do Feliksów Warszawskich za rolę Alicji w Odwrocie Williama Nicholsona za sezon 2000/2001 w kategorii za najlepszą pierwszoplanową rolę kobiecą
  • 2001: XL Rzeszowskie Spotkania Teatralne – nagroda w plebiscycie publiczności za najlepszą rolę kobiecą (Alicja w Odwrocie Williama Nicholsona, w reż. Macieja Englerta
  • 2002: Nagroda Publiczności VIII Festiwalu Sztuk Przyjemnych w Łodzi dla Najlepszej Aktorki za rolę Alicji w sztuce Williama Nicholsona Odwrót w reżyserii Macieja Englerta
  • 2004: Promenada Gwiazd w Międzyzdrojach – odciśnięcie dłoni
  • 2004: Nagroda Publiczności dla Najlepszej Aktorki na Festiwalu Sztuk Przyjemnych i Nieprzyjemnych w Łodzi za rolę Betty Namiętnej kobiecie Kay Mellor w reż. Macieja Englerta
  • 2005: Wielki Splendor[3] – nagroda za wybitne role w Teatrze Polskiego Radia

Odznaczenia[edytuj]

Filmografia[edytuj]

Przypisy

  1. Teatr w Polsce - polski wortal teatralny, www.e-teatr.pl [dostęp 2016-09-04].
  2. Tygodnik Życie na Gorąco nr 43, 22 października 2015, s. 35
  3. Wielki Splendor - nagrody Teatru Polskiego Radia wręczone. prsa.pl, 2008-12-01. [dostęp 2010-12-06].
  4. Glorie Artis dla aktorów (pol.). mkidn.gov.pl, 15 lutego 2010. [dostęp 17 lutego 2010].

Linki zewnętrzne[edytuj]