Lionel Jospin

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Lionel Jospin
Lionel Jospin, mai 2014, Rennes, France (cropped).jpg
Data i miejsce urodzenia 12 lipca 1937
Meudon
Premier Francji
Okres od 3 czerwca 1997
do 6 maja 2002
Przynależność polityczna Partia Socjalistyczna
Poprzednik Alain Juppé
Następca Jean-Pierre Raffarin
Lionel Jospin signature.jpg

Lionel Jospin (wym. [ljɔnɛl ʒɔspɛ̃]; ur. 12 lipca 1937 w Meudon[1]) – francuski polityk, parlamentarzysta krajowy, eurodeputowany II kadencji, minister, dwukrotnie pierwszy sekretarz Partii Socjalistycznej (1981–1988, 1995–1997), od 1997 do 2002 premier Francji, kandydat na urząd prezydenta Francji w 1995 i 2002.

Życiorys[edytuj]

Kształcił się w Instytucie Nauk Politycznych w Paryżu oraz w École nationale d’administration. W latach 1965–1970 pracował w ministerstwie spraw zagranicznych, zajmując się kwestiami współpracy zagranicznej. Od 1970 do 1981 pracował jako wykładowca ekonomii na Université Paris XI[2].

Działał m.in. w trockistowskim ugrupowaniu OCI[3], w 1971 dołączył do Partii Socjalistycznej. W 1973 został członkiem biura wykonawczego, obejmując funkcję jednego z sekretarzy krajowych, pełnił ją do 1981 (odpowiadając za rożne działy). W latach 1977–1986 zasiadał w paryskiej radzie miejskiej[2].

W 1981 został pierwszym sekretarzem Partii Socjalistycznej, zastępując wybranego na urząd prezydenta François Mitterranda. Ugrupowanie kierował do 1988[4]. W latach 1981–1988 był również posłem doZgromadzenia Narodowego, początkowo reprezentował Paryż, a od 1986 Górną Garonnę[5]. Od 1984 do 1988 sprawował mandat eurodeputowanego II kadencji[1].

W 1988 zrezygnował z obu mandatów poselskich (w parlamencie krajowym i w PE) w związku z powołaniem w skład rządu. W maju tegoż roku został ministrem stanu oraz ministrem edukacji narodowej, nauki i sportu w pierwszym rządzie Michela Rocarda. W jego drugim gabinecie od czerwca 1988 otrzymał zbliżony zakres obowiązków (z wyjątkiem nauki, w miejsce której przydzielono mu sprawy młodzieży). Pozostał także w utworzonym w maju 1991 rządzie Édith Cresson, w którym do kwietnia 1992 sprawował urząd ministra stanu i ministra edukacji narodowej[5]. Działał w dalszym ciągu w samorządzie jako radny departamentu Górna Garonna (1988–2002) i regionu Midi-Pireneje (1992–1997)[2]. W 1993 przegrał w swoim okręgu wybory parlamentarne z kandydatem centrystów i gaullistów Jeanem-Pierre Bastianim[6].

W 1995 był kandydatem socjalistów w wyborach prezydenckich. W pierwszej turze uzyskał najwięcej głosów (23,3%). Zwycięzcą wyborów okazał się jednak Jacques Chirac, przedstawiciel Zgromadzenia na rzecz Republiki, którego poparło w drugiej turze 52,6% głosujących[7]. Pomimo porażki Lionel Jospin awansował w partyjnej strukturze – w tym samym roku objął ponownie funkcję pierwszego sekretarza PS, stanowisko to zajmował do 1997[2]. W wyborach parlamentarnych w 1997 ponownie został wybrany do niższej izby francuskiego parlamentu[5], a socjaliści i ich sojusznicy (w tym komuniści i zieloni) uzyskali większość w Zgromadzeniu Narodowym XI kadencji.

3 czerwca 1997 Lionel Jospin objął urząd premiera Francji[8]. Jego lewicowy rząd funkcjonował w ramach koabitacji z centroprawicowym prezydentem[3]. Jego gabinet przeprowadził reformy wprowadzające 35-godzinny tydzień pracy, zmiany w ubezpieczeniach zdrowotnych i instytucję rejestrowanych związków partnerskich. Za jego urzędowania przyjęto we Francji wspólną europejską walutę euro[3].

W 2002 ponownie kandydował w wyborach prezydenckich, zajmując w pierwszej turze głosowania trzecie miejsce z wynikiem 16,2% głosów. Wyprzedzili go ubiegający się o reelekcję Jacques Chirac (19,9%) i przywódca skrajnie prawicowego Frontu Narodowego Jean-Marie Le Pen[9]. Lionel Jospin po porażce zapowiedział swoją dymisję. Na stanowisku premiera urzędował do 6 maja 2002 – dzień po drugiej turze wyborów prezydenckich, w których ponownie zwyciężył Jacques Chirac, na czele nowego gabinetu stanął Jean-Pierre Raffarin[8].

Wycofał się z bieżącej działalności politycznej. W 2007 wsparł jednak publicznie prezydencką kandydaturę Ségolène Royal[10], a w 2012 stanął na czele powołanej przez François Hollande'a rady doradczej do spraw reformy życia publicznego[11].

W 2014 przewodniczący Zgromadzenia Narodowego Claude Bartolone powołał go w skład Rady Konstytucyjnej[2].

Odznaczenia[edytuj]

Skład rządu Lionela Jospina[edytuj]

Przypisy

  1. a b Profil na stronie Parlamentu Europejskiego. [dostęp 2016-04-13].
  2. a b c d e f Lionel Jospin (fr.). conseil-constitutionnel.fr. [dostęp 2016-04-13].
  3. a b c Lionel Jospin (fr.). gouvernement.fr. [dostęp 2016-04-13].
  4. Parti socialiste (PS): organigramme (fr.). france-politique.fr. [dostęp 2016-04-13].
  5. a b c Lionel Jospin (fr.). assemblee-nationale.fr. [dostęp 2016-04-13].
  6. Législatives 1993 (fr.). figaro.net. [dostęp 2016-04-13].
  7. Élection présidentielle 1995 (fr.). france-politique.fr. [dostęp 2016-04-13].
  8. a b c Présidents de la République et Gouvernements sous la Ve (fr.). assemblee-nationale.fr. [dostęp 2016-04-13].
  9. Élection présidentielle 2002 (fr.). france-politique.fr. [dostęp 2016-04-13].
  10. Lionel Jospin rejoint l'équipe de Ségolène Royal (fr.). liberation.fr, 22 lutego 2007. [dostęp 2016-04-13].
  11. Jospin présidera la commission sur la moralisation de la vie politique (fr.). liberation.fr, 14 lipca 2012. [dostęp 2016-04-13].
  12. Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 12 maja 2000 r. o nadaniu orderów (M.P. z 2000 r. Nr 23, poz. 477).