Centrum (Szczecin)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Centrum
jednostka pomocnicza Szczecina
Ilustracja
plac Grunwaldzki, plac Rodła, ulica Mazurska, plac Lotników, ulica Jagiellońska, aleja Wyzwolenia
Państwo  Polska
Województwo  zachodniopomorskie
Miasto Szczecin
Dzielnica Śródmieście
Powierzchnia 1,03[1] km²
Populacja (2018)
• liczba ludności

16 364[1]
• gęstość 15 877[1] os./km²
Nr kierunkowy 91
Tablice rejestracyjne ZS
Plan Centrum
Plan Centrum
Położenie na mapie Szczecina
Położenie na mapie
53°25′51,24″N 14°32′59,28″E/53,430900 14,549800
Strona internetowa
Portal Portal Polska

Centrumosiedle administracyjne Szczecina, będące jednostką pomocniczą miasta.

Według danych z 2018 r. w osiedlu na pobyt stały zameldowane były 16 364 osoby[1].

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Graniczy z osiedlami: Śródmieście-Północ (od północy), Stare Miasto (od wschodu), Nowe Miasto (od południa) i Śródmieście-Zachód (od południowego zachodu). Charakterystyczny dla Centrum jest gwiaździsty układ ulic z gwiaździstym placem Grunwaldzkim zainspirowanym najprawdopodobniej paryskim placem Gwiazdy (dziś noszącym imię Charles’a de Gaulle’a).

Zabudowa[edytuj | edytuj kod]

Zabudowę centrum w dużej mierze stanowią kamienice w stylu eklektycznym pochodzące z końca XIX wieku powstałe po wytyczeniu ulic i placów na terenie zajmowanym wcześniej przez pruski fort wojskowy. Zwartą zabudową kamieniczną charakteryzuje się obecnie zachodnia część osiedla, która poza niewielkimi uszkodzeniami zachowała w większości zabudowę ulic i placów. Wschodnia część osiedla bardzo mocno ucierpiała w czasie nalotów alianckich w 1944 roku; całkowicie zniszczonych zostało wiele kwartałów zabudowy – przetrwały jedynie nieliczne kamienice, np. w ciągu ulicy Rayskiego i ulicy Malczewskiego, na odcinku od pl. Grunwaldzkiego do granicy z Drzetowem-Grabowem, ocalały tylko 2 budynki (w tym kamienica przy ul. Malczewskiego 34). Częściowemu zniekształceniu uległa siatka ulic w zachodniej części – w latach 70. XX wieku wytyczono plac Rodła wraz z przebiciem ul. Piłsudskiego do ul. Matejki, poszerzono także al. Wyzwolenia. Część wschodnia to głównie budownictwo z wielkiej płyty oraz współczesne obiekty, takie jak centrum Galaxy, biurowce Oxygen i Pazim.

Przez Centrum przechodzi Miejski Szlak Turystyczny, który łączy najciekawsze zabytki Śródmieścia. W obrębie osiedla znajdują się:

Charakterystycznymi dla Centrum budynkami są: kompleks biurowy PAZIM wraz z hotelem Radisson SAS i biurowcem ZUS-u oraz centrum handlowo-rozrywkowe „Galaxy”.

Przy jednym z głównych placów Centrum, pl. Rodła znajduje się Konsulat Królestwa Danii, a przy ul. Śląskiej Konsulat Republiki Cypryjskiej.

Edukacja[edytuj | edytuj kod]

  • Akademia Sztuki (aleja Niepodległości 40)
  • Centrum Kształcenia Sportowego (ul. Mazurska 40)
  • Szczecińskie Collegium Informatyczne (ul. Mazowiecka 13)
  • Szkoła podstawowa nr 54 im. Janusza Korczaka (ul. Rayskiego 9)
  • Przedszkole niepubliczne literackie (ul. Podhalańska 6)
  • Niepubliczne przedszkole Jutrzenka (ul. Mazowiecka 2)
  • Żłobek nr 6 (ul. Mazowiecka 11 i 12)

Kultura[edytuj | edytuj kod]

  • Miejska Biblioteka Publiczna – filia nr 28 (pl. Lotników 7)
  • Miejska Biblioteka Publiczna – filia nr 20 (ul. Śląska 21)

Administracja i samorząd[edytuj | edytuj kod]

  • Rada osiedla centrum (al. Papieża Jana Pawła II 42)[2]
  • Izba Administracji Skarbowej (ul. Roosevelta 1, 2)[3]
  • Powszechny Zakład Ubezpieczeń (ul. Matejki 34)
  • Sąd Rejonowy Szczecin-Prawobrzeże i Zachód (pl. Żołnierza Polskiego 16)[4]
  • Urząd pocztowy nr 1 (al. Niepodległości 41)
  • Urząd pocztowy nr 34 (al. Wojska Polskiego 35)

Samorząd mieszkańców[edytuj | edytuj kod]

Rada Osiedla Centrum liczy 21 członków[5]. W wyborach do rad osiedli 20 maja 2007 roku udział wzięło 301 głosujących, co stanowiło frekwencję na poziomie 1,61%[6]. W wyborach do rady osiedla 13 kwietnia 2003 udział wzięło 332 głosujących, co stanowiło frekwencję 1,59%[7].

Samorząd osiedla Centrum został ustanowiony w 1990 roku[8].

Placówki dyplomatyczne[edytuj | edytuj kod]

  • Konsulat Republiki Cypryjskiej (ul. Śląska 7)
  • Konsulat Republiki Litewskiej (ul. Rayskiego 23)
  • Konsulat Królestwa Danii (ul. Piłsudskiego 1A)

Wykaz ulic i placów[edytuj | edytuj kod]

Istniejące ulice i place[edytuj | edytuj kod]

Ulica gen. Ludomiła Rayskiego
Ulica Podhalańska
Ulica Śląska
Ulica Jagiellońska
Aleja marsz. Józefa Piłsudskiego

Wykaz istniejących ulic i placów położonych na obszarze szczecińskiego osiedla Centrum. Nazwy niemieckie zaczerpnięto z planu miasta Szczecina z 1937 r.[9]

Nazwa Dawne nazwy
Edmunda Bałuki Bismarckstraße
Ledóchowskiego[10]
Obrońców Stalingradu
Bogurodzicy Greifenstraße
Borysza Giesebrechtstraße
Radomira
pl. Grunwaldzki Westend Kirchplatz
Kaiser-Wilhelm-Platz
Jagiellońska Turnerstraße
Kaszubska Elisabethstraße
Kujawska Kantstraße
Jacka Malczewskiego Birkenallee
Małopolska Augustastraße
Mazowiecka Schillerstraße
Mazurska Preußische Straße
Monte Cassino[11] Arndtstraße
Armii Czerwonej
pl. Odrodzenia Friedrich-Karl-Platz
al. Papieża Jana Pawła II Kaiser-Wilhelm-Straße
al. Jedności Narodowej
Marszałka Józefa Piłsudskiego w Szczecinie Friedrich-Karl-Straße
al. Pomorska[10]
ul. Mariana Buczka[12]
Podhalańska Fichtestraße
Gen. Ludomiła Rayskiego Kronprinzenstraße
Polonii Zagranicznej[13]
Generała Karola Świerczewskiego[14]
Franklina Delano Roosevelta Pölitzer Straße
pl. Szarych Szeregów[15] Arndtplatz
pl. Józefa Stalina[16]
pl. Sprzymierzonych[17]
pl. Konstantego Rokossowskiego[18]
pl. Włodzimierza Lenina[19]
pl. Sprzymierzonych[20]
Śląska König-Albert-Straße
Świętego Wojciecha Karkutschstraße
Wielkopolska Deutsche Straße
Stanisława Więckowskiego Alte Falkenwalder Straße
ks. Ignacego Skorupki[10]
pl. Ludwika Zamenhofa
al. Wojska Polskiego Falkenwalder Straße
pl. Żołnierza Polskiego pl. Teatralny
Königsplatz

Nieistniejące ulice i place[edytuj | edytuj kod]

Nieistniejące obecnie ulice położone były we wschodniej części współczesnego osiedla, w okolicach dzisiejszego centrum handlowego „Galaxy” oraz wieżowca Pazim.

  • ul. Cysterska (Loewestraße)
  • ul. Dobrosławy (Bugenhagenstraße)
  • ul. Leszka Białego (Giesebrechtstraße)
  • ul. Borysza (Prutzstraße; dziś nazwę ul. Borysza nosi fragment dawnej Giesebrechtstraße)

Zdjęcia[edytuj | edytuj kod]

Centrum współćześnie[edytuj | edytuj kod]

Centrum dawniej[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d Osiedla – liczba mieszkańców – 2018. Portal Systemu Informacji Przestrzennej Miasta Szczecin. [dostęp 2019-04-29].
  2. RADA OSIEDLA CENTRUM. Urząd Miasta Szczecin. [dostęp 2019-07-21].
  3. Izba Administracji Skarbowej w Szczecinie. Krajowa Administracja Skarbowa. [dostęp 2019-07-21].
  4. Sąd Rejonowy Szczecin – Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie. [dostęp 2019-07-21].
  5. Członkowie Rad Osiedli – Kadencja 2007-2011 (pol.). Urząd Miasta Szczecin. [dostęp 2010-05-07].
  6. Wybory Rad Osiedlowych 20 maja 2007 (pol.). Urząd Miasta Szczecin. [dostęp 2010-05-07].
  7. Wybory do Rad Osiedli 13 kwietnia 2003 r. w statystyce (pol.). Urząd Miasta Szczecin. [dostęp 2010-05-07].
  8. Uchwała Nr VIII/53/90 Rady Miejskiej w Szczecinie z dnia 28 listopada 1990 r. w sprawie utworzenia w mieście Szczecinie dzielnic i osiedli (Uchwała VIII/53/90 Rady Miejskiej w Szczecinie z dnia 28 listopada 1990 r. Załącznik nr 1).
  9. Plany miast – Europa środkowa. Mapster. [dostęp 2019-08-21].
  10. a b c Zmiany nazw ulic, Kurier Szczeciński nr 74 (1533) z 15 marca 1950, s. 3.
  11. Nazwę przyjęto na podstawie uchwały nr XIV/125/91 po dyskusji na sesji plenarnej Rady Miasta w dniu 27 maja 1991 roku.
  12. Nazwę zmieniono na podstawie uchwały nr XIV/125/91 po dyskusji na sesji plenarnej Rady Miasta w dniu 27 maja 1991 roku.
  13. Nazwa zmieniona Uchwałą Miejskiej Rady Narodowej Nr 112 z 9 grudnia 1947; por. Zmiany nazw ulic, Kurier Szczeciński nr 74 (1533) z 15 marca 1950.
  14. Nazwę zmieniono na podstawie uchwały Rady Miasta nr XXVIII/367/92 na posiedzeniu w dniu 27 lipca 1992 roku.
  15. Uchwała Rady Miasta nr 241/09 na XL zwyczajnej sesji Rady Miasta z dnia 23 października 2009 roku.
  16. Bursewicz Sz., Nazwy szczecińskich ulic 1945-2004. Cz.1: Do roku 1956 W: Kronika Szczecina 2003. Nr 22, s. 119–152. Szczecin 2004.
  17. Zmiany nazw ulic, Kurier Szczeciński nr 74 (1533) z 15 marca 1950, s. 3.
  18. Nazwę zmieniono na podstawie protokołu nr VI z posiedzenia plenarnego MRN w Szczecinie odbytego w dniu 31 października i 7 listopada 1956 roku.
  19. Nazwę zmieniono na podstawie protokołu nr XI z posiedzenia plenarnego Rady Miasta w Szczecinie odbytego w dniu 28 lutego 1991 roku.
  20. Nazwę przywrócono na podstawie protokołu nr XI z posiedzenia plenarnego Rady Miasta w Szczecinie odbytego w dniu 28 lutego 1991 roku.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]