Papuasi

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Papuasi
tradycyjne tańce papuaskie

Papuasi (indonez./malajski papuwa „kędzierzawy”[1][2][a]) – autochtoniczna ludność Nowej Gwinei i pobliskich wysp, liczebność: ok. 4,8 milionów[1], pierwotna kultura materialna (przed kontaktem z Europejczykami nie znali pisma, posługiwali się kamiennymi narzędziami).

Ludność czarnoskóra australoidalna[5][6]. Charakteryzują się wełniastymi włosami, czarnymi lub rudymi, oraz sklepionym nosem. Posługują się językami papuaskimi oraz językiem kreolskim powstałym na bazie angielskiego zwanym tok pisin.

Należą do ludności melanezyjskiej. Melanezyjczycy oprócz Nowej Gwinei zamieszkują także Nauru, Wyspy Salomona, Vanuatu, Fidżi, a także francuską Nową Kaledonię i australijski Norfolk[7]. Stanowią większość mieszkańców Timoru Wschodniego[7]. Zamieszkują także częściowo indonezyjską prowincję Timor Zachodni i wyspy Moluki[7]. Część badaczy oddziela Papuasów z Nowej Gwinei od wyspiarskich Melanezyjczyków, przede wszystkim ze względu na różnice językowe[7].

Do niedawna wśród Papuasów praktykowany był kanibalizm wywołujący kuru. Dawne wierzenia zostały w dużej mierze wyparte przez chrześcijaństwo[1].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Określenie „Papua” może również pochodzić z języka ternatetidore, gdzie wyrażenie papo ua oznacza „niepołączony”, tzn. oddalony geograficznie od Sułtanatu Tidore[3][4].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Bartłomiej Kaczorowski, Nowa encyklopedia powszechna PWN: nim-Pri, Wydawn. Nauk. PWN, 2004, s. 317, ISBN 978-83-01-14185-1 [dostęp 2019-10-20].
  2. Václav Hubinger, František Honzák, Jiří Polišenský, Národy celého světa, Mladá fronta, 1985, s. 238 (cz.).
  3. Bilveer Singh, Papua: geopolitics and the quest for nationhood, Transaction Publishers, 2008, s. 26, ISBN 978-1-4128-1206-1 (ang.).
  4. Tarmidzy Thamrin, Boven Digoel: lambang perlawanan terhadap kolonialisme, Ciscom-Cottage, 2001, s. 424 (indonez.).
  5. Global Admixture Analysis at K=6, s1.zetaboards.com [dostęp 2017-11-25] (ang.).
  6. JM. Roberts-Thomson, JJ. Martinson, JT. Norwich, RM. Harding i inni. An ancient common origin of aboriginal Australians and New Guinea highlanders is supported by alpha-globin haplotype analysis.. „Am J Hum Genet”. 58 (5), s. 1017-24, May 1996. PMID: 8651262. PMCID: PMC1914625 (ang.). 
  7. a b c d Stosunki międzynarodowe, t. 25 (1)-26 (4), Wydawn. Uniwersytetu Warszawskiego, 2002, s. 202.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Margaret Mead: Dorastanie na Nowej Gwinei w „Trzy studia”, PIW, Warszawa 1986 ​ISBN 83-06-01290-9
  • Margaret Mead: Płeć i charakter w trzech społecznościach pierwotnych w „Trzy studia”, PIW, Warszawa 1986 ​ISBN 83-06-01290-9

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]