Nowa Hiszpania

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Virreinato de Nueva España
Wicekrólestwo Nowej Hiszpanii
1521/1535-1821
Flaga Nowej Hiszpanii
Godło Nowej Hiszpanii
Flaga Nowej Hiszpanii Godło Nowej Hiszpanii
Położenie Nowej Hiszpanii
Język urzędowy hiszpański
Stolica Meksyk
Ustrój polityczny monarchia
Ostatnia głowa państwa król Ferdynand VII
W jego imieniu Wicekról (ostatni) Don Juan O'Donojú
Liczba ludności (1810)
 • całkowita 
 • gęstość zaludnienia

7 657 300
osób/km²
Jednostka monetarna Peso de Oro
Data powstania 1521 (kolonia)
1535 (wicekrólestwo)
Data likwidacji 1821

Nowa Hiszpania (hiszp. Nueva España) – hiszpańska posiadłość kolonialna w Ameryce Północnej, założona w 1521 roku po zakończonym sukcesem podboju Meksyku, od 1535 roku tworząca Wicekrólestwo Nowej Hiszpanii istniejące do 1821 roku[1].

Stolicą Nowej Hiszpanii było miasto Meksyk, zdobyte przez Hiszpanów na Aztekach kilkanaście lat przed założeniem wicekrólestwa. Rządzona była najpierw przez gubernatorów, z których pierwszym był zdobywca Meksyku – Hernán Cortés, a później przez wicekrólów mianowanych przez królów Hiszpanii. Terytorium Nowej Hiszpanii zajmowało tereny współczesnego Meksyku po Kostarykę jako granicę południową, a także wszystkie należące do Hiszpanii wyspy wśród Karaibów z Kubą na czele. Na północy obejmowała Nowa Hiszpania tereny należące dziś do Stanów Zjednoczonych, a tworzące obecnie stany Kalifornia, Nevada, Utah, Kolorado, Arizona, Nowy Meksyk oraz Teksas. Oprócz tego wliczana tu była Floryda, która po traktacie paryskim z 1763 roku została oddana Wielkiej Brytanii, za co w ramach rekompensaty przyłączono do Nowej Hiszpanii część utraconej przez Francję Luizjany wraz z portem w Nowym Orleanie ustanawiając granicę między posiadłościami brytyjskimi a hiszpańskimi na rzece Missisipi. Olbrzymie te terytoria tylko nominalnie wchodziły w skład wicekrólestwa, które nie było w stanie ich efektywnie kontrolować, a które w końcu Francuzi przejęli w roku 1800 by ostatecznie sprzedać Stanom Zjednoczonym w roku 1803. Przez większość czasu płynna, północna granica Nowej Hiszpanii została ustalona ostatecznie przez Traktat Adams-Onis w 1819. Niedługo potem, w 1821 roku, Hiszpania straciła większość terytorium wicekrólestwa, z wyjątkiem Kuby, Filipin oraz Puerto Rico, kiedy uznała niezależność Meksyku w chwili zakończenia meksykańskiej wojny o niepodległość. Administracji Wicekrólestwa Nowej Hiszpanii podlegały też Filipiny i inne, mniejsze posiadłości pacyficzne Hiszpanii.

W skład Nowej Hiszpanii wchodziły regiony autonomiczne: Nueva Extremadura, Nueva Galicia, Nueva Vizcaya oraz Nuevo Santander.

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Mexico (ang.). World Statesmen. [dostęp 2013-02-20].