Niedzica (wieś)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Niedzica
Niedzica
Państwo  Polska
Województwo małopolskie
Powiat nowotarski
Gmina Łapsze Niżne
Liczba ludności (2006) 1600
Strefa numeracyjna 18
Kod pocztowy 34-441
Tablice rejestracyjne KNT
SIMC 0443401
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Niedzica
Niedzica
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Niedzica
Niedzica
Ziemia49°24′29″N 20°18′02″E/49,408056 20,300556
Zamek w Niedzicy (2009)

Niedzica (słow. Nedeca, węg. Nedecz / Nyznecz[potrzebny przypis], niem. Netzdorf / Nisitz), wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie nowotarskim, w gminie Łapsze Niżne. Miejscowość położona jest u pd.-wsch. podnóży góry Cisówki (777 m) i Hombarku (743 m) – szczytów Pienin Spiskich.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa nowosądeckiego.

Graniczy z Czorsztynem, Starą Wsią, Łapszami Niżnymi, Niedzicą-Zamkiem i Kacwinem.

W jej okolicach znajduje się zapora wodna i Zalew Czorsztyński .

Zarys historii[edytuj]

Wieś została lokowana przez komesa spiskiego Rudgera z Tyrolu, za nadaniem króla Węgier Andrzeja II w roku 1209 i przez stulecia stanowiła część państwa węgierskiego. W latach 1320-1330 landgrafowie spiscy z rodu Berzevicsych zbudowali zamek zwany Dunajecz, mający strzec traktu handlowego łączącego Węgry z Polską, w zamku tym Zygmunt Luksemburski podpisał akt zastawu 16 miast spiskich Władysławowi Jagielle. Od XVI w. we władaniu rodziny Palocsayów Salomonów. Pierwotnie wioska była prawie wyłącznie zamieszkana przez słowacką grupę etniczną (część Austro-Węgier, w latach 1939-1945 należała do Słowacji), ale po rozpadzie Austro-Węgier została ostatecznie w 1920 r. przyznana Polsce wraz z tzw. Zamagurzem. Do 1932 przetrwały w Niedzicy szczątkowe formy pańszczyzny.

1 stycznia 2014 roku z Niedzicy wyłączono jej integralną część, przysiółek Zamek, który od tego dnia stanowi samodzielną wieś Niedzica-Zamek[1].

6 stycznia 2016 roku w miejscowości odbyło się nieformalne spotkanie przywódców partii rządzących w Polsce i na Węgrzech: Jarosława Kaczyńskiego (PiS) oraz Viktora Orbána (Fidesz)[2].

Zabytki[edytuj]

  • Kościół św. Bartłomieja z ok. 1320 r., a według podań nawet 1278 r., w którym znajdują się: polichromia z ok. 1410 r., tryptyk św. Bartłomieja (1452 r.), organy (ok. 1660 r.) oraz obraz "Męczeństwo św. Bartłomieja" (1770 r.)
  • zamek Dunajec z XIV wieku znajdujący się w miejscowości Niedzica-Zamek, nad Zbiornikiem Czorsztyńskim
  • piętrowy spichlerz z murowaną piwnicą z XVIII w., będący jedynym tego typu obiektem na całym Podtatrzu. Znajduje się na grzbiecie Tabor
  • budynek dawnej celnicy na grzbiecie Tabor
  • prywatny cmentarz Salamonów pod skałą Groby

Turystyka i rekreacja[edytuj]

Na Polanie Sosny znajdującej się pomiędzy Dunajcem a szosą w kierunku Łysej nad Dunajcem znajduje się osada turystyczna z polem namiotowym, restauracją w dawnym dworze przeniesionym tutaj z Grywałdu, dwa pensjonaty, przystań wodna z wypożyczalnią, parking i ośrodek narciarski[3].

Widok na Niedzicę i Zbiornik Czorsztyński. Widoczne zamki w Niedzicy i Czorsztynie.
Widok na Niedzicę i Zbiornik Czorsztyński. Widoczne zamki w Niedzicy i Czorsztynie.

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2013 r. w sprawie ustalenia, zmiany i zniesienia urzędowych nazw niektórych miejscowości oraz ustalenia nazwy obiektu fizjograficznego (Dz.U. z 2013 r. poz. 1629)
  2. Niedzica: zakończyło się spotkanie prezesa PiS z Wiktorem Orbanem, www.tvp.info [dostęp 2016-01-07].
  3. Józef Nyka: Pieniny. Przewodnik. Wyd. IX. Latchorzew: Wyd. Trawers, 2006. ISBN 83-915859-4-8.

Linki zewnętrzne[edytuj]