Niebuszewo-Bolinko
jednostka pomocnicza Szczecina | |
![]() ul. Słowackiego, ul. Naruszewicza, Muzeum Techniki i Komunikacji, ul. Krasińskiego | |
Państwo | |
---|---|
Województwo | |
Miasto | |
Dzielnica | |
W granicach Szczecina |
1 września 1859 |
Powierzchnia |
1,79[1] km² |
Populacja (2022) • liczba ludności |
|
• gęstość |
10 623[1] os./km² |
Strefa numeracyjna |
91 |
Tablice rejestracyjne |
ZS |
Plan osiedla Niebuszewo-Bolinko![]() | |
Położenie na mapie Szczecina![]() | |
53°26′43,44″N 14°32′47,04″E/53,445400 14,546400 | |
Strona internetowa |
Niebuszewo-Bolinko – osiedle administracyjne Szczecina, będące jednostką pomocniczą miasta, położone w Śródmieściu. Według danych z 2022 r. na osiedlu mieszkało 19 016 osób[1].
Osiedle składa się z części miasta Bolinko (niem. Grünhof) oraz południowej części Niebuszewa. Na terenie Bolinka znajduje się spółdzielcze osiedle Piastowskie.
W latach 1955–1976 część obszaru dzisiejszego Niebuszewa-Bolinka zajmowało osiedle Niebuszewo I[2][3][4].
Położenie
[edytuj | edytuj kod]Graniczy z osiedlami: Niebuszewo (od północy), Drzetowo-Grabowo (od wschodu), Śródmieście-Północ (od południa), Łękno (od południowego zachodu) i Arkońskie-Niemierzyn (od północnego zachodu). Granice osiedla stanowią w przybliżeniu: ul. Pawła VI, linia kolejowa nr 406, ul. Emilii Sczanieckiej, ul. Emilii Plater, ul. Stanisława Staszica, rondo Giedroycia, północno-wschodnie ogrodzenie 109. Szpitala Wojskowego, ul. Juliusza Słowackiego.
Historia
[edytuj | edytuj kod]W połowie XIX wieku na skutek rozwoju przemysłu w Szczecinie zaczęto zabudowywać leżący wówczas poza granicami miasta rejon dzisiejszych ulic Wyzwolenia, Krasińskiego i Janosika, należący dziś do osiedla Niebuszewo-Bolinko[5]. Nowemu osiedlu nadano nazwę Grünhof (pol. Zielony Dwór). Brak organu administracyjnego doprowadził do upadku osiedla, które w 1859 roku włączono w granice miasta[6]. Po tym wydarzeniu osiedle zaczęło się rozwijać – wybudowano fabrykę maszyn do szycia i rowerów Stoewer, fabrykę asfaltu i papy, fabrykę waty, browary, gazownię miejską przy ul. Boguchwały[7]. W latach 1926–1936 w północnej części osiedla powstał zespół kilkupiętrowych, modernistycznych budynków mieszkalnych dla średniozamożnych rodzin[7][8]. W 1927 r. powstała jednotorowa uliczna pętla tramwajowa nieopodal wzniesionego w tym samym roku dworca kolejowego[9]. Znaczna część osiedla została zrujnowana w okresie II wojny światowej[7].
W 1945 na skutek niejasnej sytuacji administracyjnej Szczecina, niemieckie rodziny zaczęły z powrotem zasiedlać opustoszałe budynki osiedla. Zorganizowano własną administrację i wybrano burmistrza[8]. Po przekazaniu Szczecina administracji polskiej rozpoczęto wysiedlanie ludności niemieckiej. W jej miejsce od 1946 napływała ludność żydowska[8], której większość wyjechała ze Szczecina do 1958 roku[5]. Obszary zniszczone w czasie II wojny światowej zostały po wojnie zabudowane blokami oraz wieżowcami z wielkiej płyty – jednym z takich osiedli jest Osiedle Piastowskie wznoszące się przy ul. Ofiar Oświęcimia oraz przyległych ulicach[8]. Najwięcej przedwojennej zabudowy ocalało w północno-zachodniej części osiedla. W części południowej i wschodniej zachowało się mniej zabudowy przedwojennej, są to w większości kamienice. W 2001 roku miała miejsce przebudowa skrzyżowania ulic Staszica, Piotra Skargi, Wyzwolenia, Kołłątaja – miejsce styku ulic przebudowano na rondo, które nazwano imieniem Jerzego Giedroycia[10].
Zabudowa
[edytuj | edytuj kod]Część zachodnia osiedla jest słabo zabudowana. Na jej obszarze zlokalizowane są: Ogród Dendrologiczny im. Stefana Kownasa, park im. Jacka Karpińskiego, ROD Niemierzyn, Muzeum Techniki i Komunikacji, Technopark Pomerania.
Część centralna osiedla zabudowana jest kamienicami i blokami. W obrębie ulic: Krasińskiego, Niemcewicza, Długosza, Świętej Barbary, Kołłątaja, Naruszewicza, Ejsmonda, Reja, Heleny, Rodziewiczówny, Orzeszkowej, Asnyka, Karpińskiego, Kadłubka, Boguchwały wznoszą się modernistyczne bloki mieszkalne z lat 20. i 30. XX wieku.
Część wschodnią osiedla tworzy powojenne osiedle Piastowskie. Osiedle zlokalizowane jest w rejonie ulic: Ofiar Oświęcimia, Kazimierza Królewicza, Rynkowej, Świętego Marcina, Dembowskiego, Cegielskiego oraz Cyryla i Metodego[11].
Na terenie osiedla znajdują się m.in. następujące obiekty zabytkowe[12]:
- Muzeum Techniki i Komunikacji (dawniej zajezdnia tramwajowa Niemierzyn);
- budynek pofabryczny przy ul. Długosza 23;
- budynki fabryki Stoewera, ul. Krasińskiego 10-11;
- kościół Najświętszego Zbawiciela, ul. Słowackiego 1a;
- dworzec Szczecin Niebuszewo wraz z budynkami mieszkalnymi kolejarzy, wiatą peronową i placem przydworcowym, ul. Orzeszkowej 28, 28a, 28b;
- willa przy ul. Słowackiego 3 wraz z ogrodem;
- kamienica przy ul. Niemierzyńskiej 18a, dawna szwalnia mundurów dla motorniczych;
- szkoła przy ul. Niemierzyńskiej 17a.
-
Dworzec Szczecin Niebuszewo
-
Fabryka II, dawny budynek fabryki Stoewera
-
Budynek pofabryczny przy ul. Długosza 23
-
Willa Willy’ego Nelle przy ul. Słowackiego 3
Edukacja
[edytuj | edytuj kod]Stan z maja 2021 r.:
- Wydział Kształtowania Środowiska i Rolnictwa ZUT-u w Szczecinie, ul. Juliusza Słowackiego 7[13];
- Wydział Teologiczny Uniwersytetu Szczecińskiego, ul. Papieża Pawła VI 2[14];
- Arcybiskupie Wyższe Seminarium Duchowne, ul. Papieża Pawła VI 2[15];
- Technikum Technologii Cyfrowych, ul. Niemierzyńska 17[16];
- Technikum Elektryczno-Elektroniczne, ul. Księcia Racibora 60-61[17];
- Przedszkole Publiczne nr 64, ul. Księcia Barnima III Wielkiego 46[18];
- Szkoła Podstawowa nr 10 im. Leonida Teligi, ul. Kazimierza Królewicza 63[19];
- Szkoła Podstawowa nr 41 z Oddziałami Integracyjnymi im. Maksymiliana Golisza, ul. Świętych Cyryla i Metodego 43[20];
- Szkoła Podstawowa nr 69 im. mjr. Henryka Sucharskiego, ul. Jana Zamoyskiego 2[21];
- Przedszkole Publiczne nr 67, ul. Hipolita Cegielskiego 9[22];
- Żłobek nr 5, ul. Kazimierza Królewicza 61[23].
Kultura
[edytuj | edytuj kod]- Muzeum Techniki i Komunikacji, ul. Niemierzyńska 18a[24];
- Miejska Biblioteka Publiczna – filia nr 4, ul. Księcia Barnima II Wielkiego 25[25];
- Miejska Biblioteka Publiczna – filia nr 12, ul. Świętego Marcina 1[25].
Transport publiczny
[edytuj | edytuj kod]Przez obszar Niebuszewa-Bolinka przebiegają cztery linie tramwajowe: 2, 3, 10 oraz 12. Tramwaje linii 2 oraz 12 kończą swój bieg na jednotorowej ulicznej pętli tramwajowej „Dworzec Niebuszewo”. Oprócz tego przez teren osiedla przebiegają linie autobusowe, z których część rozpoczyna swój bieg na pętli Kołłątaja, zlokalizowanej przy rondzie Giedroycia.
W ramach projektu Szczecińskiej Kolei Metropolitalnej dworzec Szczecin Niebuszewo ma się stać stacją początkową dla linii do Gryfina, Stargardu i Goleniowa oraz stacją końcową dla linii do Polic[26][27].
Ludność
[edytuj | edytuj kod]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/pl/timeline/ejkkjelw9x68ddhqtr6ikhwj65oq3b5.png)
Źródło: Portal systemu informacji przestrzennej miasta Szczecin[1]
Wykaz ulic i placów
[edytuj | edytuj kod]Istniejące ulice i place
[edytuj | edytuj kod]Wykaz istniejących ulic i placów położonych na obszarze szczecińskiego osiedla Łękno. Nazwy niemieckie zaczerpnięto z planu miasta Szczecina z 1937 r.[28]
Nazwa | Dawne nazwy |
---|---|
Adama Asnyka | Erichstraße |
Boguchwały | Jasenitzer Straße |
Bronisławy | Weidenstraße |
Elsenstraße | |
Hipolita Cegielskiego | Albertstraße |
Cyfrowa | powstała po 1945 |
Edwarda Dembowskiego | Fabrikstraße |
Jędrzeja Moraczewskiego | |
Księdza Jana Długosza | Adolfstraße |
Juliana Ejsmonda | Lübecker Straße |
Gdyńska | Gotenhafener Straße |
rondo im. Jerzego Giedroycia | powstało po 1945 |
Heleny | Bremer Straße |
Błogosławionego Wincentego Kadłubka | Pölitzer Straße |
Zabelsdorfer Straße | |
Franciszka Karpińskiego | Kieler Straße |
Kazimierza Królewicza | Ulrichstraße |
Bławatna | |
Księdza Hugona Kołłątaja | Friedebornstraße |
Krasińskiego | Warsower Straße |
Księcia Barnima III Wielkiego | Johannisberg |
Księcia Racibora | Königgratzer Straße |
Teofila Lenartowicza | Kallmeyerstraße |
Księdza Biskupa Adama Naruszewicza | Stoewerstraße |
Nieduża | powstała po 1945 |
Juliana Ursyna Niemcewicza | Elysiumstraße |
Niemierzyńska | Nemitzer Straße |
Wilsona | |
Rewolucji Październikowej | |
skwer im. Jacka Nieżychowskiego | Schmuckplatz |
Ofiar Oświęcimia | Pölitzer Straße |
Heinrichstraße | |
Piusa XI | |
Elizy Orzeszkowej | Schwartzkopfstraße |
Papieża Pawła VI | Weg nach der Mühlenstraße |
Akademicka | |
Emilii Plater | Lange Straße |
Mikołaja Reja | Hamburger Straße |
Marii Rodziewiczówny | Königsberger Straße |
Rynkowa | Marktstraße |
Księdza Piotra Skargi | Roonstraße |
Księdza Stanisława Staszica | Grenzstraße |
rondo Sybiraków | powstało po 1945 |
Juliusza Słowackiego | Mühlenstraße |
aleja Wyzwolenia | Pölitzerstraße |
Jaromira | |
Zaciszna | Alte Roonstraße |
Jana Zamoyskiego | Messenthiner Straße |
Świętego Marcina | Martinstraße |
Świętego Łukasza | Schulgang |
Lukasstraße | |
Świętej Barbary | Dorotheenstraße |
Świętych Cyryla i Metodego | Feldstraße |
Jana Żupańskiego | Schnellstraße |
Nieistniejące ulice i place
[edytuj | edytuj kod]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/af/Former_Jana_Kantego_Street_in_Szczecin%2C_2021.jpg/220px-Former_Jana_Kantego_Street_in_Szczecin%2C_2021.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f8/Former_%C5%81%C4%99czycka_Street_in_Szczecin%2C_2021.jpg/220px-Former_%C5%81%C4%99czycka_Street_in_Szczecin%2C_2021.jpg)
Nieistniejące obecnie ulice położone były w południowo-wschodniej części osiedla.
- Gołębia (Taubenstraße) – współcześnie alejka na skwerze Jacka Nieżychowskiego i chodnik od ulicy Świętej Barbary do Hali Piastowskiej[29].
- Świętego Jana Kantego (Auguststraße) – współcześnie na jej miejscu stoi wieżowiec nr 16 przy ul. Ofiar Oświęcimia.
- Krynicka (Rosenstraße) – współcześnie chodnik między blokami przy ul. Ofiar Oświęcimia 16 i 18.
- Mała (Kurzestraße) – boczna do ulicy Świętego Łukasza[28]; współcześnie na jej miejscu znajduje się niezagospodarowany plac.
- Radłowa (Oststraße) – współcześnie chodnik przed wejściem do Szkoły Podstawowej nr 11 przy ul. Emilii Plater.
- Skośna (Linksstraße) – współcześnie teren boiska przy Internacie Zespołu Szkół Elektryczno-Elektronicznych przy ul. Księcia Racibora 60-61.
- Ślepa (Robertstraße) – łączyła ul. Cyryla i Metodego z ul. Krynicką[28]. Współcześnie na jej miejscu blok przy ul. Cyryla i Metodego 11-17.
- Łęczycka (Scholwinerstraße) – łączyła ul. Boguchwały z ul. Kadłubka[28]. Współcześnie część północna zdegradowana do roli dojazdu na podwórze bloku przy ul. Boguchwały 25-26, a południowa to dojazd na parking przychodni lekarskiej przy ul. Kadłubka.
- Nordstraße – łączyła ul. Księżnej Salomei z nieistniejącym odcinkiem ulicy 1 Maja[28]. Współcześnie północna część ulicy to droga gruntowa między ul. Emilii Plater a ul. Kazimierza Królewicza, a południowa, od ul. Emilii Plater do ul. Księżnej Salomei, to część ul. Majora Władysława Raginisa.
Samorząd mieszkańców
[edytuj | edytuj kod]Rada Osiedla Niebuszewo-Bolinko liczy 21 członków[30]. W wyborach do rad osiedli 20 maja 2007 roku udział wzięło 389 głosujących, co stanowiło frekwencję na poziomie 1,97%[31]. W wyborach do rady osiedla 13 kwietnia 2003 udział wzięło 417 głosujących, co stanowiło frekwencję 2,07%[32].
Samorząd osiedla Niebuszewo-Bolinko został ustanowiony w 1990 roku[33].
Zdjęcia
[edytuj | edytuj kod]-
Budowa osiedla mieszkaniowego na Niebuszewie-Bolinku, 1993 r.
-
Rondo im. Jerzego Giedroycia
-
Bolinko – Osiedle Piastowskie
-
Różnorodna zabudowa osiedla przy ul. Cyryla i Metodego
-
Modernistyczne bloki przy ul. Mikołaja Reja
-
Mewa srebrzysta na ulicy Boguchwały
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b c d e Osiedla – liczba mieszkańców – 2020. Portal Systemu Informacji Przestrzennej Miasta Szczecin. [dostęp 2019-04-29].
- ↑ Uchwała nr 670 Prezydium Rządu z dnia 7 października 1954 r. w sprawie podziału na dzielnice miasta Szczecina (M.P. z 1954 r. nr 111, poz. 1551).
- ↑ Uchwała nr 211 Rady Ministrów z dnia 14 października 1976 r. w sprawie utraty mocy obowiązującej niektórych aktów prawnych ogłoszonych w Monitorze Polskim (M.P. z 1976 r. nr 40, poz. 179).
- ↑ Szczecin w liczbach 1962, Szczecin: Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Szczecinie, 1962, s. 20 .
- ↑ a b Tego Szczecina już nie ma. Nietypowe dzieje Niebuszewa i Bolinka. « sedina.pl [online], sedina.pl [dostęp 2021-05-12] (pol.).
- ↑ Bolinko – Encyklopedia Pomorza Zachodniego – pomeranica.pl [online], encyklopedia.szczecin.pl [dostęp 2021-05-12] .
- ↑ a b c Tadeusz Białecki (red.), Encyklopedia Szczecina, Szczecin: Szczecińskie Towarzystwo Kultury, 2015, s. 624–625, ISBN 83-87341-45-2, OCLC 247697302 [dostęp 2021-05-12] (pol.).
- ↑ a b c d Niebuszewo – dzielnica niechciana « sedina.pl [online], sedina.pl [dostęp 2021-05-12] (pol.).
- ↑ Encyklopedia: Pętla tramwajowo-autobusowa Dworzec Niebuszewo [online], Serwis KOMIS [dostęp 2021-05-12] (pol.).
- ↑ Andrzej Kraśnicki jr., Jedno skrzyżowanie, mnóstwo wspomnień. Kto pamięta irysy od pana Łapki? Miejskie (r)ewolucje na Niebuszewie [online], szczecin.wyborcza.pl [dostęp 2021-05-12] .
- ↑ Osiedle Piastowskie – Encyklopedia Pomorza Zachodniego – pomeranica.pl [online], encyklopedia.szczecin.pl [dostęp 2021-05-12] .
- ↑ Rejestr zabytków – BIP Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Szczecinie [online], wkz.bip.alfatv.pl [dostęp 2021-05-12] .
- ↑ Kontakt [online], Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie [dostęp 2021-05-12] (pol.).
- ↑ Kontakt [online], teo.usz.edu.pl [dostęp 2021-05-12] .
- ↑ Kontakt [online], seminarium.zp.pl [dostęp 2021-05-12] .
- ↑ Kontakt :: Technikum Technologii Cyfrowych [online], technikumcyfrowe.pl [dostęp 2021-05-12] .
- ↑ Zespół Szkół Elektryczno – Elektronicznych: Kontakt, tme.szczecin.pl .
- ↑ Kontakt [online], Przedszkole Rusałka [dostęp 2021-05-12] (pol.).
- ↑ Szkoła Podstawowa nr 10 w Szczecinie [online], Szkoła Podstawowa nr 10 w Szczecinie [dostęp 2021-05-12] (pol.).
- ↑ Kontakt | Szkoła Podstawowa nr 41 z Oddziałami Integracyjnymi [online], sp41zoiszczecin.edupage.org [dostęp 2021-05-12] .
- ↑ Kontakt – Szkoła Podstawowa nr 69 im. mjr H. Sucharskiego [online], www.sp69.szczecin.pl [dostęp 2021-05-12] .
- ↑ KONTAKT – Stokrotka [online] [dostęp 2021-05-12] (pol.).
- ↑ Nabór – Szczegóły jednostki organizacyjnej [online], nabor.pcss.pl [dostęp 2021-05-12] .
- ↑ Muzeum Techniki i Komunikacji – Zajezdnia Sztuki w Szczecinie [online], muzeumtechniki.eu [dostęp 2021-05-12] .
- ↑ a b Nasze Filie – MBP Szczecin [online] [dostęp 2021-05-12] (pol.).
- ↑ Szczecin Niebuszewo [online], skm.szczecin.pl [dostęp 2021-05-12] .
- ↑ SKM Szczecin z zatwierdzonymi nazwami przystanków i stacji [schemat] [online], www.transport-publiczny.pl [dostęp 2021-05-12] (pol.).
- ↑ a b c d e Plany miast – Europa środkowa. Mapster. [dostęp 2019-08-21].
- ↑ Ulica Gołębia (Niebuszewo) – Encyklopedia Pomorza Zachodniego – pomeranica.pl [online], pomeranica.pl [dostęp 2021-05-12] .
- ↑ Członkowie Rad Osiedli – Kadencja 2007-2011 [online], Urząd Miasta Szczecin [dostęp 2010-05-07] [zarchiwizowane z adresu 2015-10-04] (pol.).
- ↑ Wybory Rad Osiedlowych 20 maja 2007 [online], Urząd Miasta Szczecin [dostęp 2010-05-07] [zarchiwizowane z adresu 2016-04-19] (pol.).
- ↑ Wybory do Rad Osiedli 13 kwietnia 2003 r. w statystyce [online], Urząd Miasta Szczecin [dostęp 2010-05-07] [zarchiwizowane z adresu 2005-03-08] (pol.).
- ↑ Uchwała Nr VIII/53/90 Rady Miejskiej w Szczecinie z dnia 28 listopada 1990 r. w sprawie utworzenia w mieście Szczecinie dzielnic i osiedli (Załącznik nr 1).