Order Narodowy Zasługi

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Order Narodowy Zasługi
Ordre national du Mérite
Awers
Awers odznaki I klasy na wielkiej wstędze
Awers
Awers odznaki III klasy na wstędze
Awers
Awers odznaki IV klasy na wstążce z rozetką
Awers
Awers odznaki V klasy na wstążce
Rewers
Rewers odznaki III klasy
Gwiazda
Gwiazda I klasy
Gwiazda
Gwiazda II klasy
Baretka
Baretka ogólna
Ustanowiono 3 grudnia 1963
Powyżej Medal Wojskowy
Poniżej Krzyż Wojenny
Projektant Max Leognany

Order Narodowy Zasługi (fr. Ordre national du Mérite) – francuski order ustanowiony 3 grudnia 1963 przez prezydenta Charles’a de Gaulle’a[1].

Historia[edytuj]

Ustanowienie orderu nastąpiło w wyniku zmiany systemu francuskich odznaczeń państwowych. Ordre national du Mérite zastąpił szesnaście odznaczeń resortowych i kolonialnych, jako wyższe od nich rangą odznaczenie państwowe[2][a], jako czwarte w kolejności starszeństwa spośród wszystkich francuskich odznaczeń, za Medalem Wojskowym (w kategorii cywilnej niższy rangą jedynie od Orderu Legii Honorowej), a przed Krzyżem Wojennym (w kategorii cywilnej – przed resortowym Orderem Palm Akademickich)[3].

Order Narodowy Zasługi jest nadawany zarówno obywatelom Francji, jak innych państw za wybitne zasługi (mérites distingués) cywilne i wojskowe[4], mające jednak mniejszą rangę niż zasługi znamienite (mérites éminents), za które przyznawana jest Legia Honorowa[5].

Prezydent Republiki Francuskiej, będący z urzędu jego Wielkim Mistrzem i odznaczonym Krzyżem Wielkim, na posiedzeniu kapituły orderu (kapituła powoływana jest na dwuletnie kadencje z możliwością przedłużenia w składzie: przewodniczący–kanclerz, dziewięciu członków minimum w randze Komandora, jeden Oficer i jeden Kawaler) nadaje order na wniosek rady ministrów. Każdy premier Francji jest odznaczany od 24 grudnia 1974 Krzyżem Wielkim po sześciu miesiącach sprawowania urzędu. Kanclerz Orderu Legii Honorowej jest z urzędu Kanclerzem Orderu Narodowego Zasługi odznaczonym Krzyżem Wielkim[1].

Dotychczas odznaczono ponad 300 tys. osób (średnia wieku – 54 lata), z czego 187 tys. obecnie żyjących. Orderem nagradza się 4800 osób rocznie, 80% odznaczonych jest V klasą[4].

Projektantem insygniów orderu był rzeźbiarz i medalier – Max Leognany[1].

Klasy orderu[edytuj]

Ordre national du Mérite dzieli się na pięć klas[1]:

  • I klasa – Krzyż Wielki (Grand-croix) – order zawieszony jest na wielkiej wstędze, noszonej na prawym ramieniu, oraz gwiazda na lewej stronie piersi
  • II klasa – Wielki Oficer (Grand officier) – order zawieszony jest na wstążce z rozetką, noszony na lewej stronie piersi wraz z gwiazdą na prawej stronie piersi
  • III klasa – Komandor (Commandeur) – order zawieszony jest na wstędze, noszonej na szyi
  • IV klasa – Oficer (Officier) – order zawieszony jest na wstążce z rozetką, noszony na lewej stronie piersi
  • V klasa – Kawaler (Chevalier) – order zwieszony jest na wstążce, noszony na lewej stronie piersi

Insygnia[edytuj]

Oznakę orderu stanowi pozłacana (srebrna w stopniu kawalerskim) gwiazda o sześciu maltańskich ramionach, emaliowanych na niebiesko i połączonych liśćmi laurowymi. Na środku awersu gwiazdy umieszczony jest okrągły medalion z profilem Marianny, otoczonym napisem: „République Française”. Na rewersie medalionu znajdują się skrzyżowane flagi Francji oraz nazwa orderu i data jego ustanowienia. Oznaka jest zawieszona na owalnej zawieszce w kształcie wieńca laurowego[1].

Gwiazda orderowa jest dwunastopromienna i pozłacana (Krzyż Wielki) lub srebrna (Wielki Oficer). Na centralnie umieszczonym medalionie znajduje się profil Marianny, otoczony emaliowanym na niebiesko pierścieniem (z francuską nazwą państwa i orderu), z wieńcem laurowym wokoło[1].

Wielkie wstęgi, wstęgi oraz wstążki orderowe są koloru niebieskiego. Wstążka klasy oficerskiej jest uzupełniona rozetką[1].

Sposoby noszenia poszczególnych klas Orderu Narodowego Zasługi

Wear of the National Order of Merit of France.gif

Baretki Orderu Narodowego Zasługi
Ordre national du Merite Chevalier ribbon.svg
Kawaler
Ordre national du Merite Officier ribbon.svg
Oficer
Ordre national du Merite Commandeur ribbon.svg
Komandor
Ordre national du Merite GO ribbon.svg
Wielki Oficer
Ordre national du Merite GC ribbon.svg
Krzyż Wielki

Odznaczeni[edytuj]

 Z tym tematem związana jest kategoria: Odznaczeni Orderem Narodowym Zasługi (Francja).
 Z tym tematem związana jest kategoria: Polacy odznaczeni Orderem Narodowym Zasługi (Francja).
Premierzy Francji odznaczeni Krzyżem Wielkim[1]

Uwagi

  1. Odznaczenia zastąpione Orderem Narodowym Zasługi (z datami ustanowienia):
    Ordery resortowe
    Ordery kolonialne

Przypisy

  1. a b c d e f g h Marc Champenois: L’Ordre national du Mérite (fr.). W: Les décorations Francaises [on-line]. france-phaleristique.com. [dostęp 2015-11-05].
  2. Décret n°63-1196 du 3 décembre 1963 portant création d'un ordre national du Mérite (fr.). legifrance.gouv.fr. [dostęp 2015-11-05].
  3. Liste des décorations officielles françaises susceptibles d'être portées. prestige-et-tradition.fr, 15 lipca 2010.
  4. a b L'ordre national du Mérite (fr.). W: Les décorations françaises [on-line]. legiondhonneur.fr. [dostęp 2016-11-17].
  5. Ordre de la Légion d'honneur. Critères d'attribution (fr.). W: Les décorations françaises [on-line]. legiondhonneur.fr. [dostęp 2016-11-17].

Bibliografia[edytuj]