Mazańcowice

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Mazańcowice
Herb
Herb Mazańcowic
Kościół św. Marii Magdaleny w Mazańcowicach
Kościół św. Marii Magdaleny w Mazańcowicach
Państwo  Polska
Województwo śląskie
Powiat bielski
Gmina Jasienica
Liczba ludności (2009) 3401
Strefa numeracyjna (+48) 033
Kod pocztowy 43-391[1]
Tablice rejestracyjne SBI
SIMC 0054898
Położenie wsi
Położenie wsi
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
Mazańcowice
Mazańcowice
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Mazańcowice
Mazańcowice
Ziemia49°51′31″N 18°58′37″E/49,858611 18,976944
Strona internetowa miejscowości

Mazańcowice (cz. Mazančovice, niem. Matzdorf) – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie bielskim, w gminie Jasienica, na Śląsku Cieszyńskim. Powierzchnia sołectwa wynosi 818 ha, a liczba ludności 3401[2], co daje gęstość zaludnienia równą 415,8 os./km².

Nazwa[edytuj]

Nazwa miejscowości jest patronimiczna pochodząca od imnienia Mazaniec (Mazanek). Występowała również w postaci Mazankowice (np. 1679). Niemiecka nazwa Mazanczendorff (Mazanzendorf) pojawiła się w 1452, później przekształciła się w w Matzdorf (1566), występowała obok polskiej nazwy[3].

Geografia[edytuj]

Miejscowość położona jest na Pogórzu Śląskim, nad rzeką Wapienicą. Od strony północnej sąsiaduje z Ligotą i Czechowicami-Dziedzicami, od strony zachodniej i południowej z Bielskiem-Białą (z Komorowicami Śląskimi na wschodzie i Starym Bielskiem na południu), od południowego zachodu z Jasienicą, a od zachodu z Międzyrzeczem Dolnym.

Integralne części wsi Mazańcowice[4][5]
SIMC Nazwa Rodzaj
0054906 Bałkan część wsi
054912 Buczyna część wsi
0054929 Dół część wsi
0054935 Kępa część wsi
0054941 Kopiec część wsi
0054958 Krzywa część wsi
0054964 Lipnik część wsi
0054970 Osiedle część wsi
0054987 Pustki część wsi
0054993 Stawy część wsi
0055001 Zawiście część wsi

Historia[edytuj]

Miejscowość po raz pierwszy wzmiankowana została w łacińskim dokumencie Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis (pol. Księga uposażeń biskupstwa wrocławskiego), spisanej za czasów biskupa Henryka z Wierzbna ok. 1305 w szeregu wsi zobowiązanych do płacenia dziesięciny biskupstwu we Wrocławiu, w postaci item in Mansanczovicz[6][7][8]. Zapis ten (brak określenia liczby łanów, z których będzie płacony podatek) wskazuje, że wieś była w początkowej fazie powstawania (na tzw. surowym korzeniu), co wiąże się z przeprowadzaną pod koniec XIII wieku na terytorium późniejszego Górnego Śląska wielką akcją osadniczą (tzw. łanowo-czynszową). Wieś politycznie znajdowała się wówczas w granicach utworzonego w 1290 piastowskiego (polskiego) księstwa cieszyńskiego, będącego od 1327 lennem Królestwa Czech, a od 1526 roku w wyniku objęcia tronu czeskiego przez Habsburgów wraz z regionem aż do 1918 roku w monarchii Habsburgów (potocznie Austrii).

Od 1785 roku działała tu katolicka szkoła ludowa, a od 1794 ewangelicka[9].

Według austriackiego spisu ludności z 1900 w 191 budynkach na obszarze 821 hektarów mieszkało 1621 osób, co dawało gęstość zaludnienia równą 197,4 os./km². 1092 (67,4%) mieszkańców było katolikami, 511 (31,5%) ewangelikami a 18 (1,1%) wyznawcami judaizmu, 1312 (94%) było polsko-, 93 (5,7%) niemiecko-, a 3 czeskojęzycznymi[10]. Do 1910 roku liczba mieszkańców spadła do 1583 osób[11].

W latach 1975-1998 miejscowość położona była w województwie bielskim.

Szkolnictwo[edytuj]

W Mazańcowicach istnieje szkoła podstawowa i gimnazjum, do którego uczęszcza również młodzież z Międzyrzecza Dolnego i Górnego.

Religia[edytuj]

Na terenie wsi działalność duszpasterską prowadzą następujące kościoły:

Transport i komunikacja[edytuj]

Przez miejscowość przebiega droga ekspresowa S52 (Bielsko-BiałaCieszyn).

Do wsi kursują autobusy linii nr 25, 33 i 51 (linia nr 25 i 51 wybranymi kursami dojeżdża do przystanku Mazańcowice Ośrodek Zdrowia) firmy MZK Bielsko-Biała. Przez Mazańcowice kursuje autobus linii nr X firmy PKM Czechowice-Dziedzice.

Turystyka[edytuj]

Przez miejscowość przechodzi Międzynarodowy Szlak Rowerowy Greenways Kraków – Morawy – Wiedeń.

Przypisy

  1. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. [dostęp 2014–03–09]. s. według wyboru.
  2. Gmina Jasienica: Sołectwo Mazańcowice. W: jasienica.pl [on-line]. [dostęp 2010-12-01].
  3. Robert Mrózek: Nazwy miejscowe dawnego Śląska Cieszyńskiego. Katowice: Uniwersytet Śląski w Katowicach, 1984, s. 115. ISBN 82-00-00622-2 (formalnie błędny numer ISBN).
  4. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz. U. z 2013 r. poz. 200)
  5. TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 18.11.2015].
  6. Śląsk Cieszyński w średniowieczu (do 1528). Idzi Panic (redakcja). Cieszyn: Starostwo Powiatowe w Cieszynie, 2010, s. 296. ISBN 978-83-926929-3-5.
  7. Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis online
  8. H. Markgraf, J. W. Schulte, "Codex Diplomaticus Silesiae T.14 Liber Fundationis Episcopatus Vratislaviensis", Breslau 1889
  9. Stosunki szkolne w księstwie cieszyńskiem przed 1848,"Gwiazdka Cieszyńska"; 1901, nr. 29.
  10. Gemeindelexikon der im Reichsrate vertretenen Königreiche und Länder, bearbeitet auf Grund der Ergebnisse der Volkszählung vom 31. Dezember 1900, XI. Schlesien. Wien: 1906.
  11. Ludwig Patryn (ed): Die Ergebnisse der Volkszählung vom 31. Dezember 1910 in Schlesien. Troppau: 1912.

Bibliografia[edytuj]

  • Jan Halas: Dzieje Mazańcowic. 2001.