Piątkowy system liczbowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Piątkowy system liczbowypozycyjny system liczbowy, w którym podstawą jest liczba 5. Do zapisu liczb potrzebne jest 5 cyfr: 0, 1, 2, 3 i 4.

Występowanie[edytuj]

Runiczne cyfry w systemie piątkowym używane w średniowieczu w Skandynawii do zapisu dat

Znane są języki[1] w których liczebniki oparte są na systemie piątkowym. Przykładami mogą być Gumatj, Nunggubuyu[2], Kuurn Kopan Noot[3] i Saraveca. Wśród tych języków jedynie Gumatj jest prawdziwie piątkowy, czyli liczba 25 jest grupą wyższą po 5. Liczebniki Gumatj przedstawia następująca tabelka:[2]

Wartość Liczebnik
1 wanggany
2 marrma
3 lurrkun
4 dambumiriw
5 wanggany rulu
10 marrma rulu
15 lurrkun rulu
20 dambumiriw rulu
25 dambumirri rulu
50 marrma dambumirri rulu
75 lurrkun dambumirri rulu
100 dambumiriw dambumirri rulu
125 dambumirri dambumirri rulu
625 dambumirri dambumirri dambumirri rulu

System bi-piątkowy[edytuj]

Często występuje sytuacja, że system piątkowy jest podsystemem innego systemu o wyższej podstawie.

Przypisy

  1. Harald Hammarström, Rarities in numeral systems, [w:] Jan Wohlgemuth, Michael Cysouw (red.), Rethinking Universals. How Rarities Affect Linguistic Theory, 2010, s. 11-60, DOI10.1515/9783110220933.11, ISBN 9783110220933, Cytat: Bases 5, 10, and 20 are omnipresent (ang.).
  2. a b John Harris, Facts and fallacies of aboriginal number systems, Susanne Hargrave (red.), „Work Papers of SIL-AAB Series B”, 8, 1982, s. 153–181 [zarchiwizowane z adresu 2012-02-08].
  3. Dawson, J. "Australian Aborigines: The Languages and Customs of Several Tribes of Aborigines in the Western District of Victoria (1881), p. xcviii.

Linki zewnętrzne[edytuj]